Geri Dön

Sınıf öğretmeni adaylarının fen temel becerileri ile üstbiliş yetileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Investigation of the relationship between basic science skills and metacognitive skills of pre-service primary school teachers

  1. Tez No: 935084
  2. Yazar: ZEYNEP DEMİR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ADEM TAŞDEMİR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Fen temel becerileri, sınıf öğretmeni adayları, üstbiliş, Bilimsel beceri, Bilimsel işlem becerisi, Bilişsel beceriler, Bilişüstü beceri, Günlük yaşam, Temel beceriler, Basic science skills, pre-service primary school teachers, metacognition, Scientific skill, Scientific process skill, Cognitive abilities, Metacognitive skills, Daily life, Basic skills, Metacognitive
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Temel beceriler, bireylerin çevrelerini bilimsel bir bakış açısıyla anlamalarına ve yorumlamalarına olanak tanırken, bireylerin yaşam boyu öğrenme ve eleştirel düşünme yetilerini destekler. Üstbiliş ise bireylerin kendi düşünme süreçlerini fark etme, değerlendirme ve düzenleme yeteneğini ifade eder. Öğretmen adaylarının temel becerilere sahip olmaları, etkili öğrenme ortamları oluşturmalarını sağlarken, üstbilişsel farkındalıkları bu süreçte kendi öğretimlerini ve öğrencilerin öğrenme süreçlerini bilinçli bir şekilde yönlendirmelerine yardımcı olur. Bu ilişkinin anlaşılması, öğretmen adaylarının hem kendilerinin hem de öğrencilerinin öğrenme süreçlerini optimize edecek stratejiler geliştirmelerine olanak tanıyabilir. Araştırmanın amacı olarak sınıf öğretmeni adaylarının fen temel becerileri ile üstbiliş becerileri arasındaki ilişkiyi incelemesi olarak belirlenmiştir. Ayrıca bu becerilerin cinsiyet, sosyoekonomik düzey, anne-baba eğitim düzeyi ve sınıf düzeyi gibi değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde“Temel Beceri Ölçeği”ile“Bilişüstü Öğrenme Stratejileri Belirleme Ölçeği”kullanılmıştır. Araştırma örneklemini 2024-2025 öğretim yılında İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan iki devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan sınıf eğitimi anabilim dalında okuyan öğrenciler oluşturmuştur. Veriler, nicel analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, sınıf öğretmeni adaylarının fen temel becerileri ile üstbiliş beceri düzeyleri arasında bazı alt boyutlar açısından pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca, her iki becerinin de cinsiyet, aile sosyoekonomik düzeyi ve ebeveynlerin eğitim durumu gibi demografik faktörlere göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. Fen temel becerileri ise özellikle baba eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Sonuç olarak, fen temel becerileri ve üstbiliş becerileri arasında bir ilişki olduğu, bu becerilerin bireylerin eğitsel süreçlerindeki performanslarını artırdığı sonucuna varılmıştır. Araştırma, öğretmen yetiştirme programlarının bu becerileri geliştirecek şekilde düzenlenmesi gerektiğini önermektedir.

Özet (Çeviri)

Basic skills allow individuals to understand and interpret their environment from a scientific perspective, while supporting individuals' lifelong learning and critical thinking skills. Metacognition refers to individuals' ability to recognize, evaluate and organize their own thinking processes. While pre-service primary school teachers' having basic skills enable them to create effective learning environments, their metacognitive awareness helps them to consciously direct their own teaching and students' learning processes in this process. Understanding this relationship may allow pre-service primary school teachers to develop strategies that will optimize both their own and their students' learning processes. In this context, it was aimed to determine basic science skills and metacognitive skill levels, and to understand the direction and intensity of the relationship between these skills. In addition, it was examined whether these skills differed in terms of variables such as gender, socioeconomic level, parental education level and grade level. The screening model was used in the study. In the data collection process,“Basic Skills Scale”and“Metacognitive Learning Strategies Determination Scale”were used. The research sample consisted of pre-service teacher in department of primary education at two state universities located in the Central Anatolia Region in the 2024-2025 academic year. According to the research results, it was shown that there was a positive and significant relationship between the basic science skills and metacognitive skill levels of the pre-service primary teachers in terms of some sub-dimensions. In addition, it was determined that both skills varied according to demographic factors such as gender, socioeconomic level and parents' education level. Basic science skills showed a significant difference especially according to the father's education level. As a result, it was concluded that there was a relationship between basic science skills and metacognitive skills and that these skills increased the performance of individuals in their educational processes. The research suggests that teacher training programs should be organized in a way that would develop these skills.

Benzer Tezler

  1. Fen eğitiminde yapay zekâ araçlarının kullanımının fen bilgisi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl öğrenen becerileri ile fen okuryazarlık algılarına etkisi

    The effect of using artificial intelligence tools in science education on science teacher candidates' 21st century learner skills and science literacy perceptions

    VİLDAN YALÇIN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OĞUZHAN NACAROĞLU

  2. Kimya öğretmen adaylarında özdüzenlemeli öğrenme becerilerinin geliştirilmesine yönelik temel öğrenme stratejileri öğretimi

    Instruction of basic learning strategies to develop the self-regulated learning strategies of pre-service chemistry teachers

    FUNDA EKİCİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BASRİ ATASOY

  3. Developing effective socioscientific issues teaching practices through educational design research

    Etkili sosyobilimsel konular öğretimi pratiklerinin eğitim tasarım araştırması ile geliştirilmesi

    MELTEM IRMAK

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    İlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZGÜL YILMAZ TÜZÜN

  4. Diesel motorları yakıt püskürtme sistemlerinin dinamik simülasyonu

    Başlık çevirisi yok

    İRFAN KARAGÖZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Makine MühendisliğiUludağ Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OĞUZ BORAT

  5. Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması

    Başlık çevirisi yok

    G. FERZAN KÜÇÜKA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge Üniversitesi

    Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