Geri Dön

Doğu karadeniz bölgesi fındık depo zararlıları ve doğal düşmanlarının belirlenmesi ile laboratuvar koşullarında Plodia interpunctella (Lepidoptera: Pyralidae)'nın bazı fındık çeşitlerindeki biyoekolojik özellikleri, kalite üzerindeki etkileri ve fosfin direncine karşı değiştirilmiş atmosfer uygulamalarının değerlendirilmesi

Determination of hazelnut storage pests and natural enemies in the eastern black sea region, and the bioecological characteristics of Plodia interpunctella (Lepidoptera: Pyralidae) on some hazelnut cultivars under laboratory conditions, its effects on quality, and the evaluation of modified atmosphere applications against phosphine resistance

PDF İndir

  1. Tez No: 947128
  2. Yazar: YUNUS EMRE ALTUNÇ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ALİ GÜNCAN
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ziraat, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ordu Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Fındık, Türkiye'nin tarımsal üretim ve ihracatında önemli bir yere sahip olan, hem çerezlik tüketim hem de işlenerek katma değer sağlayan bir tarımsal üründür. Bu çalışmada, depolama sürecinde fındıkta görülen zararlılar ve doğal düşman türlerinin belirlenmesi, laboratuvar koşullarında Plodia interpunctella (Hübner) (Lepidoptera: Pyralidae)'nın bazı önemli fındık çeşitlerindeki biyoekolojik özelliklerinin ortaya konulması, bu türün fındık kalitesi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi ve fosfin direncine karşı değiştirilmiş atmosfer uygulamalarının etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Birinci bölümde, Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki (Ordu, Giresun ve Trabzon) fındık depolama alanlarının zararlı ve faydalı faunaları belirlenmiştir. İkinci kısımda ise, önemli bir depolanmış ürün zararlısı olan P. interpunctella'nın, bölgede yaygın olarak üretilen Çakıldak, Mincane, Palaz ve Tombul fındık çeşitleri üzerindeki yaşam çizelgesi ile tüketim ve atık üretim parametreleri incelenmiştir. Üçüncü bölüm, P. interpunctella'nın aynı fındık çeşitlerinde beslenerek neden olduğu kimyasal kalite değişimlerini içermektedir. Dördüncü ve son bölümde ise, Doğu Karadeniz Bölgesi'nden toplanan P. interpunctella popülasyonlarının fosfin direnç seviyeleri incelenmiş ve fosfin dirençli popülasyonlara karşı azot ile modifiye edilmiş atmosfer uygulamalarının etkinliği, farklı sıcaklıklar ve uygulama sürelerinde, yumurta ve larva dönemlerinde değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Haziran 2022 - Kasım 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen sörveylerde, 94'ü sanayi kuruluşu, 69'u tüccar deposu ve 11'i üretici ambarı olmak üzere toplam 174 örnekleme yapılmıştır. Örneklerde, Coleoptera ve Lepidoptera takımına ait 10 familyadan toplam 21 zararlı tür tespit edilmiştir. Bu