Yapay zekâyı öğrenme kaygısının kariyer tatminine etkisinde algılanan ikame krizinin düzenleyici rolü
The moderating role of perceived substitute crisis in the effect of artificial intelligence learning anxiety on career satisfaction
- Tez No: 938267
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TOLGA TÜRKÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ, Öğrenme Kaygısı, Kariyer Tatmini, İkame Krizi, Regresyon Analizi, Artificial Intelligence, Learning Anxiety, Career Satisfaction, Perceived Susbtution Crisis, Regression Analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Yapay Zekâ (YZ) teknolojilerinin çalışma hayatındaki artan etkisi ve çalışanların bu süreçte hissettiği Yapay Zekâ Öğrenme Kaygısının (YZÖK) Kariyer Tatmini (KT) üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca, Algılanan İkame Krizinin (AİK) bu ilişkideki düzenleyici rolü analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında, İstanbul ilinde perakende sektöründe çalışan 206 birey ile gerçekleştirilen anketin bulgularına göre, YZÖK ile KT arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Bulgular, YZ öğrenme sürecinde yaşanan kaygının kariyer tatminini artırabileceğini ortaya koymaktadır. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçları, AİK'nin YZÖK ile KT arasındaki ilişkiyi güçlendirdiğini göstermektedir. AİK'nin artması, YZÖK'nın KT üzerindeki etkisini daha belirgin hâle getirmektedir. Araştırma grubunun büyük bir bölümü 18-34 yaş aralığında olup teknolojiye yatkın bir demografik yapıya sahiptir. Korelasyon analizleri, YZÖK ile KT ve AİK ile KT arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymaktadır. Regresyon analizi sonuçları, AİK'nin düzenleyici etkisinin, Kaygı ve KT arasındaki ilişkinin daha güçlü bir şekilde ortaya çıkmasına katkıda bulunduğunu ve açıklanan varyansı artırdığını göstermektedir. Sonuçlar, YZÖK'nın KT üzerindeki etkisinin, ikame krizinin algılanış biçimine bağlı olarak değişebileceğini göstermektedir. Bu çalışma, yöneticilerin çalışanlarının YZ ile ilgili kaygılarını ve kariyer tatminlerinin nasıl şekillendiğini anlamalarına yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the increasing impact of Artificial Intelligence (AI) technologies in work life and the impact of Artificial Intelligence Learning Anxiety (AILE) felt by employees in this process on Career Satisfaction (CT) were examined. In addition, the moderating role of Perceived Substitution Crisis (PSC) in this relationship was analysed. According to the findings of the survey conducted with 206 individuals working in the retail sector in Istanbul, a significant and positive relationship was observed between AILE and CT. The findings reveal that the anxiety experienced during the AI learning process can increase career satisfaction. The results of the hierarchical regression analysis show that PSC strengthens the relationship between AILE and CT. The increase in PSC makes the impact of AILE on CT more evident. The majority of the research group is between the ages of 18-34 and has a demographic structure that is prone to technology. Correlation analyses reveal that there are positive and significant relationships between AILE and CT and between PSC and CT. The regression analysis results show that the moderating effect of PSC contributes to the stronger emergence of the relationship between Anxiety and CT and increases the explained variance. The results show that the effect of PSC on CT may vary depending on the perception of the substitution crisis. This study offers important implications for managers to understand their employees' anxiety about AI and how their career satisfaction is shaped.
Benzer Tezler
- Ruhsal zekâ ve yapay zekâ kaygısı arasındaki ilişkide belirsizliğe karşı toleransın rolü
The role of uncertainty tolerance on the relationship between spiritual intelligence and artificial intelligence
ZÜLEYHA AFRA BEDER
- Analyzing perceptions of artificial intelligence use among pre-service and in-service EFL teachers
Hizmet öncesi ve hizmet içi İngilizce öğretmenlerinin yapay zekâ kullanımı hakkındaki algılarının analizi
SEVDE AYYILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDANE DENKCİ AKKAŞ
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜMEYRA GENÇ
- Hekimlerde yapay zekâya hazırbulunuşluk ile yapay zekâ kaygısı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between physicians readiness for artificial intelligence and artificial intelligence anxiety
ALİ YAVUZ SARICA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Antalya ilindeki aile hekimlerinin yapay zekâ kaygı düzeylerinin değerlendirilmesi
Assesment of artificial inteligence anxiety levels among family phsycians in Antalya province
NİSA GÖKÇE DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- Üniversite öğrencilerinin sohbet robotları kullanım niyetleri: yapay zeka kaygısı, etik, gizlilik, güvenlik algıları ve demografik değişkenler bağlamında bir inceleme
University students' intentions to use chatbots: an examination in the context of artificial intelligence anxiety, ethics, privacy, security perceptions and demographic variables
RABİA KAPLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Yönetim Bilişim SistemleriBartın ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMMÜHAN AVCI