Diyarbakır koşullarında yapraktan demir ve çinkouygulamalarının soya bitkisinin gelişimine etkisi
Effect of leaf iron and zinc applications on soybean plantdevelopment in Diyarbakir conditions
- Tez No: 947312
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET ALMACA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Soya fasülyesi, yapraktan gübreleme, Demir sülfat, Çinko sülfat, İkinci ürün tarımı, Soybean, Foliar fertilization, Ferrous sulfate, Zinc sulfate, Second crop cultivation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Diyarbakır ilinde ikinci ürün koşullarında yetiştirilen Sonya soya fasulyesi çeşidinde, yapraktan uygulanan farklı dozlarda demir sülfat (FeSO₄) ve çinko sülfat (ZnSO₄) gübrelerinin bitki gelişimi, verim ve kalite özellikleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Deneme, Tesadüf Blokları Deneme Deseni'ne göre üç tekerrürlü olarak kurulmuş, uygulamalar bitkinin V1 ve V3–V4 fenolojik dönemlerinde gerçekleştirilmiştir. Deneme boyunca bitki boyu, dal sayısı, tohum verimi, protein oranı ve yağ oranı gibi parametreler değerlendirilmiştir. Varyans analizleri sonucunda, bitki boyu, dal sayısı ve tohum verimi yönünden uygulamalar arasında istatistiksel olarak çok önemli farklılıklar (P<0.01) tespit edilmiştir. En yüksek bitki boyu (%0.4 Fe) 89.33 cm, en yüksek dal sayısı (%0.4 Fe) 16.66 adet/bitki ve en yüksek tohum verimi yine %0.4 Fe uygulamasında 399.93 kg/da olarak ölçülmüştür. Yağ ve protein oranları açısından uygulamalar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak, en yüksek yağ oranı %0.25 Zn (%21.40), en yüksek protein oranı ise %0.5 Zn (%36.26) uygulamasında elde edilmiştir. Sonuçlar, demir ve çinko uygulamalarının özellikle bitki gelişimi ve verim üzerinde olumlu etkiler sağladığını ortaya koymuştur. Uygulama dozlarının ve zamanlamasının optimizasyonu, daha yüksek verim ve kalite parametrelerine ulaşılmasında etkili olabilir. Özellikle %0.4 demir uygulamasının, ikinci ürün soya tarımı açısından önerilebilecek etkili bir yaprak gübreleme yöntemi olduğu belirlenmiştir. Gelecek çalışmalarda, şelatlı mikro besin formları, farklı fenolojik dönemler ve farklı bitki türleri üzerinde benzer uygulamaların test edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the effects of foliar applications of different doses of ferrous sulfate (FeSO₄) and zinc sulfate (ZnSO₄) on plant growth, yield, and quality parameters of the Sonya soybean cultivar grown as a second crop under the ecological conditions of Diyarbakır, Türkiye. The experiment was laid out in a Randomized Complete Block Design (RCBD) with three replications. Foliar applications were performed during the V1 and V3–V4 phenological stages of the plants. Parameters such as plant height, number of branches, seed yield, protein content, and oil content were measured. According to the analysis of variance, there were statistically significant differences (P < 0.01) among the treatments in terms of plant height, number of branches, and seed yield. The highest plant height (89.33 cm), branch number (16.66), and seed yield (399.93 kg/da) were recorded in the 0.4% Fe treatment. No statistically significant differences were observed in oil and protein content, although the highest oil content (21.40%) was obtained from the 0.25% Zn treatment, and the highest protein content (36.26%) was observed in the 0.5% Zn application. The findings demonstrated that foliar applications of iron and zinc had positive effects on vegetative growth and yield, while their impact on quality traits was relatively limited. Optimizing application dose and timing can enhance soybean productivity under second cropping conditions. In this context, the 0.4% Fe foliar treatment was identified as a particularly effective practice. It is recommended that future studies explore the use of chelated micronutrients, alternative application timings, and different crop species to validate the general applicability of these results.
Benzer Tezler
- Diyarbakır koşullarında yapraktan magnezyum ve çinko uygulamalarının yonca bitkisinin gelişimine etkisi
The effect of foliar magnesium and zinc applications on the growth of alfalfa plant in Diyarbakır conditions
SÜMEYYE ERSÖZ ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatHarran ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ALMACA
- Diyarbakır kuru koşullarında farklı doz ve zamanlarda yapraktan üre uygulamalarının buğdayda verim ve verim unsurlarına etkileri
Effects of different doses and times aplications of foliar urea on yield and yield component of wheat in dry conditions of Diyarbakır
ABUZER CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatEge ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. MEHMET EŞREF İRGET
- Makarnalık Buğdaya Glisinbetain ve Alginik Asit Uygulamasının Verim ve Kalite Özellikleri Üzerine Etkisi
Effect of glycinebetaine and alginic acid application on yield and quality traits of durum wheat
SERVET ÖZKAN İNTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatMardin Artuklu ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAT KIZILGEÇİ
- Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yetiştiriciliği yapılan pamuk çeşitlerinin besin maddesi içeriklerinin belirlenmesi
Determination of nutrient content of cotton produced in the Southeastern Anatolia Region
İBRAHİM ERHAN ARSLAN
- İkinci ürün soyada (Glycine max. Merill L.) farklı gelişim dönemlerinde yapılan insektisit uygulamalarının verim ve verim unsurları üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of insecticide applications in different development periods on yield and yield elements in the second product (Glycine max. Merill L.)
İKRAM VURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatŞırnak ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERHAT ÖZTÜRK
PROF. DR. EROL BAYHAN