türlerden 11 tanesi depolanmış fındık zararlısıdır. En yaygın zararlılar Cadra cautella (Walker) (Lepidoptera: Pyralidae) (%55.8), P. interpunctella (%50.5), Tribolium confusum Jacquelin du Val (Coleoptera: Tenebrionidae) (%17.2) ve Carpophilus dimidiatus (Fabricus) (Coleoptera: Nitidulidae) (%16.7) türleri olmuştur. Faydalılar arasında ise Habrobracon hebetor (Say) (Hymenoptera: Brachonidae), Venturia canescens (Gravenhorst) (Hymenoptera: Ichneumonidae) ve Blattisocius tarsalis (Berlese) (Mesostigmata: Blattisociidae) türleri belirlenmiş, en yaygın tür H. hebetor (%24.7) olarak kaydedilmiştir. Plodia interpunctella'nın farklı fındık çeşitleri üzerindeki gelişim süreleri karşılaştırıldığında, en uzun toplam yaşam uzunluğu Mincane çeşidinde (51.88 gün) gözlenmiştir. Yaşam çizelgesi parametreleri arasında net üreme gücü (R0), kalıtsal üreme yeteneği (r) ve üreme gücü sınırı (λ) bakımından çeşitler arasında farklılık görülmemiştir. En düşük R0 değeri Çakıldak'ta (45.19), en yüksek ise Tombul'da (55.09) tespit edilmiştir. Yürütülen 120 günlük projeksiyonlar sonucunda, popülasyon büyüklüğü en yüksek Tombul çeşidinde, en yüksek tüketim ve atık üretimi ise Mincane çeşidinde hesaplanmıştır. Plodia interpunctella'nın fındıkta neden olduğu kimyasal değişimler incelendiğinde, bulaşık fındıklarda aynı çeşitlerin kontrol grupları ile kıyaslandığında nem oranının arttığı, protein ve kül oranlarının ise azaldığı gözlenmiştir. Ayrıca, peroksit ve serbest yağ asitliği gibi istenmeyen parametrelerde artış, antioksidan aktivitede ise azalma tespit edilmiştir. Yağ asitleri kompozisyonunda ciddi değişiklikler gözlenmemiş olmakla birlikte, P. interpunctella'nın beslendiği fındıklarda aterojenisite ve trombojenisite gibi sağlık açısından olumsuz parametrelerde artış eğilimi saptanmıştır. Serbest aminoasit kompozisyonu ise oksidatif bozulma ve protein yıkımını işaret etmiştir. Fındık depolama alanlarından toplanan P. interpunctella popülasyonlarında larva ve yumurta döneminde fosfine karşı direnç tespit edilmiştir. Fosfin direnç çalışmaları sonucunda Ordu ilinden elde edilen bir popülasyonun hem larva hem de yumurta döneminde (Or5) ve Giresun ilinden toplanan bir popülasyonun yumurta döneminde (Gir2) fosfin direnci gözlenmiştir. Fosfin dirençli P. interpunctella popülasyonların mücadelesi için %99 azot ile modifiye edilmiş atmosfer uygulamalarının etkisi değerlendirilmiş ve 30°C'de 2.5 günlük azot uygulamasının yumurta döneminde %100 ölüme neden olduğu belirlenmiştir. Larva döneminde ise 30°C'de en az 3 günlük azot uygulamasının tüm bireyleri öldürdüğü bulunmuştur. Bütün bu çalışmalar, fındığın depolama sürecinde zararlıların etkilerini detaylı bir şekilde ortaya koyarak, depolanmış fındıklarda zararlılarla mücadele yöntemlerinin geliştirilmesine önemli katkı sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

