Hatay ilinde birinci basmağa başvuran 65 yaş ve üstü bireylerde deprem sonrası, depresyon durumu ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
Assessment of post-earthquake depression and sleepquality in individuals aged 65 and over presenting toprimary care in Hatay province
- Tez No: 945330
- Danışmanlar: PROF. DR. ERHAN YENGİL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Geriatri, Depresyon, Uyku Kalitesi, Deprem, Birinci Basamak, Hatay, Geriatrics, Depression, Sleep Quality, Earthquake, Primary Care, Hatay
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında Hatay ilinde birinci basamağa başvuran 65 yaş ve üzeri bireylerde depresyon durumunu ve uyku kalitesini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı tipteki bu çalışma, Hatay ilinde bulunan belirli Aile Sağlığı Merkezlerinde, gönüllülük esasına göre yürütülmüştür. Veriler; sosyo-demografik anket, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve Geriatrik Depresyon Skalası-Kısa Form (GDS-15) ile toplanmıştır. Çalışma 395 kişi ile tamamlanmıştır. Bulgular: Katılımcıların hepsi depremzede olup yaş ortalaması 70,5 ± 5,39 ve %64,1'i erkek idi. Depresyon oranı %41,5, kötü uyku kalitesi oranı ise %48,3 olarak bulundu. Kadınlarda(p=0,033), bekâr veya dul olanlarda(p=0,001), çocuk sahibi olmayanlarda(p=0,021), geliri giderinden az olanlarda(p=0,001) ve alkol kullananlarda(p=0,032) depresyon oranı anlamlı şekilde daha yüksek bulundu. Depremde ölüm korkusu yaşayanlarda(p<0,001), yaralananlarda(p=0,001), çekirdek ailesinden kaybı olanlarda(p=0,002), yakın akraba kaybı olanlarda(p=0,001), maddi kayıp yaşayanlarda(p<0,001), evi hasar görenlerde(p<0,001) ve barınma kaygısı olanlarda(p<0,001) depresyon oranı anlamlı ve daha yüksek bulundu. Depremden sonra uyku kalitesi değişenlerde(p<0,001), uyumak için ilaç kullananlarda(p<0,001) ve psikiyatrik destek alanlarda(p<0,001) depresyon oranının anlamlı olarak yüksek olduğu tespit edildi. Genç yaşlılarda ileri yaşlılara göre anlamlı ve daha yüksek kötü uyku kalitesi olduğu bulundu(p=0,041). Depremde ölüm korkusu yaşayanlarda(p=0,012), yaralananlarda(p=0,012) ve depremden sonra sosyal destek alanlarda anlamlı(p=0,026) daha yüksek oranda kötü uyku kalitesi olduğu tespit edildi. Sonuçlar: Afetlerin ardından geriatrik bireylerde depresyon ve kötü uyku kalitesi yaygın olarak görülmektedir. Deprem sonrası dönemde yaşlı bireylerde psikososyal değerlendirmelerin birinci basamakta daha sistematik şekilde yapılması ve bu bireylere yönelik destekleyici sağlık politikalarının güçlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate the depression status and sleep quality among individuals aged 65 years and older who presented to primary care centers in Hatay province following the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023. Method: This cross-sectional and descriptive study was conducted on a voluntary basis at selected Family Health Centers in Hatay province. Data were collected using a socio-demographic questionnaire, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), and the Geriatric Depression Scale - Short Form (GDS-15). The study was completed with a total of 395 participants. Results: All participants were earthquake survivors, with a mean age of 70.5 ± 5.39 years, and 64.1% were male. The prevalence of depression was identified as 41.5%, while 48.3% of participants were found to have poor sleep quality. Depression was significantly more prevalent among females(p=0.033), individuals who were single or widowed(p=0.001), those without children(p=0.021), participants whose income was lower than their expenditures(p=0.001), and those who consumed alcohol(p=0.032). A statistically significant increase in depression rates was also observed among individuals who experienced fear of death during the earthquake(p<0.001), sustained injuries(p=0.001), lost a member of their nuclear family(p=0.002) or a close relative(p=0.001), experienced material losses(p<0.001), suffered housing damage(p<0.001), or reported concerns regarding shelter(p<0.001). Moreover, depression was significantly more common among those who reported changes in sleep quality following the earthquake(p<0.001), used sleep medication(p<0.001), or received psychiatric support(p<0.001). Poor sleep quality was found to be significantly higher among the younger-old age group compared to the older-old(p=0.041). Additionally, poor sleep quality was significantly associated with experiencing fear of death during the earthquake(p=0.012), sustaining injuries(p=0.012), and receiving social support after the earthquake(p =0.026). Conclusions: Depression and poor sleep quality are commonly observed among geriatric individuals following disasters. It is recommended that psychosocial assessments in the post-earthquake period be conducted more systematically at the primary care level, and that supportive health policies targeting these individuals be strengthened.
Benzer Tezler
- Aile sağlığı merkezlerine başvuranlarda alkol kullanımı ve aile işlevlerinin ilişkisi
Relationship between family functions and alcohol use among the primary care patients
DİLEM YAMAN SÜRMELİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiMustafa Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAHİT ÖZER
- Aile sağlığı merkezlerine başvuran hasta ve hasta yakınlarının bitkisel tamamlayıcı tıp hakkındaki düşünceleri ve tutumları
Thoughts and attitudes of patients who apply to family health centers and their relatives about herbal complementary medicine
MUSTAFA EZER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiMustafa Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAHİT ÖZER
- Pamuk ipliklerinde istatiksel bir hata analiz yönteminin geliştirilmesi üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
AYŞE KARAKOR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Şırnak asfaltitleri külünde nikel ve molibdenin spektrofotometrik tayini
Spectrophotometric determination of nickel and molybdenum in Şırnak asphaltites ash
OLCAY ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Petrol ve Doğal Gaz MühendisliğiGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ALİ REHBER TÜRKER
- Yoğurda işlenecek süte katılması gereken süt tozu miktarının saptanması ve pratik sonuçlar çıkarılması üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
NURTEN ADIGÜZEL