Karaciğer sirozu olan hastalarda adrenal yetmezlik tanısında tükürük kortizol kullanımının değerlendirilmesi
Evaluation of salivary cortisol utilisation in the diagnosis of adrenal insufficiency in patients with liver cirrhosis
- Tez No: 941889
- Danışmanlar: PROF. DR. YÜCEL ARMAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Gastroenteroloji, Endocrinology and Metabolic Diseases, Gastroenterology
- Anahtar Kelimeler: Adrenal Yetmezlik, Siroz, Tükürük Kortizol, Adrenal Insufficiency, Cirrhosis, Salivary Cortisol
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AMAÇ: Serum kortizolünün çoğu proteinlere bağlıdır. Adrenal yetmezliğin tanısında kullanılan serum kortizol ölçümü bu nedenle protein bağımlı bir yöntemdir. Dolayısıyla karaciğer sirozu gibi hipoproteinemisi olan hastalarda adrenal yetmezliğin olduğundan fazla tanı aldığı düşünülmektedir. Bundan dolayı siroz hastalarında, adrenal yetmezlik tanısında serbest kortizol kullanılması önerilmektedir. Serbest kortizol plazmadan difüzyon yoluyla tükürüğe geçtiğinden, tükürük kortizol değeri proteinden bağımsız serbest kortizol değerini yansıtmaktadır. Bu çalışmada, sağlıklı bireyler ile siroz hastalarının ve adrenal yetmezlik tanısı olan siroz hastaları ile adrenal yetmezlik tanısı almayan siroz hastalarının serum kortizol ve tükürük kortizol değerlerinin karşılaştırılmasını ve adrenal yetmezliğin karaciğer hastalığının şiddeti ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma 58 siroz hastası ve 42 sağlıklı gönüllüden oluşan gözlemsel kesitsel bir çalışmadır. Her iki grubun sabah bazal serum kortizol ve tükürük kortizol değerleri ölçüldü. Sabah kortizol değeri <18 µg/dL olan siroz hastalarına düşük doz kısa ACTH uyarı testi uygulandı. Düşük doz kısa ACTH uyarı testini takiben 30uncu ve 60ıncı dakikalarda tepe kortizol değerleri ölçüldü. Sabah bazal serum kortizol değeri veya tepe kortizol değeri ≥18 µg/dL gelen hastalarda adrenal yetmezlik dışlandı. Daha sonra grupların bazal serum kortizol ve tükürük kortizol değerleri karşılaştırıldı. Karaciğer sirozunun şiddetini belirlemek için Child Pugh sınıflaması kullanıldı. BULGULAR: Siroz hasta grubunda adrenal yetmezliğin sıklığı %36.2 olarak bulundu. Adrenal yetmezlik tanısı alan siroz grubu ile adrenal yetmezlik tanısı almayan siroz grubu arasında serum kortizol (p:<0.001) ve tükürük kortizol (p: 0.030) değerleri arasında anlamlı fark izlendi. Kontrol grubu ile adrenal yetmezlik tanısı almayan siroz hastalarının serum kortizol (p: 0.213) ve tükürük kortizol (p: 0.723) değerleri arasında farklılık yoktu. Tükürük kortizolün adrenal yetmezlik tanısındaki gücünü değerlendirmek için ROC analizi yapıldı. Eğri altında kalan alan 0.672 olarak hesaplandı. Karaciğer sirozunun şiddeti arttıkça, düşük doz kısa ACTH uyarı testine verilen yanıt hızının azaldığı izlendi. SONUÇ: Karaciğer sirozunda azalan protein sentezi düzeylerine bağlı olarak düşük olduğu düşünülen serum kortizol değerlerinin yanı sıra, serbest kortizolü yansıtan tükürük kortizol değerlerinin de düşük olduğu bulundu; bu sonuç etkili serbest kortizol düzeylerinin de düşük olduğunu göstermektedir. Ancak siroz hastalarında adrenal yetmezlik tanısında tek başına tükürük kortizol kullanımı yeterli değildir.
Özet (Çeviri)
AIM: Most of the serum cortisol is protein-bound. Serum cortisol measurement that is used for the diagnosis of adrenal insufficiency is therefore a protein dependent method. Hence, it is thought that adrenal insufficiency is over diagnosed in hypoproteinemic patients such as liver cirrhosis. To this respect, the use of free cortisol is recommended in the diagnosis of adrenal insufficiency in cirrhosis patients. As the free cortisol passes from plasma to saliva by diffusion, salivary cortisol value reflects the protein-independent free cortisol value. In this study, we aimed to compare the serum cortisol and salivary cortisol values of healthy individuals with cirrhosis patients, cirrhosis patients with adrenal insufficiency diagnosis and cirrhosis patients without adrenal insufficiency diagnosis and to evaluate the association of the adrenal insufficiency with the liver diseases severity. MATERIALS AND METHODS: The study was a cross-sectional study consisting of 58 cirrhosis patients and 42 healthy volunteers. Morning basal serum and salivary cortisol values of both groups were evaluated. Low dose short Synacthen test (LD-SST) was applied to the cirrhosis patients whose morning serum cortisol was < 18µg/dL. Peak serum cortisol values after 30 and 60 minutes following LD-SST were measured. Adrenal insufficiency was ruled out in the cirrhosis group whose morning serum cortisol or peak cortisol was ≥18 µg/dL. Then, the basal serum cortisol and salivary cortisol values of the groups were compared. Child Pugh classification was used to determine the severity of liver cirrhosis. RESULTS: Frequency of the adrenal insufficiency was found as 36.2% in the liver cirrhosis group. Significant difference was observed between the serum cortisol (p:<0.001) and salivary cortisol (p: 0.030) values of cirrhosis patients with adrenal insufficiency diagnosis and cirrhosis patients without adrenal insufficiency diagnosis. There was no difference between the serum cortisol (p:0.213) and salivary cortisol (0.723) values of volunteers and cirrhosis patients without adrenal insufficiency diagnosis. ROC analysis was performed to evaluate the power of salivary cortisol in the diagnosis of adrenal insufficiency. Area under the curve was calculated as 0.672. As the severity of liver cirrhosis increased, the response rate to LD-SST was observed to decrease. CONCLUSION: Besides the low serum cortisol values that is thought to be related with the decreased protein synthesis in liver cirrhosis, salivary cortisol values that reflect free cortisol was also found to be low, which indicates low levels of effective cortisol. However, the use of salivary cortisol alone is not sufficient in the diagnosis of adrenal insufficiency in cirrhosis patients.
Benzer Tezler
- Effect of chymotrypsin on M1 type pyruvate kinase from rabbit muscle and L-type from sheep liver
Başlık çevirisi yok
NİLAY BAŞARAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
BiyokimyaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MERAL YÜCEL
- Bazı baharat ve ekstraktlarının gıda zehirlenmesi yapan bakteriler üzerine antimikrobiyal etkileri
Başlık çevirisi yok
ŞAHİKA AKTUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Bilimi ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET KARAPINAR
- Tavuk karaciğer gama-glutamil transferazının saflaştırılması ve bazı kinetik özelliklerinin araştırılması
The Purification of the chicken liver a gamma-glutamyl transferase and the research of some kinetic properties
FİLİZ TARCAN
- Effect of membrane fluidity on binding of 125I-Insulin to sheep liver membrane receptors
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN AVNİ ÖKTEM