Kazak türküleri üzerine bir inceleme
A study on Kazakh folk songs
- Tez No: 943186
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMRAL DEVECİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Her milletin tarih boyunca oluşturduğu kültürel birikimin önemli bir boyutunu müzik geleneği oluşturmaktadır. Bu gelenek sadece sanatsal bir ifade biçimi değil, aynı zamanda bir toplumun estetik algısını, dünya görüşünü ve kimliğini yansıtan güçlü bir kültürel göstergedir. Bu bağlamda, Kazak türküleri de, Kazak toplumunun tarihsel hafızasını, manevi değerlerini ve yaşam biçimini yansıtan zengin bir miras niteliğindedir. Çalışmamızda 1968 yılında“Jazuwşı”Yayınevi tarafından yayımlanan“Qazaq änderi”(Kazak türküleri) adlı üç ciltlik derlemenin birinci cildinden yararlanılmıştır. Toplam 134 türkü edebi açıdan incelenerek yapısal, şekil özellikleri, tematik ve kelime sıklıkları açısından tasnif edilmiştir. Araştırma yedi bölümden oluşmaktadır. Kazak türkülerinin tarihi kökeni, gelişim süreci ve toplumsal işlevi ele alınmıştır. Birinci bölümde Türk dünyasındaki Kazak türkülerinin yeri değerlendirilmiş; diğer Türk halklarının müzik gelenekleriyle olan ortak özellikler ve kültürel unsurlar incelenmiştir. İkinci bölümde, türkülerin şiirsel yapısı, bentlerdeki dize sayıları analiz edilmiştir. Üçüncü bölümde, türküler şekil özelliklerine göre sınıflandırılmış; hece ölçüleri ve uyak örgüsü bakımından değerlendirilmiştir, aynı bölümde türkülerdeki ezgiye yardımcı söz kalıpları incelemesine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde, türküler konularına göre gruplandırılmış; lirik, tarihi, oyun havası, monolog tarzındaki türküler ve Sovyet döneminde ortaya çıkan eserler gibi başlıklar altında çözümlenmiştir. Türkülerde yer alan kelimelerin anlam ve kullanım sıklıkları ele alınarak, beşinci bölümde söz varlığı incelemesi yapılmıştır. Altıncı bölümde, anonim olmayan, bestecisi ve söz yazarı tespit edilen eserler ile birkaç türkünün hikȃyesi tanıtılmıştır. Yedinci bölümde, türkü metinleri alfabetik sıraya göre düzenlenmiş; Kazak Türkçesindeki metinler Kiril harflerinden Latin harflerine çevirilmiş ve Türkiye Türkçesine aktarılmış haliyle sunulmştur.
Özet (Çeviri)
Music tradition constitutes an important dimension of the cultural accumulation of every nation throughout history. This tradition is not only a form of artistic expression, but also a strong cultural indicator that reflects the aesthetic perception, worldview and identity of a society. In this context, Kazakh folk songs are also a rich heritage reflecting the historical memory, spiritual values and way of life of Kazakh society. This study is based on the first volume of the Qazaq änderi (Kazakh folk songs) collection, published by Jazushy Publishing House in 1968, consisting of a total of 134 songs. These songs have been analyzed from a literary perspective and categorized in terms of structure, form, thematic content and word frequency. The research is structured into seven chapters. The introduction provides an overview of the historical origins, development and social functions of Kazakh folk songs. The first chapter explores their place within the Turkic world and examines their common features with the musical traditions of other Turkic peoples. The second chapter analyzes the poetic structures and stanza forms of the songs. In the third chapter, the songs are classified according to their form – especially syllabic meter and rhyme patterns – and includes a study of melodic auxiliary expressions. In the fourth chapter, the songs are thematically categorized (e.g., lyrical, historical, dance-oriented, monologue and Soviet-period songs). The fifth chapter investigates the vocabulary and frequency of words used in the songs. The sixth chapter introduces songs whose authors and composers have been identified, as well as a few with known backstories. The seventh chapter presents the song texts in alphabetical order, with the original Kazakh texts transliterated from Cyrillic to Latin and translated into Turkish language.
Benzer Tezler
- Kazan Tatar düğün türküleri üzerine bir inceleme
An investigation on Kazan Tatar wedding songs
MELTEM DÖNMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk Bilimi (Folklor)Gaziantep ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA GÜLTEKİN
- Kazak Türkleri ve Bodrum'da geçiş dönemi (doğum, düğün, ölüm) gelenek ve uygulamaları üzerine karşılaştırmalı bir inceleme
A comparative review of Kazakh Turks and traditions and practices of the transition period (birth, wedding, death) in Bodrum
GAMZE ALYAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halk Bilimi (Folklor)Muğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ABBAS ÇINAR
- Cusipbek Aymawıtov'un“Akbilek”adlı romanında şekil, dil ve üslup incelemesi
Cusipbek Aymawitov's novel“Akbilek”style, language and of form analysis
KÜBRA ERDOĞDU BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıKarabük ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENVER KAPAĞAN
- Kırgız mitolojisinin ansiklopedik sözlüğü (A)
Encyclopedic dictionary of Kyrgyz mythology (A)
SELİM ÖRS
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk Bilimi (Folklor)Kırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTürkoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OZAN YILMAZ
- Berdibek Sokpakbayev'in“Balalık Şakka Sayahat”adlı eseri üzerine dil incelemesi (İnceleme-metinler ve aktarma-sözlük)
Language analysis over the book“Balalık Şakka Sayahat”by Berdibek Sokpakbayev (Analysis, texts, transfer-dictionary)
SANİYA SERDALİNA
Doktora
Türkçe
2022
DilbilimAtatürk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN EFENDİOĞLU