Hubris'ten Superbia'ya kibrin din antropolojisi bağlamında dönüşümü
The transformation of pride from hubris to superbia in the context of the anthropology of religion
- Tez No: 944071
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YEŞİM DİLEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Antropoloji, Religion, Anthropology
- Anahtar Kelimeler: Antik kültür, Din anlayışı, Din-kültür ilişkileri, Edebiyat antropolojisi, Post-antropolojik felsefeler, Sosyal antropoloji, Örgütsel kibir, Antique culture, Understanding of religion, Religious-culture relations, Anthropology of the literature, Post-anthropological philosophies, Social anthropology, Organizational arrogance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antropoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyo-Kültürel Antropoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada; Antik Yunan'da hubris, Antik Roma'da superbia olarak adlandırılan kibir olgusunun, Hristiyanlığın içerisinde de kendine yer bulmasının nedenlerine antropolojik bir yaklaşım sunulmuştur. Çalışma süresince felsefi metinler, tarihsel kaynaklar ve İncil incelenmiş, bu metinlerde kibir kavramının neleri kapsadığı kategorileştirilip tarihsel sürekliliği takip edilmiştir. Yunanlarda hubris kavramının içeriğinin, Yunan toplumu için oldukça önemli olan kendini bil öğretisi etrafında şekillendiği ve ölçüsüz davranmayı, tanrılara saygısızlık etmeyi, zenginliği ve gençliği barındırdığı fark edilmiştir. Bu sebeple hubris'in yalnızca dini bir kavram olmadığı, toplumun kültür dinamikleriyle ilişkili olduğu görülmüş, tarihsel devamlılığı da olan bir eylemler bütünü olduğu anlaşılmıştır. Fakat hubris, bütün kültürel dinamikler gibi toplumlar nezdinde dönüşmüş ve Antik Roma'da superbia olarak var olmuştur. Dini bir özü olan hubris kavramının Antik Roma'da dönüşüme uğrayarak superbia haline gelmesinin nedenleri antropolojik düzlemde incelenmiş ve bu kavramın siyasallaşma eğiliminde olduğuna kanaat getirilmiştir. Bu eğilimin din ve siyaset olgularının birbirleri ile olan ilişkilerinin geçirgenliği kapsamında gerçekleştiği öne sürülmüştür. Antik Roma'nın değişen toplum kimliğinin din olgusunun kurumsallaşmasına yol açması kibrin bireylerin tanrılar karşısında hesap vermesi gereken bir durum olduğu fikrini değiştirmiş, Roma devletinin de sorumlu olduğu bir hale getirmiştir. Dolayısıyla zenginliğin ve siyasal gücün sahibi olan Roma yöneticileri superbia'ya kapılması en yatkın kişiler olmuş, kibrin failleri değişmiştir. Antik Yunan'da mitolojik kahramanların düşüşüne zemin hazırlayan ve kaçınılmaz olan hubris superbia olarak Antik Roma yöneticilerinin de kaçamayacakları sonları olmuş, Hristiyanlığın Roma'nın devlet dini haline gelmesini sağlamıştır. Aynı zamanda Hristiyanlığın kutsal kitabı olan İncil'de kibir superbia olarak tekrar canlanmış, diğer bütün günahların ve insanoğlunun cennetten kovulmasına sebep olarak tanrıya itaatsizlik eylemi bağlamında değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study; an anthropological approach is presented to the reasons why the concept of hubris, called hubris in Ancient Greece and superbia in Ancient Rome, found its place in Christianity. During the study, philosophical texts, historical sources and the Bible were examined, the concepts of hubris in these texts were categorized and its historical continuity was followed. It was realized that the content of the concept of hubris in the Greeks was shaped around the doctrine of knowing yourself, which was very important for Greek society, and included excessive behavior, disrespect for the gods, wealth and youth. For this reason, it was seen that hubris was not only a religious concept, but also related to the cultural dynamics of the society, and it was understood that it was a set of actions that also had historical continuity. However, hubris, like all cultural dynamics, transformed in the eyes of societies and existed as superbia in Ancient Rome. The reasons why the concept of hubris, which has a religious essence, transformed in Ancient Rome and became superbia were examined on an anthropological level and it was concluded that this concept tended to become politicized. It has been suggested that this tendency occurred within the scope of the permeability of the relations between the concepts of religion and politics. The changing social identity of Ancient Rome, which led to the institutionalization of the concept of religion, changed the idea that arrogance was a situation for which individuals had to be accountable to the gods, and made it a situation for which the Roman state was also responsible. Therefore, the Roman administrators, who were the owners of wealth and political power, were the most prone to be caught up in superbia, and the perpetrators of arrogance changed. In Ancient Greece, hubris superbia, which paved the way for the fall of mythological heroes and was also an inevitable consequence of the Ancient Roman administrators' inescapable end, enabled Christianity to become the state religion of Rome. At the same time, arrogance was revived as superbia in the Bible, the holy book of Christianity, and was evaluated in the context of disobedience to God, causing all other sins and the expulsion of mankind from heaven.
Benzer Tezler
- Antik tregedyayı oluşturan Hybris-Ate-Nemesis kavramlarının III. Richard'ın Tregedyası'nda değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
TÜREL ŞENAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Sahne ve Görüntü SanatlarıAnkara ÜniversitesiTiyatro Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVDA ŞENER
- Van ilinde koyunlarda babesiosisin seroepidemiyolojisi üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
M.SERDAR DEĞER
Doktora
Türkçe
1990
Veteriner HekimliğiAnkara ÜniversitesiParazitoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAHRİ SAYIN
- Das Werden des dichters in novalis“Heinrich von Ofterdingen”und Alev Tekinays“Der Weinende Granatapfel”
Başlık çevirisi yok
İCLAL CANKOREL
