Geleneksel evlerdeki yapısal sorunların tespiti ve değerlendirmesi: Alanya tophane mahallesi örneği
Detection and evaluation of structural problems in traditional houses: Alanya tophane neighborhood example
- Tez No: 947309
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURSEN IŞIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Eski yapılar, Kent tarihi, Old buildings, Urban history
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yapı Bilgisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'nin önemli tarihi dokularından biri olan Alanya Tophane Mahallesi'ndeki geleneksel evlerin yapısal sorunlarının tespit edilmesi ve değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Geleneksel Türk mimarisinin özgün özelliklerini barındıran bu yapılar, bölgenin tarihi, kültürel ve estetik değerlerini yansıtan kentin önemli mimari miraslarıdır. Ancak, yıllar içinde meydana gelen çeşitli faktörler bu yapıların ciddi biçimde tahrip olmasına neden olmuştur. Bu bağlamda araştırmada, mahallede yer alan çeşitli parsellerdeki evlerin mevcut durumları analiz edilmiş ve bozulmaların nedenleri incelenmiştir. Bakımsızlık ve terk edilmişlik, kullanıcı kaynaklı hatalar, doğa koşullarının etkisi ve hatalı restorasyon uygulamaları bozulmaların artmasına neden olan faktörlerdendir. Yapılarla ilgili hasar tespit tablosu oluşturulmuştur. Araştırmada, Alanya Tophane Mahallesi'ndeki seçili parsellerde yer alan 9 yapı, yerinde saha çalışmalarıyla incelenerek, yapıların krokileri çıkartılmıştır. Bazı yapıların ağır hasarlı olması nedeniyle girilebilen mekanlarda incelemeler yapılmıştır. Yapılarda yerinde gözlemsel tespit, fotoğraf ile kayıt altına alma ve hasar durumlarını belgeleme gibi inceleme yöntemleriyle detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, yapıların büyük çoğunluğunun özellikle bakımsızlığa bağlı yapısal sorunlarla karşı karşıya olduğunu ortaya koymuştur. Mahalledeki geleneksel evlerde sıklıkla kullanılan ahşap elemanlarda çürüme, taş duvarlarda malzeme kaybı ve çatlama gibi sorunlar olduğu belirlenmiştir. Kullanıcı kaynaklı hatalar, betonarme gibi modern malzemelerin geleneksel yapım teknikleri dışında müdahaleler yapıların taşıyıcı sistemlerini olumsuz yönde etkilemiştir. Yapıların hasarları, doğa koşulları ve eğimli arazide konumlanmaları, bakımsızlık ve terk nedeniyle zaman içinde artmıştır. Ahşap yapı malzemenin kullanıldığı geleneksel evlerin, bölgenin yoğun yağış alan nem oranının yüksek olduğu iklim özelliklerinin etkisiyle çürüme, mantarlaşma, tuzlanma ve bitki oluşumları nedeniyle taşıyıcı sistemleri bozularak, yapısal sorunların oluşmasına yol açmıştır. Hatalı restorasyon uygulamaları ile bazı yapıların özgün mimari dokusundaki müdahalelerle kısmi değişimleri mevcuttur. Bu bağlamda çalışma, bölgenin geleneksel mimarisini korumak ve sürdürülebilir bir şekilde gelecek nesillere aktarmak için çözüm önerileri sunmaktadır. Öneriler arasında düzenli bakım çalışmalarının yapılması, yöresel malzeme ve tekniklere uygun restorasyon projelerinin geliştirilmesi, eğitim ve farkındalık programlarının hayata geçirilmesi, yapılar üzerinde dijital belgeleme yöntemlerinin kullanılması ve deprem güvenliğinin artırılması bulunmaktadır. Yerinde saha çalışmalarıyla gözlemsel tespitlerle yapısal sorunların belirlendiği Alanya Tophane Mahallesi'ndeki seçilen geleneksel evleri kapsayan çalışmanın tamamlanması ile Mahalledeki evlerin mevcut durumlarının tespitinin yanında kültürel miras niteliğindeki geleneksel evlerin kimliğinin korunmasına katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study was carried out to identify and evaluate the structural problems of traditional houses in Alanya Tophane Neighborhood, one of the most important historical structures of Türkiye. These structures, which contain the unique features of traditional Turkish architecture, are important architectural heritages of the city, reflecting the historical, cultural and aesthetic values of the region. However, various factors that have occurred over the years have caused these structures to be seriously damaged. In this context, the current conditions of the houses on various parcels in the neighborhood were analyzed and the causes of deterioration were examined. Lack of maintenance and abandonment, user errors, the effects of natural conditions and faulty restoration practices are among the factors that increase deterioration. A damage assessment table for the structures was created. In the research, 9 buildings located in selected parcels in Alanya Tophane Neighborhood were examined with on-site field studies and sketches of the buildings were drawn. Inspections were carried out into the structures that could be entered due to some structures being severely damaged. The structures were evaluated in detail using examination methods such as on-site observation, photographic recording and documentation of damage conditions. The findings revealed that most of the buildings were faced with structural problems, particularly due to lack of maintenance. It has been determined that there are problems such as decay in wooden elements frequently used in traditional houses in the neighborhood, material loss and cracking in stone walls. User-induced errors and interventions outside the traditional construction techniques of modern materials such as reinforced concrete have negatively affected the load-bearing systems of the structures. Damage to the structures has increased over time due to natural conditions, their location on sloping land, neglect and abandonment. Traditional houses made of wooden construction materials have suffered structural problems due to the deterioration of their load-bearing systems due to rotting, fungus, salinization and plant formations because of the region's climate conditions with intense rainfall and high humidity. There are partial changes due to faulty restoration practices and interventions in the unique architectural texture of some buildings. In this context, the study offers solution suggestions to preserve the traditional architecture of the region and to pass it on to future generations in a sustainable way. Suggestions include carrying out regular maintenance work, developing restoration projects suitable for local materials and techniques, implementing education and awareness programs, using digital documentation methods on structures and increasing earthquake safety. With the completion of studies covering selected traditional houses in Alanya Tophane Neighborhood, where structural problems were determined through observational findings through on-site field studies, it aims to contribute to the preservation of the identity of traditional houses as a cultural heritage, as well as determining the status of the houses in the district.
Benzer Tezler
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
Doktora
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ANAR
- Traditional vernacular houses in Anatolia: The question of evaluative criteria
Anadolu geleneksel yöresel konut mimarlığında değerlendirme ölçütleri sorunu
OKAN ÜSTÜNKÖK
Doktora
İngilizce
1987
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖNÜL TANKUT
- Geleneksel Beypazarı konutlarında baş odanın günümüz ihtiyaçlarını karşılayacak düzende donatılması
The Redecoration of the“Baş Oda”in Beypazarı traditional houses according to our today's needs
AYNUR ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
MimarlıkGazi ÜniversitesiBina Bilgisi (mimari Tasarım) Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER HACIBALOĞLU
- Kalıp hazırlama teknikleri dersinde ders araçlarının öğrenci başarısına etkisi
Başlık çevirisi yok
FATMA BAYRAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HIFZI DOĞAN