Geri Dön

Sürdürülebilir uygulamalar ile yeni indigo boyama prosesi geliştirilmesi

Development of new indigo dyeing process with sustaibale applications

PDF İndir

  1. Tez No: 941372
  2. Yazar: SIDDIK YAVUZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ONUR BALCI
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği, Textile and Textile Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Kot, Tahmin, Denim, Estimation
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Denim, Avrupa kıtasından doğan, Amerika'da madenciler ve kovboylar için dayanaklılık ve konfor rüştünü ispatlayan, II. Dünya savaşıyla askeri üniforma olarak kullanılan ve günümüzde ise insanoğlunun yaşadığı her coğrafyada yediden yetmişe herkesin zevkle giydiği kot pantolonun kumaşı olarak bilinmektedir. 2023 yıl verilerine göre küresel denim hazır giysi pazarı 128,3 milyar dolara ulaşmıştır. Türkiye de ise 2023 yıl sonu verilerine göre toplamda 19,3 milyar dolar olan hazır giyim ihracatının 1,6 milyar dolarını denim hazır giyimi oluşturmaktadır. Denim kumaş ihracatı ise aynı dönemde 268 milyon dolar olarak gerçekleştirilmiştir. Toplamda yaklaşık 2 milyar dolar ihracat girdisi olan bir üründür. Denim kumaşı, çözgü ipliğinin halat veya açık en çözgü formunda indigo boyarmadde ile boyanarak haşıl ve dokuma işlemlerinden sonra terbiye prosesinden geçirilmesiyle elde edilmektedir. Denim hazır giysileri dikimden sonra mutlaka yıkandıkları için terbiye prosesleri klasik tekstil terbiyesinden farklıdır. Tez çalışması kapsamında öncelikle laboratuvar ortamında pamuklu kumaşa konvansiyonel boyama prosesleri ile indigo boyama yapılmıştır. Daha sonra ön işlem prosesi değişken kabul edilerek, havada geçiş, sadece suda geçiş ve ozonlama işlemleri yapılarak proses tamamlanmıştır. Boyama prosesinde ise dalma süresi, boyarmadde konsantrasyonu ve ultrason teknolojisi kullanılmıştır. Oksidasyon işlemi için ozon gazı, havada ve suda uygulanarak yapılmıştır. Son yıkamada ise fiksatör, köpük formunda fiksatör ve suda ozon gazı uygulamaları yapılmıştır. Laboratuvar çalışmaları sonucu elde edilen veriler ışığında, denim kumaş üretimi için sürdürülebilir proses ve dolayısıyla ürün elde etmek amacıyla yeni bir aparat tasarlanmış ve üretimi yapılmıştır. Ön yıkama, oksidasyon bölgesi ve son yıkama bölgelerinde ozon uygulama ve boyama sonrası köpük aplikasyonu gibi sürdürülebilir proseslerin hepsi tek makinada uygulanacak şekilde dizayn edilmiştir. Prosesler sonucu boyanan denim kumaşlarının CIELab renk ölçüm değerleri, sürtünmeye karşı renk haslıkları, yıkama haslıkları, yırtılma ve kopma mukavemeti değerleri, stiffness, elastikiyet ve potluk testleri yapılarak, sonuçlar irdelenmiştir. Belirlenen proseslerin çalışmaları sonucunda ortaya çıkan atık suların renkleri, BOİ ve KOİ değerleri ölçülmüştür. Ayrıca konvansiyonel proses (M1) ile ideal prosesin, verileri ışığında karbon ayak izi hesaplanarak, çevreye olan etkileri incelenmiştir. Çalışmalar sonucunda tüm değişken parametreler incelenerek geliştirilen yeni prosesin konvansiyonel prosese göre maliyet, verimlilik, su, kimyasal ve enerji tüketimleri açısıdan değerlendirme yapılmıştır. Sonuç olarak, ozon gazı ile oksidasyon işlemi yapılarak renk derinliği ve renk haslıkları açısından ideal sonuç elde edilmiştir. Laboratuvar ortamında ultrason teknoloji kullanarak yapılan indigo boyamada daha koyu ve renk haslıkları bakımından daha iyi sonuç alınmıştır. Köpük aplikasyonu ile fiksatör uygulamasıyla, konvansiyonel prosese yakın renk tonu ve konvansiyonel proses ile aynı, haslık değerleri elde edilmiştir. Çevresel etkileri açısından köpük aplikasyonu ile yapılan çalışmalarda daha etkili sonuç alınmıştır. Son olarak ozonlama, ultrason ve köpük aplikasyon sistemlerinin hepsinin bir arada denim boyamada kullanılabilirliği kanıtlanmış ve denim literatürüne yeni bir yaklaşım kazandırılmıştır.

