İmam şâfiî'nin Irak ekolüne yaptığı eleştirilerin usûlî temelleri: Aslî deliller bağlamında
The uṣūlī basis of Imam Al-Shāfiʿī's criticisms directed at the Iraqi school: With reference to the principal evidences (Al-Adillah al-aṣliyyah) of islamic jurisprudence
- Tez No: 946603
- Danışmanlar: PROF. DR. AYDIN TAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Hukuk, Religion, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, İmam Şâfiî'nin aslî deliller bağlamında Irak ekolüne yönelttiği eleştirilerin usûlî temelleri konu edinilmiştir. Çalışmamız giriş, dört bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde; çalışmanın konusu ve sınırlandırılması, amacı ve önemi, yöntemi, temel kaynakları ile araştırma konusu üzerine yapılmış olan çalışmalar incelenmiştir. Birinci bölümde İmam Şâfiî'nin Kitâb ve lafız-mana çerçevesinde Irak ekolüne yönelttiği eleştiriler, ikinci bölümde Sünnet, üçüncü bölümde icmâ, dördüncü bölümde ise kıyas delili bağlamında yaptığı eleştiriler incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi izlenmiştir. Bu çerçevede öncelikle İmam Şâfiî'nin, ardından erken dönemde yaşamış Irak ekolüne mensup âlimlerin fıkıh usûlü ve fürû-i fıkha dair yazdıkları eserler kaynak olarak kullanılmıştır. Ayrıca konuyla ilgili güncel çalışmalardan da yararlanılmıştır. İmam Şâfiî'nin aslî deliller bağlamında Irak ekolüne yönelttiği eleştiriler, belirli noktalarda yoğunlaşmıştır. Bunlar arasında; şer'î delillerin sıralamasına yeterince riayet etmemeleri; herhangi bir delile dayanmaksızın nasların zâhirî anlamını terk edip bâtınî anlamlarına yönelmeleri; Sünnet'in sübûtu için senedin yanında başka kriterleri de zorunlu kılmaları sebebiyle birçok sahih Sünnet'i terk etmeleri; sükûtî icmâyı delil olarak kabul etmeleri; kendi bölgelerindeki âlimlerin ittifakını icmâ olarak değerlendirmeleri ve sınırları belirlenmiş bir kıyas anlayışına sahip olmamaları gibi hususlar yer almaktadır. İmam Şâfiî'nin Irak ekolüne yönelik bu eleştirilerinin temel gayesi, şer'î delilleri sağlam bir zeminde ortaya koyarak, bu delillere dayanmayan kıyas ve ictihadların önüne geçmek; böylece İslam hukukunu şahsî yorumlardan koruyarak objektif niteliğini muhafaza etmektir.
Özet (Çeviri)
In this study, the foundational methodological principles behind the criticisms directed by Imam al-Shafi'i at the Iraqi school in the context of the primary legal sources are examined. The study consists of an introduction, four main chapters, and a conclusion. In the introduction, the topic, its scope, purpose, significance, methodology, main sources, and previous studies on the subject are discussed. The first chapter analyzes the criticisms that Imam al-Shafi'i made toward the Iraqi school within the context of the Kitāb and the wording-meaning (lafẓ–maʿnā) framework. The second chapter focuses on his criticisms within the context of the Sunnah, the third on ijmāʿ (consensus), and the fourth on qiyās (analogical reasoning). A qualitative research method was adopted in this study. Within this framework, the works of Imam al-Shāfiʿī were primarily used as sources, followed by the early writings of scholars from the Iraqi school on uṣūl al-fiqh (principles of Islamic jurisprudence) and furūʿ al-fiqh (branches of Islamic jurisprudence). In addition, relevant contemporary studies were also consulted. The criticisms by Imam al-Shafi'i of the Iraqi school regarding the primary sources are concentrated on certain points. These include: insufficient adherence to the proper order of legal evidences; abandoning the apparent meanings of the texts without clear evidence and turning instead to hidden interpretations; rejecting many sound Sunnah reports due to requiring additional criteria besides the chain of narration; accepting silent consensus (ijmāʿ sukūtī) as a valid proof; considering the agreement of scholars in their own region as ijmāʿ; and lacking a clearly defined approach to qiyās. The main objective of Imam al-Shafi'i's criticisms on these issues is to establish the legal evidences on a solid basis, to prevent qiyās and ijtihād not grounded in those evidences, and thereby preserve the objectivity of Islamic law by protecting it from subjective interpretations.
Benzer Tezler
- İzmir bölgesi mandarinlerinin mikro-element durumu üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
NİLGÜN SAATÇI
- İkili çizgisel kodların incelenmesi ve genel amaçlı kod okuyucu tasarımı
Başlık çevirisi yok
BÜLENT ÖRENCİK
Doktora
Türkçe
1983
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiDOÇ. DR. EMRE HARMANCI
- Sayısal stereo kotlayıcı
Başlık çevirisi yok
A.İKLİL KAYIHAN
Doktora
Türkçe
1984
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. DURAN LEBLEBİCİ
- Türkiye'de yonga levha endüstrisi sorunları ve çözüm yolları
Die spanplatten indüstrie in der Türkei ihre probleme und lösungsmöglichkeiten
ABDİ EKİZOĞLU
- Marmara bölgesinde su ile örtülü alanların orijinal ve yapay landsat-4 görüntü verileri yardımı ile incelenmesi
Die Untersuchung der mit wasser bedeckten flöchen im marmara gebiet mit hilfe der original- und ratiodaten von landsat-4 aufnahmen
DERYA MAKTAV