Hazelnut holds a critical position in Turkey's agricultural production and export, contributing significantly to the economy both as a direct snack product and as a processed value-added commodity. The aim of this study was to determine the pests and natural enemies observed on hazelnuts during storage, to reveal the bioecological properties of Plodia interpunctella (Hübner) (Lepidoptera: Pyralidae) in some important hazelnut varieties under laboratory conditions, to evaluate the effects of this species on hazelnut quality and to investigate the effectiveness of modified atmosphere applications against phosphine resistance. In the first, the pest and beneficial faunal species in hazelnut storage facilities located in the Eastern Black Sea region (Ordu, Giresun, and Trabzon) were identified. The second section examines the life table parameters, consumption, and frass production rates of P. interpunctella, a significant stored-product pest, on Çakıldak, Mincane, Palaz, and Tombul hazelnut varieties which are extensively cultivated in the region. The third section investigates the chemical quality changes in hazelnuts caused by P. interpunctella infestation. The last section evaluates phosphine resistance in P. interpunctella populations collected from hazelnut stores in Eastern Black Sea region and the efficacy of nitrogen-based modified atmosphere applications as an alternative control method for phosphine-resistant populations. Effectiveness of modified atmosphere applications evaluated in egg and larval stages of the populations under various temperatures and exposure durations. According to the results, between June 2022 and November 2023, surveys were conducted in 174 facilities, including 94 industrial establishments, 69 trader warehouses, and 11 producer storage units. A total of 21 pest species belonging to 10 families within the Coleoptera and Lepidoptera orders were identified. Eleven of those species were pests of stored hazelnuts. The most incidence pests were Cadra cautella (Walker) (Lepidoptera: Pyralidae) (%55.8), P. interpunctella (%50.5), Tribolium confusum Jacquelin du Val (Coleoptera: Tenebrionidae) (%17.2), and Carpophilus dimidiatus (Fabricius) (Coleoptera: Nitidulidae) (%16.7). Natural enemies identified included Habrobracon hebetor (Say) (Hymenoptera: Braconidae), Venturia canescens (Gravenhorst) (Hymenoptera: Ichneumonidae), and the predatory mite Blattisocius tarsalis (Berlese) (Mesostigmata: Blattisociidae), with H. hebetor (%24.7) being the most commonly observed. Among the hazelnut varieties studied, the longest developmental period for P. interpunctella was observed on the Mincane variety (51.88 days). Life table parameters such as net reproductive rate (R0), intrinsic rate of increase (r), and finite rate of increase (λ) showed no significant variation across hazelnut varieties. The lowest R0 was recorded for Çakıldak (45.19), while the highest was for Tombul (55.09). Over a 120-day projection, the Tombul cultivar had the largest population growth, while the Mincane exhibited the highest consumption and frass production rates. Chemical quality assessments revealed that P. interpunctella infested hazelnuts, compared to non-infested control groups, experienced increased moisture levels and decreased protein and ash content. Unfavorable changes were noted, including elevated peroxide values and free fatty acid levels, along with reduced antioxidant activity. Although no significant differences were found in fatty acid composition, an increase in atherogenicity and thrombogenicity indices that both detrimental to human health was observed in infested samples. Free amino acid composition changes further indicated oxidative damage and protein degradation. Resistance to phosphine was detected in some P. interpunctella populations during the larval and egg stages. Resistance studies revealed that populations from Ordu (Or5) exhibited resistance in both stages, Giresun (Gir2) in the egg stage, and İstanbul (İst1) in the larval stage. Modified atmosphere treatments using 99% nitrogen achieved 100% control in eggs with 2.5 days of exposure at 30°C. Complete mortality of larvae required at least 3 days under similar conditions. This study highlights the pest-induced losses during hazelnut storage and offers valuable insights into developing effective pest management strategies for stored hazelnuts.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    258

    Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması

    Başlık çevirisi yok

    G. FERZAN KÜÇÜKA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge Üniversitesi

    Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ

  2. Tez No

    31

    Realization of transmitter and receiver clock generation units and channel switching unit in a modified analog radio relay

    Değiştirilen bir analog radyodaki verici ve alıcı saat üretimi birimleri ve kanal anahtarlama biriminin gerçekleştirilmesi

    AYHAN BÜYÜKSEMERCİ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MURAT AŞKAR

  3. Tez No

    32

    The Effect of government price support on wheat farming and wheat marketing in Turkey

    Başlık çevirisi yok

    GÜNEŞ GÜLSEN ÖZEL

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    EkonomiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Yöneylem Araştırması Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HALİM DOĞRUSÖZ

  4. Tez No

    33

    New algorithms and techniques for microprocessor-controlled PWM induction drives

    Başlık çevirisi yok

    OSMAN KÜKRER

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. H. BÜLENT ERTAN

  5. Tez No

    34

    Effect of chymotrypsin on M1 type pyruvate kinase from rabbit muscle and L-type from sheep liver

    Başlık çevirisi yok

    NİLAY BAŞARAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1987

    BiyokimyaOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Biyokimya Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MERAL YÜCEL

Geri Dön