Analysis of the Central Bank of the Republic of Türkiye policies over monetary policy texts with NLP (Natural Language Processing) method
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası politikalarının para politikası metinleri üzerinden NLP (Doğal dil işleme) yöntemi ile analiz edilmesi
- Tez No: 946287
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMÜR SALTIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Döviz kuru politikaları, Ekonomi politikaları, Faiz politikaları, Exchange rate policies, Economic policies, Interest rate politics
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Konya Gıda ve Tarım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekonomi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ekonomi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) para politikası metinlerini doğal dil işleme (NLP) teknikleriyle analiz ederek, merkez bankası iletişiminin piyasa beklentileri üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Özellikle faiz oranı kararlarının yanı sıra sözlü yönlendirmelerin de ekonomik aktörler üzerinde belirleyici etkileri olduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda, merkez bankası başkanlarının konuşmaları ve politika metinleri, makine öğrenmesi tabanlı bir NLP modeli ve Chat-GPT ile duygu analizine tabi tutulacaktır. Çalışmada, para politikası iletişiminin tonu, içeriği ve yönlendirici gücü üzerinden piyasa beklentilerine etkisi ölçülmeye çalışılacaktır. Söz konusu analiz, TCMB'nin şeffaflık, güvenilirlik ve öngörülebilirlik düzeyinin belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Ayrıca, çalışma ekonomi ve yapay zekâ disiplinlerini birleştirerek, merkez bankası iletişiminin yapısal analizine katkıda bulunmaktadır. Elde edilen bulgular, para politikasının sadece sayısal göstergelerle değil, aynı zamanda kullanılan dilin tonu ve içeriğiyle de yön verdiğini göstermeyi hedeflemektedir. Bu yönüyle çalışma, karar alıcılara ve piyasa katılımcılarına merkez bankası metinlerinin daha etkin yorumlanması konusunda yol gösterici olmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to analyze the monetary policy texts of the Central Bank of the Republic of Türkiye (CBRT) using Natural Language Processing (NLP) techniques, evaluating the impact of central bank communication on market expectations. Beyond interest rate decisions, verbal guidance plays a significant role in shaping the behavior of economic agents. In this context, the speeches and official statements of CBRT governors will be subjected to sentiment analysis using Chat-GPT and a machine learning-based NLP model. The study measures how the tone, content, and guidance embedded in monetary policy communication influence market expectations. This analysis is critical for assessing the transparency, credibility, and predictability of the CBRT. Furthermore, the research bridges economics and artificial intelligence, contributing to the structural analysis of central bank communication. The findings aim to demonstrate that monetary policy is driven not only by numerical indicators but also by the linguistic tone and content used in communication. In this regard, the study offers valuable insights for policymakers and market participants, guiding them toward more effective interpretation of central bank discourse.
Benzer Tezler
- An analysis of The Central Bank of The Republic of Türkiye (CBRT)'s monetary policy communication with text mining
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) para politikası iletişiminin metin madenciliği ile analizi
ŞEYDA AYAN ÖZBEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
EkonomiTed ÜniversitesiUygulamalı Veri Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM ÜNALMIŞ
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası sektörel bilançoları kullanılarak imalat sektörünün karlılık oranını etkileyen faktörlerin analizi
Analysis of the factors affecting profitability rate of the manufacturing sector by using the sectoral balance sheets of the Central Bank of Republic of Turkey
YAHYA MUHİT
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Kurulu kararlarını etkileyen faktörler
Factors that affect the Central Bank of the Republic of Turkey Monetary Policy Committee decisions
NECATİ ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Bankacılıkİstanbul Ticaret ÜniversitesiFinans Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİCABİ ERSOY
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kredibilitesinin ölçülmesi
Measurement of creditability of the Central Bank of the Republic of Türkiye
TUĞBA KAVLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EkonomiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEkonomi Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET CAN BAKKALCI
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası politika faizi ile bankacılık kredi faizleri arasındaki ilişki
The relationship between the policy rate of the Central Bank of the Republic of Türkiye and bank credit interest rates
HAKAN ÇAKMAK
Doktora
Türkçe
2025
Ekonomiİstanbul Okan ÜniversitesiBankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİT TARGAN ÜNAL