Özet (Çeviri)

Denim is known as the fabric of jeans, which originated from the European continent, proved its durability and comfort for miners and cowboys in America, was used as a military uniform in World War II, and today is worn with pleasure by everyone from seven to seventy in every geography where human beings live. According to 2023 data, the global denim ready-to-wear clothing market has reached 128.3 billion dollars. In Turkiye, according to 2023 year-end data, denim ready-to-wear clothing export was 1.6 billion dollars of the total ready-to-wear exports of 19.3 billion dollars. Denim fabric exports were realised as 268 million dollars in the same period. It is a product with a total export input of approximately 2 billion dollars. Denim fabric is obtained by dyeing the warp yarn with indigo dyestuff in rope or open width warp form and passing through the finishing process after sizing and weaving processes. Since denim garments are always washed after sewing, the finishing processes are different from conventional textile finishing. Within the scope of the thesis study, firstly, indigo dyeing was performed on cotton fabric in the laboratory environment with conventional dyeing processes. Then, the pretreatment process was considered as a variable and the process was completed by performing air passage, water passage only and ozonation processes. In the dyeing process, dyeing processes were carried out using dipping time, dyestuff concentration and ultrasound technology. For the oxidation process, ozone gas was applied in air and water. In the final washing, fixer, fixer in foam form and ozone gas in water were applied. In the light of the data obtained as a result of laboratory studies, a new apparatus was designed and manufactured in order to obtain a sustainable process and therefore product for denim fabric production. All sustainable processes such as ozone application in pre-washing, oxidation zone and post-washing zones and foam application after dyeing have been designed to be applied in a single machine. The CIELab colour measurement values, colour fastness to rubbing, washing fastness, tear and tensile strength values, stiffness, elasticity and growht tests of denim fabrics dyed as a result of the processes were performed and the results were examined. The colour measurements, BOD and COD values of the wastewater produced as a result of the determined processes were measured. In addition, the carbon footprint was calculated in the light of the data of the most appropriate and conventional process with the evaluations made at the end of the studies with the conventional process and its effects on the environment were analysed. As a result, ideal results were obtained in terms of colour depth and colour fastness by oxidation with ozone gas. In indigo dyeing using ultrasound technology in the laboratory environment, darker and better results were obtained in terms of colour fastness. With foam application and fixer application, colour tone close to the conventional process and fastness values equal to the conventional process were obtained. In terms of environmental effects, more effective results were obtained with foam application. Finally, the usability of ozonation, ultrasound and foam application systems together in denim dyeing has been proved and a new approach has been introduced to the denim literature.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    900897

    Investigation of the catalytic performance of tin nanowires produced by aluminum anodic oxide template method for electrochemical CO2 reduction

    Alüminyum anodik oksit şablon yöntemiyle üretilen kalay nanotellerin elektrokimyasal CO2 redüksiyonuna yönelik katalitik performansinin i̇ncelenmesi

    DİLAN ER GÖNÜL

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesi

    Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MUSTAFA KAMİL ÜRGEN

  2. Tez No

    702642

    Eko-inovasyon uygulamaları ile sürdürülebilir kalkınma arasındaki ilişki: Güney Kore ve Türkiye örneği

    The relationship between eco-innovation practices and sustainable development: The case of South Korea and Turkey

    ZEYNEP YILDIZ YOO

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    EkonomiÇağ Üniversitesi

    Uluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HÜSEYİN MAHİR FİSUNOĞLU

  3. Tez No

    758668

    Sürdürülebilir kent kavramının pandemi süreci ile yeniden şekillenmesi: Yerel yönetimlerin sürece etkisi

    Reforming the concept of sustainable city with the pandemic process: The effect of local governments on the process

    CANSU DEMİRBAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Kamu YönetimiMersin Üniversitesi

    Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HACI KURT

  4. Tez No

    494749

    Çimento teknolojisinde sürfaktanların kullanımı ile sürdürülebilir çimento üretimi

    Sustainable cement production with the use of surfactant in cement technology

    GÖKHAN KAPLAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    İnşaat MühendisliğiCelal Bayar Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALİ UĞUR ÖZTÜRK

  5. Tez No

    914756

    Yeni nesil sıvı termoplastik Elium® reçinesi ile yapıştırılmış alüminyum-FTP kompozit yapıların Mod I ve Mod II kırılma davranışlarının incelenmesi

    Investigation of Mode I and Mode II fracture behavior of aluminum-FTP composite structures bonded with new generation liquid thermoplastic Elinium® resin

    SERKAN EMEKTAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Makine MühendisliğiAmasya Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİL BURAK KAYBAL

Geri Dön