Testing the indirect effect of external locus-of-hope on life satisfaction serially through internal hope and psychological need satisfaction: University students vs. type II diabetes patients
Dış umut odağının yaşam memnuniyeti üzerindeki dolaylı etkisinde içsel umut ve psikolojik ihtiyaç doyumunun seri aracı rolünün test edilmesi: Üniversite öğrencileri ve tip II diyabet hastaları
- Tez No: 939199
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZLEM BOZO
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Umut, psikolojik bir güç kaynağı olarak tanımlanmış olsa da, umut odağının iyi oluşla nasıl ilişkili olduğuna dair sınırlı veri bulunmaktadır. Öz-Belirleme Kuramı, bireysel kaynakların rolüne ek olarak dış etkenlerin de hedefe ulaşmadaki rolünü anlamak için uygun bir çerçeve sunmaktadır. Umut Kuramı insanların hedefleri“nasıl”takip ettiğini ele alırken, Öz-Belirleme Kuramı hedeflerin“neden”seçildiğine odaklanır. Umut odağı boyutlarının psikolojik ihtiyaçların doyumu merceğinden incelenmesi iyi oluş araştırmalarına katkıda bulunabilir. Birinci çalışmada, iç umut odağı, dış umut odağı (aile, akranlar ve maneviyat) ve psikolojik ihtiyaç doyumu arasındaki boylamsal etkiler üniversite öğrencileriyle incelenmiştir. Sonuçlar iç umut odağının ihtiyaç doyumu üzerindeki boylamsal etkilerini tutarlı olarak göstermiştir. Ayrıca, akran ve spiritüel umut odağı, içsel umut odağını pozitif yönde yordamıştır. Bu sonuçlara dayanarak, umut odağı boyutlarının ve ihtiyaç doyumunun yaşam doyumu ile ilişkisini incelemek için boylamsal bir model geliştirildi. Bulgular, aile ve akran umut odağı boyutlarının yaşam doyumu üzerindeki dolaylı etkilerinin, iç umut odağı ve ihtiyaç doyumunun seri aracılık rolüyle sağlandığını göstermiştir. Birinci çalışmanın sonuçlarına dayanarak, ikinci çalışmada tip II diyabetli bireylerden oluşan bir örneklem incelendi ve iç umut odağı ve ihtiyaç tatmininin seri aracılık yoluyla aile umut odağının yaşam doyumu üzerinde anlamlı dolaylı etkisi bulundu. Akran ve spiritüel umut odağının istatistiksel olarak anlamlı etkisi bulunamamıştır. Bu bulgular, farklı örneklemlerde umut odağı ve ihtiyaç doyumunun kritik rolünün altını çizmektedir.
Özet (Çeviri)
Although hope has been identified as a source of psychological strength, limited data exists on how locus-of-hope is related to well-being. Self-Determination Theory (SDT) is a promising framework for further investigation of the role of external agents -in addition to the role of personal resources- in goal-achievement. Hope theory addresses“how”people pursue goals whereas SDT focuses on“why”goals are pursued. Examining locus-of-hope dimensions can advance the understanding of well-being through the lens of need satisfaction. In Study 1, the longitudinal effects among internal locus-of-hope, external locus-of-hope (family, peers and spirituality) and need satisfaction were examined with university students. According to results, cross-lagged effects of internal locus-of-hope were consistently established on need satisfaction, indicating that there is a direction from internal locus-of-hope to need satisfaction. Moreover, peer and spiritual locus-of-hope positively predicted internal locus-of-hope, but family locus-of-hope did not. Based on cross-lagged panel analysis, a longitudinal model was developed to examine how the locus-of-hope dimensions and need satisfaction predicted life satisfaction. The findings indicated indirect effects of family and peers locus-of-hope dimensions on life satisfaction, serially mediated through internal locus-of-hope and need satisfaction. Building on Study 1, Study 2 examined a sample of individuals with type II diabetes and found a significant indirect effect of family locus-of-hope on life satisfaction through the serial mediation of internal locus-of-hope and need satisfaction. Peer and spiritual locus-of-hope did not yield statistically significant effects. These findings underscore the critical role of locus-of-hope and need satisfaction in fostering well-being across different samples.
Benzer Tezler
- Kalıp hazırlama teknikleri dersinde ders araçlarının öğrenci başarısına etkisi
Başlık çevirisi yok
FATMA BAYRAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HIFZI DOĞAN
- Çatışmacı toplum paradigması: Teorik ve meta-teorik düzeylerin ilişkisi
Conflict paradigm of society
ADNAN TÜREGİN
- Bazı vişne tohumlarının çimlenmesi üzerine değişik katlama sürelerinin etkileri
Effects of the different time of stratification on the germination of seeds of some sourcherries (Prunus cerasus L.)
HACER ABAY(SAĞLAM)
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatEge ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RAHMİ ÖZÇAĞIRANA
- Dört zamanlı türbaşarj direk püskürtmeli bir dizel motorunun bilgisayar ile sümülasyonu
Computer aided simulation of a fourstroke turbocharged direct-anjection diesel engine
MUSTAFA BALCI