In vıtro koşullarda orkide'nin (phalaenopsıs sp.) mikroçoğaltımı üzerinde araştırmalar
Investigations on micropropagation of orchid (phalaenopsis sp) in vitro conditions
- Tez No: 942675
- Danışmanlar: PROF. DR. BEKİR EROL AK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ülkemizde son yıllarda süs bitkilerinin çoğaltılması ve ıslahı çalışmalarında, geleneksel yöntemlerin yanı sıra biyoteknolojik yaklaşımlar da önemli bir yer edinmiştir. Bu teknikler arasında bitki doku kültürü, yüksek çoğaltım hızı, hastalıksız materyal elde etme olanağı ve genetik homojenlik sağlaması nedeniyle ön plana çıkmaktadır. Orkideler ise, doku kültürü ile çoğaltılan ilk süs bitkilerinden biri olup, özellikle Phalaenopsis cinsi estetik değeri ve ticari potansiyeliyle dikkat çekmektedir. Bu çalışma, Phalaenopsis orkidelerinde çiçek sapı eksplantları kullanılarak in vitro mikroçoğaltıma yönelik etkili bir protokol geliştirmeyi amaçlamıştır. Çalışmada üç farklı ortam (1/2 MS, tam MS ve Orchimax) ile bunlara eklenen çeşitli BAP ve NAA kombinasyonlarının sürme sayısı, sürgün uzunluğu ve yaprak sayısı üzerine etkileri değerlendirilmiştir. Elde edilen verilere göre, 1/2 MS ortamında 2 mg/L BAP + 1.5 mg/L NAA kombinasyonu, 18.50±2.29 adet/bitkicik sürme ile en yüksek çoğaltım oranını sağlamıştır. Aynı kombinasyon sürgün uzunluğu açısından da 3.47±0.58 cm ile en iyi sonucu vermiştir. Yaprak gelişiminde ise tam MS ortamında uygulanan 1 mg/L BAP + 0.5 mg/L NAA kombinasyonu 4.50±0.50 adet/bitkicik ile en yüksek değeri göstermiştir. Köklenme aşamasında 1/2 MS ortamı sabit tutulmuş, hormon olarak ise farklı konsantrasyonlarda NAA, IBA ve IAA uygulanmıştır. En yüksek kök sayısı, 1.0 mg/L NAA ile 3.00±0.50 adet/bitkicik olarak elde edilmiştir. Kök uzunluğu bakımından ise 4.22±0.48 cm ile kontrol grubu öne çıkmış, bunu 2.0 mg/L NAA ve 0.5 mg/L IAA uygulamaları takip etmiştir. Buna karşın, IBA'nın özellikle yüksek dozlarında kök uzunluğunun belirgin şekilde azaldığı gözlenmiştir. Aklimatizasyon aşamasında bitkiler, torf ve perlit (2:1) karışımında sera öncesi koşullara adapte edilmiş, yaklaşık %90 oranında başarıyla aklimatize edilmiştir. Genel olarak bu çalışma, Phalaenopsis orkidelerinin verimli ve sürdürülebilir in vitro çoğaltımı için uygulanabilir, ekonomik ve etkili bir protokol sunmakta; süs bitkileri sektöründe doku kültürü temelli çoğaltım sistemlerinin yaygınlaştırılmasına katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
In recent years, alongside traditional methods, biotechnological approaches have gained significant importance in the propagation and breeding of ornamental plants in Türkiye. Among these techniques, plant tissue culture stands out due to its high propagation rate, the ability to produce disease-free plant material, and the provision of genetic uniformity. Orchids are among the first ornamental plants to be propagated via tissue culture, with the genus Phalaenopsis drawing particular attention for its aesthetic appeal and high commercial potential. This study aimed to develop an effective in vitro micropropagation protocol using flower stalk explants of Phalaenopsis orchids. Three different culture media—1/2 MS, full-strength MS, and Orchimax—were tested in combination with various concentrations of the plant growth regulators BAP and NAA. According to the findings, the combination of 2 mg/L BAP and 1.5 mg/L NAA in ½ MS medium yielded the highest number of shoots, with 18.50±2.29 shoots per plantlet. The same treatment also resulted in the greatest shoot length, at 3.47±0.58 cm. Regarding leaf development, the best result was obtained with 1 mg/L BAP + 0.5 mg/L NAA in full-strength MS medium, producing 4.50±0.50 leaves per plantlet. During the rooting phase, the 1/2 MS medium was used consistently, while varying concentrations of NAA, IBA, and IAA were applied. The highest number of roots (3.00±0.50 per plantlet) was observed with 1.0 mg/L NAA. In terms of root length, the control group produced the longest roots (4.22±0.48 cm), followed by treatments with 2.0 mg/L NAA and 0.5 mg/L IAA. In contrast, high doses of IBA significantly reduced root length. During the acclimatization stage, the plantlets were successfully adapted to pre-greenhouse conditions in a peat and perlite (2:1) mixture, achieving an approximately 90% survival rate. Overall, this study presents a practical, cost-effective, and efficient protocol for the in vitro propagation of Phalaenopsis orchids and contributes to the expansion of tissue culture-based propagation systems within the ornamental plant industry.
Benzer Tezler
- Bazı orkide türlerinin in vitro koşullarda çoğaltılması, çiçeklenmesi
Flowering and multiplicatition of some orchid species in vitro
RİFAT TARIK YARARBAŞ
Doktora
Türkçe
2008
ZiraatEge ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ERCAN ÖZZAMBAK
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı