Pilotlarda mesleki tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık
Occupational burnout and psychological resilience in pilots
- Tez No: 935535
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BÜLENT KADRİ GÜLTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Kent Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Literatür pilotların mesleki zorlukları nedeniyle birçok psikolojik, fiziksel ve sosyal problem deneyimleyebileceğine işaret etmektedir. Psikolojik dayanıklılığın ise birçok psikolojik bozukluk ve stresle başa çıkma açısından koruyucu bir işlevi olduğu görülmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, bu tez çalışmasının amacı pilotların mesleki tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi olarak belirlenmiş, betimsel ve ilişkisel tarama modeline dayalı nicel bir çalışma yapılması planlanmıştır. Ayrıca pilotluk mesleği dışında kalan bireylerin de psikolojik dayanıklılık ve mesleki tükenmişlik düzeyleri incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye'deki sivil havacılık sektöründe görev yapan ticari pilotlar oluşturmaktadır. Kontrol grubuna ise benzer iş yükü ve stres seviyesine sahip diğer meslek gruplarının çalışanları dahil edilmiştir. Veriler çevrim içi ortamda toplanmış, veri toplama araçları olarak çalışmacının hazırladığı sosyodemografik bilgi formu, Tükenmişlik Ölçeği ve Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama süreci sonunda, 46'sı pilot olmak üzere 88 katılımcıya (%22,7 kadın, %77,3 erkek) ulaşılmıştır. Örneklemin yaşları 25-57 arasında değişmekte olup, yaş ortalaması 34,32±9,25 olarak hesaplanmıştır. Hipotezlerin test edilmesi doğrultusunda, SPSS paket programı kullanılarak t-testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda psikolojik dayanıklılık ile mesleki tükenmişlik arasında orta derecede, negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=-0,68, p<0,05). Ayrıca mesleki tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılığın tüm alt boyutları arasında da orta derecede, negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Mesleki tükenmişliğin yordanmasına yönelik yapılan regresyon analizi sonucunda, psikolojik dayanıklılığın negatif yönde anlamlı bir yordayıcı olduğu (F=38,37; p<0,05) ve tükenmişlik varyanısının %46'sını yordadığı tespit edilmiştir (R2=0,46). Meslek gruplarının ölçek puan ortalamaları karşılaştırıldığında, pilotların tükenmişlik düzeylerinin diğer meslek gruplarına ait kişilerden daha düşük olduğu saptanmıştır. Buna karşılık pilotların psikolojik dayanıklılık ve alt boyutları puanlarının diğer meslek gruplarına mensup kişilerden daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Mesleği pilot olan katılımcıların %17,4'ünün tükenmişlik düzeylerinin, %76,1'inin dayanıklılık düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Ek olarak, bazı sosyodemografik değişkenlerin mesleki tükenmişlik ve psikolojik dayanıklılığa etkileri incelenmiştir. Elde edilen bulgular, kurulan hipotezler ve ilgili literatür çerçevesinde değerlendirilmiş ve tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The literature suggests that pilots may experience various psychological, physical, and social problems due to the occupational challenges they face. Psychological resilience, on the other hand, is considered to have a protective function in coping with numerous psychological disorders and stressors. Based on these findings, this thesis aims to examine the levels of occupational burnout and psychological resilience among pilots, utilizing a descriptive and correlational survey model in a quantitative research design. Additionally, the psychological resilience and occupational burnout levels of individuals outside the aviation profession were also examined and compared. The study sample consists of commercial pilots working in the civil aviation sector in Turkey. The control group includes employees from other professions with comparable workloads and stress levels. Data were collected online using a sociodemographic information form prepared by the researcher, the Burnout Scale, and the Psychological Resilience Scale for Adults. At the end of the data collection process, a total of 88 participants (22.7% female, 77.3% male), including 46 pilots, were reached. The participants' ages ranged from 25 to 57 years, with a mean age of 34.32±9.25. To test the hypotheses, t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA), and correlation analyses were conducted using the SPSS software package. The analyses revealed a moderate, negative, and significant relationship between psychological resilience and occupational burnout (r=-0.68, p<0.05). Additionally, a similar moderate, negative, and significant relationship was found between all subdimensions of psychological resilience and occupational burnout. A regression analysis conducted to predict occupational burnout indicated that psychological resilience was a significant negative predictor (F=38.37, p<0.05) and accounted for 46% of the variance in burnout (R²=0.46). When comparing the mean scores of the scales between occupational groups, it was found that pilots exhibited lower levels of burnout compared to individuals from other professions. Conversely, pilots demonstrated significantly higher scores in psychological resilience and its subdimensions than those in other professions (p<0.05). Among pilot participants, 17.4% were identified as having high levels of burnout, while 76.1% exhibited high levels of resilience (p<0.05). Furthermore, the effects of certain sociodemographic variables on occupational burnout and psychological resilience were examined. The findings were evaluated and discussed in light of the established hypotheses and relevant literature.
Benzer Tezler
- Tek köklü dişlere uygulanan pivolarda değişik kesim şekillerinin tutuculuk yönünden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
F.FÜGEN MUTLUERGİL
Doktora
Türkçe
1990
Diş HekimliğiAtatürk ÜniversitesiProtetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYFETTİN BAYDAŞ
- Control of a stewart mechanism using direct kinematic solution
Başlık çevirisi yok
HAYRİ MURAT GÖKÇEN
Yüksek Lisans
İngilizce
1992
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiDOÇ. DR. AHMET DENKER
- Üst düzey erkek hentbolcularda bazı kondisyonel değerlerin ölçümü ve değerlendirilmesi
Measurement and evaluation of some conditional values in elite male handball players
ŞAHİN OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAŞAR SEVİM
- Uçucularda omurga lesyonları
Vertebral lesions in the general flying population
ERTUNÇ TÜRBEDAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1995
Ortopedi ve TravmatolojiGataHava ve Uzay Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL SAVAŞAN