The mediating role of relationship motivation in the relationship between basic psychological need satisfaction and marital adjustment: A dyadic analysis
Temel psikolojik ihtiyaç doyumu ile evlilik uyumu arasındaki ilişkide ilişki motivasyonunun aracı rolü: İkili analiz
- Tez No: 933810
- Danışmanlar: PROF. DR. ZEYNEP SÜMER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türk evli çiftler arasında temel psikolojik ihtiyaç doyumu (özerklik, yeterlik ve ilişkili olma) ile evlilik uyumu arasındaki ilişkide ilişki motivasyonunun potansiyel aracılık rolünü araştırmaktır. Araştırmanın katılımcıları, 22-67 yaşları arasında, en az bir yıldır evli olan 205 evli çiftten (N=410) oluşmaktadır. Veriler, İlişki Alanında Temel Psikolojik İhtiyaç Doyumu Ölçeği, Çift Motivasyon Ölçeği, Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği'nin Türkçe formları ile demografik bilgi formu kullanılarak toplanmıştır. Önerilen modeli değerlendirmek için Aktör-Partner Karşılıklı Bağımlılık Aracılık Modeli (APIMeM) kullanılmıştır. Dolaylı aktör etkileri için Yol Analizi sonuçları, özerklik ihtiyacı doyumu ile evlilik uyumu arasındaki ilişkide sadece erkekler için ilişki motivasyonunun tam olarak aracılık ettiğini, yeterlik ihtiyacı doyumu ile evlilik uyumu arasındaki ilişkide ise sadece kadınlar için ilişki motivasyonunun kısmen aracılık ettiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, ilişkili olma ihtiyacı doyumu ile evlilik uyumu arasındaki ilişkide her iki cinsiyet için de ilişki motivasyonu aracılık etmektedir. Dolaylı partner etkileri açısından ilişki motivasyonu, özerklik ihtiyacı doyumunun kadınların evlilik uyumu üzerindeki partner etkisine ve yeterlik ihtiyacı doyumunun erkeklerin evlilik uyumu üzerindeki partner etkisine tam olarak aracılık etmiştir. Ayrıca, ilişki motivasyonunun hem kadınlar hem de erkekler için partnerin ilişkili olma ihtiyacı doyumu ile evlilik uyumu arasındaki ilişkiye katkıda bulunduğu görülmüştür. Bulgular mevcut literatür ışığında tartışılmış olup, psikolojik danışma uygulamaları ve gelecek araştırmalar için öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of the current study is to explore the potential mediating role of relationship motivation in the relationship between basic psychological need satisfaction (autonomy, competence, and relatedness) and marital adjustment among Turkish married couples. The participants of the study included 205 married couples (N=410) between the ages of 22-67, all married for at least one year. Data were collected using Turkish versions of the Basic Psychological Need Satisfaction Scale in Relationship Domain, the Couple Motivation Questionnaire, the Revised Dyadic Adjustment Scale, and a demographic form. To evaluate the proposed model, Actor-Partner Interdependence Mediation Model (APIMeM) was employed. For indirect actor effects, the results of the Path Analysis revealed that the associations between autonomy need satisfaction and marital adjustment were fully mediated through relationship motivation only for husbands, while the associations between competence need satisfaction and marital adjustment were partially mediated through relationship motivation only for wives. Moreover, the associations between relatedness need satisfaction and marital adjustment were mediated through relationship motivation for both genders. Regarding indirect partner effects, relationship motivation fully mediated the partner effect of autonomy need satisfaction on wives' marital adjustment, and the partner effect of competence need satisfaction on husbands' marital adjustment. Additionally, relationship motivation was found to contribute to the associations between partners' relatedness need satisfaction and marital adjustment for both wives and husbands. The findings were discussed in light of existing literature, with implications for counseling practices and suggestions for future research.
Benzer Tezler
- Mediating role of motivation towards teaching profession in the relationship between teacher identity and personality traits
Öğretmen kimliği ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkide öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyonun aracı rolü
ÖZGE KIRMIZIBAYRAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiYabancı Diller Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLTEN GENÇ
- The mediating role of academic resilience in the relationship between self-compassion and academic motivation among university students
Üniversite öğrencilerinde öz-şefkat ve akademik motivasyon arasındaki ilişkide akademik yılmazlığın aracılık rolü
FEYZANUR BÜLBÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYHAN GÜRBÜZ DEMİR
- Örgütsel öğrenmenin çalışan yaratıcılığına etkisi (İSO 500'de yer alan demir-çelik, otomotiv ve tekstil sektörlerindeki işletmelerde bir araştırma)
The effect of organizational learning on employee creativity (A quantitative research in Turkey?s top 500 industrial enterprises in iron and steel, automotive and textile industries)
FAHRİYE OBEN ÜRÜ
- Kendini Belirleme Kuramı temelinde ergenlikte destekleyici ebeveynlik, akademik ve sosyal uyum ve kendini belirleme düzeyi arasındaki ilişkilerin boylamsal olarak incelenmesi
A longitudinal study of the relationship between supportive parenting, social adjustment and self determination level among adolescents on the basis of self-determination theory
YELİZ KINDAP
- The mediating role of motivation types in employees organizational commitment and perceived leadership styles relationship
Çalışanların örgüte bağlılıkları ve algılanan liderlik tarzları ilişkisinde güdülenme seviyelerinin ara değişken rolü
MİNE TÜRKER
