Hemşirelerin maruz kaldıkları toksik liderlik davranışlarının iş doyumu ve tükenmişlik ile işten ayrılma niyetleri üzerine etkisi
The effects of toxic leadership behaviours nurses are exposed to on job satisfaction, burnout and intention to leave their job
- Tez No: 946171
- Danışmanlar: PROF. DR. ZELİHA KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Toksik Liderlik, İş Doyumu, Tükenmişlik, İşten Ayrılma Niyeti, Acil hemşirelik, Nursing Toxic Leadership, Job Satisfaction, Burnout, Intention to Leave, Emergency nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Acil Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırma, hemşirelerin maruz kaldıkları toksik liderlik davranışlarının iş doyumu ve tükenmişlik ile işten ayrılma niyetleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yürütüldü. Materyal ve Metod: Araştırma 15/06/2023 ile 27/05/2025 tarihleri arasında bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan 405 hemşirenin katılımıyla gerçekleştirildi. Veriler hemşireleri tanıtıcı bilgi formu, Toksik Liderlik Ölçeği (TLÖ), Minnesota İş Doyum Ölçeği (MİDÖ), Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu (TÖ-KF), Hastanede Çalışmaya Devam Etme ya da Etmeme Niyeti soru formu kullanılarak toplandı. Elde edilen veriler IBM SPSS 27 paket programı kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Toksik Liderlik Ölçeği toplam puan ortalaması 74,11±24,48, ölçeğin Çıkarcılık, Değer Bilmezlik, Olumsuz Ruhsal Durum, Bencillik alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 25,97±9,26, 12,79±4,26, 21,49±7,89, 13,86±4,74 olarak belirlendi. Minnesota İş Doyum Ölçeği toplam puan ortalaması 57,28±14,18, ölçeğin İçsel Doyum ve Dışsal Doyum alt boyut puan ortalamaları sırasıyla 36,22±8,98 ve 21,05±6,20 olarak saptandı. Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu toplam puan ortalaması 42,73±12,99 olarak bulundu. Toksik Liderlik Ölçeği ile Minnesota İş Doyumu Ölçeği (r=-0,245) ve ölçeğin İçsel Doyum (r=-0,165) ile Dışsal Doyum (r=-0,318) alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü zayıf ile orta düzeyli ilişki belirlendi (p<0,05). Toksik Liderlik Ölçeği ile Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü, zayıf düzeyli bir ilişki saptandı (r=0,195; p<0,05). Hastanede Çalışmaya Devam Etme ya da Etmeme Niyeti soru formuna verilen cevaplar Sıralı Lojistik Regresyon analizi ile incelendi. Elde edilen modelin anlamlılığını ölçmek amacıyla model uyum testi değerlendirildi ve anlamlı olduğu belirlendi(p<0,05). Tükenmişlik Ölçeği Kısa Formu ile Minnesota İş Doyumu Ölçeği (r=-0,542) ve ölçeğin İçsel Doyum (r=-0,500) ile Dışsal Doyum (r=-0,519) alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve orta düzeyli ilişki belirlendi (p<0,05). Sonuç: Bu çalışmada hemşirelerin maruz kaldıkları toksik liderlik davranışlarının, onların iş doyumu, tükenmişlik ve işten ayrılma düşüncelerini etkileyen önemli yordayıcılar olduğu belirlendi.
Özet (Çeviri)
Purpose: The research was conducted as a descriptive and correlational study to determine the effects of toxic leadership behaviours that nurses are exposed to on job satisfaction, burnout, and intention to leave the job. Materials and Methods: The research was conducted between 15.06.2023 and 27.05.2025 with the participation of 405 nurses working in a training and research hospital. Data were collected using the nurses' introductory information form, Toxic Leadership Scale (TLS), Minnesota Satisfaction Questionnaire (MSQ), Burnout Measure Short Form (BMS), and the Intention to Continue or Not to Work in the Hospital Questionnaire. The data obtained were analysed using the IBM SPSS 27 package program. Findings: The total mean score of the Toxic Leadership Scale was determined as 74.11±24.48, while the mean scores of the Self-interest, Ingratitude, Negative Mood, and Selfishness sub-dimensions were determined as 25.97±9.26, 12.79±4.26, 21.49±7.89, 13.86±4.74 respectively. The total mean score of the Minnesota Satisfaction Scale was determined as 57.28±14.18, and the mean scores of the Intrinsic Satisfaction and Extrinsic Satisfaction subdimensions of the scale were 36.22±8.98 and 21.05±6.20, respectively. Burnout Measure Short Form was found as 42. 73±12. 99. A statistically significant, negative, weak to moderate relationship was found between the Toxic Leadership Scale and Minnesota Satisfaction Scale (r=-0.245) and the Intrinsic Satisfaction (r=-0.165) and Extrinsic Satisfaction (r=-0.318) sub-dimensions of the scale (p<0. 05). A statistically significant, positive, weak relationship was found between the Toxic Leadership Scale and the Burnout Measure Short Form (r=0.195; p<0.05). The answers to the Intention to Continue or Not to Work in the Hospital question form were examined with Ordered Logistic Regression analysis. The model fit test was evaluated in order to measure the significance of the obtained model, and it was determined to be significant (p<0.05). A statistically significant, negative and moderate relationship was determined between the Burnout Measure Short Form and Minnesota Satisfaction Scale (r=-0.542) and the Intrinsic Satisfaction (r=-0.500) and Extrinsic Satisfaction (r=-0.519) sub-dimensions of the scale (p<0.05). Conclusion: In this research, it was determined that the toxic leadership behaviours that nurses were exposed to were important predictors affecting their job satisfaction, burnout and thoughts of leaving the job.
Benzer Tezler
- Hastanelerde çalışan hemşirelerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge and awareness on occupational health and safety of nurses i̇n hospitals
YILDIZ KÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sağlık Kurumları Yönetimiİstanbul Gelişim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMA OĞLAK
- Tıbbi laboratuvarlarda ağır metal / eser element testlerine ait numune alma tüplerinin karşılaştırma ölçümlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of comparison measurements of sampling tubes for heavy metal / trace element tests in medical laboratories
VOLKAN KINACI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk SağlığıYozgat Bozok Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VUGAR ALİ TÜRKSOY
- Hemşirelerin çalışma ortamında maruz kaldıkları ergonomik risklerin incelenmesi
Investigation of ergonomic risks that nurses expose to the working environment
ŞEYMA TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikEge ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEYLA KHORSHTD
- Hastanede çalışan hemşirelerin maruz kaldıkları iş kazaları (Denizli'de bir kamu hastanesi örneği)
Job accident which nurses are exposed in the hospital ( Denizli an example of public hospitals )
NESLİHAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HemşirelikBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FİKRET GEZGİN
- Kars Harakani Devlet Hastanesi birimlerinde çalışan hemşirelerin çalışma ortamlarında maruz kaldıkları ergonomik risklerin belirlenmesi
Determination of ergonomic risks faced by nurses in their work environments in different units of Kars Harakani State Hospital
MELTEM ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiKafkas Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN