Geri Dön

Transhümanizm düşüncesinin Türk edebiyatındaki yansımaları (1980-2020)

Reflections of transhumanist thought in Turkish literature (1980-2020)

  1. Tez No: 943821
  2. Yazar: FATMANUR PEÇE
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANER SOLAK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Transhümanizm, Posthümanizm, Sanat, Edebiyat, Manipülasyon, Transhumanism, Posthumanism, Art, Literature, Manipulation
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Erzurum Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

19. yüzyıldan itibaren modernleşme süreciyle birlikte romanlar, bilim ve toplum arasındaki ilişkiyi yansıtarak teknolojik devrimlerin etkilerini ele almıştır. Bilim kurgu türü, teknolojinin edebi anlatıyı nasıl dönüştürdüğünü gözler önüne sererken transhümanizm düşüncesi de insanın teknoloji aracılığıyla sınırlarını aşma arzusunu ve bu sürecin etik, felsefi ve sanatsal boyutlarını sorgulamaktadır. Dijital çağda edebi eserler sanal platformlar üzerinden daha geniş kitlelere ulaşırken büyük veri ve yapay zekâ gibi teknolojik gelişmeler, edebi anlatılarda yeni temaların ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bazı akademik yaklaşımlar, edebi üretimin tarih boyunca toplumsal yapı ve teknolojik ilerlemelerle doğrudan ilişkili olduğunu savunur. Moderniteyle birlikte akıl ve bilimi rehber edinen hümanizm, yerini insan ve teknoloji arasındaki derin ilişkiyi vurgulayan post-hümanizme bırakır. Sanat ve teknoloji ise daima birbirini besleyen güçler olmuştur. Günümüzde yapay zekâ, sanat eserlerini dönüştürerek yeni biçimler yaratır. Bu bağlamda, transhümanizm sadece biyolojik müdahaleleri değil, aynı zamanda sanatsal faaliyetlerde de yeni ve manipülatif etkileşimler oluşturur. Türk edebiyatı da bu etkileşimleri hissettiren ürünler ortaya koyarak edebiyat evrenine katkıda bulunmuştur. Bu tezde öncelikle transhümanizm düşüncesi genel bir çerçeve ile ele alınacak ve Türk edebiyatındaki yansımaları belli romanlar üzerinden analiz edilerek ortaya konmaya çalışılacaktır.

Özet (Çeviri)

Since the 19th century, with the process of modernization, novels have reflected the relationship between science and society, addressing the impacts of technological revolutions. The science fiction genre reveals how technology transforms literary narratives, while transhumanism explores humanity's desire to transcend its limitations through technology, questioning the ethical, philosophical, and artistic dimensions of this process. In the digital age, literary works reach wider audiences through virtual platforms, and technological advancements such as big data and artificial intelligence give rise to new themes in literary storytelling. Some academic approaches argue that literary production has historically been directly related to social structures and technological progress. With modernity, humanism—guided by reason and science—has given way to post-humanism, which emphasizes the deep relationship between humans and technology. Art and technology have always been mutually reinforcing forces. Today, artificial intelligence transforms artistic creations, generating new forms. In this context, transhumanism not only involves biological interventions but also fosters new and manipulative synergies in artistic activities. Turkish literature has contributed to the literary universe by producing works that reflect these synergies. This thesis will first provide a general framework for transhumanist thought and then analyze its reflections in Turkish literature through specific novels.

Benzer Tezler

  1. Zaman-mekan sıkışmasıyla oluşan aşırı-hareketli insanın, beden-mekan ilişkisinin dönüşümü

    The body-space relation?s transformation of the over-mobile human made by the result of compression between time and space

    DAMLA ONUR ÖZBEY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MELTEM AKSOY

  2. Giyilebilir teknolojiler: İnsan ötesi ve gelecekteki uygulamalar üzerine bir çalışma

    Wearable technologies: A study on post-human and future applications

    ÜZEYİR ARDA ENER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    Endüstri Ürünleri Tasarımıİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

    İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. ANDREAS TRESKE

  3. Posthuman; bedenin toplumsal inşasının sonu bio - konstrüktif sanat

    Posthuman; end of the social construction of the body bio - constructive art

    GÖKHAN BALKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Güzel SanatlarIşık Üniversitesi

    Resim Ana Sanat Dalı

    PROF. BALKAN NACİ İSLİMYELİ

  4. Trans/posthumanist themes in American science fiction novels

    Amerikan bilim kurgu romanlarında trans/posthümanist temalar

    HAZAL ÇOMAK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    Amerikan Kültürü ve EdebiyatıEge Üniversitesi

    Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MURAT ERDEM

  5. Historical and political encounters with the nonhuman: Habitat II, the crisis of cohabitation, and the wit(h)nessing dogs

    İnsan olmayanla tarihsel ve politik karşılaşmalar: Habitat II, ortak yaşamın krize uğraması ve tanıklık eden köpekler

    EDA TARAK

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2017

    SosyolojiBoğaziçi Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MELTEM AHISKA