Duygu Sosyalleştirme Temelli Drama Eğitim Programının Annelerin Duygu Sosyalleştirme Davranışlarına Etkisinin İncelenmesi
Investigating of the effect of emotion socialization-based drama training program on mothers' emotion socialization behaviors
- Tez No: 947388
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN İLHAN ILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ana-babaların duyguları sosyalleştirme davranışları, Ana-çocuk etkileşimi, Yaratıcı drama, Parents emotional socialization, Mother-child interaction, Creative drama
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın ve Aile Çalışmaları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, çocuklarına yönelik duygu sosyalleştirme davranışlarında bulunan annelerin (küçümseyici tepkiler, ebeveynde sıkıntı tepkileri problem odaklı tepkiler, duygu ifadesini kolaylaştıran tepkiler, duygu odaklı tepkiler, cezalandırıcı tepkiler) düzeylerinin belirlenmesi ve duygu sosyalleştirme temelli bir drama eğitim programı uygulamasının bu davranışlar üzerindeki etkisinin incelenmesidir. Araştırma kapsamında, on üç oturumdan oluşan bir drama eğitim programı geliştirilmiş; bu programın on iki oturumu ölçek senaryolarına uygun olarak yapılandırılmış, bir oturumu ise tanışma amaçlı düzenlenmiştir. Araştırmadaki çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Tekirdağ ili Çorlu ilçesinde yer alan Ural Özyiğit Anaokulu'na devam eden 48–72 aylık çocukların anneleri arasından basit rastlantısal örnekleme yöntemiyle seçilen 20 anne oluşturmaktadır. Bu annelerden 10 tanesi deney grubuna, 10 tanesi ise kontrol grubuna dâhil edilmiştir. Veri toplama araçları“Genel Bilgi Formu”,“Çocukların Olumsuz Duygularıyla Baş Etme Ölçeği”ve araştırmacı tarafından geliştirilen“Drama Eğitim Programı”dır. Elde edilen veriler, normal dağılım varsayımı Shapiro-Wilk testi ile test edilmiştir. Verilerin anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, ön test sonuçlarında deney ve kontrol grupları arasında duygu sosyalleştirme davranışlarına ilişkin alt boyutlarda anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p <0.05). Kontrol grubundaki ön test sonuçlarında annelerin olumsuz tepkileri deney grubu annelerine göre biraz daha düşükken, olumlu tepkileri daha yüksektir. Gruplar seçilirken de bu verilere göre hareket edilmiş ve müdahale programına (drama eğitim programı) ihtiyacı olduğu düşünülen grup deney grubu olarak oluşturulmuştur. Drama Eğitim programı uygulandıktan sonra her iki gruba yapılan sonuçlarda ise her iki grupta da tüm değişkenlerde anlamlı farklılıklar görülmüştür (p <0.05). Ancak bu kez, deney grubundaki annelerin olumlu duygu sosyalleştirme davranışlarında (probleme odaklı tepki, duygu ifadesini kolaylaştıran tepki, duyguya odaklı tepki) anlamlı artış gözlenirken; olumsuz tepkilerde (cezalandırıcı tepki, ebeveynde sıkıntı, küçümseyici tepki) anlamlı azalma olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, duygu sosyalleştirme temelli drama eğitiminin annelerin olumlu ebeveynlik davranışlarını desteklediğini ve dönüştürdüğünü göstermektedir. Bu doğrultuda, drama temelli ebeveyn eğitim programlarının yaygınlaştırılması ve farklı kurumlarca erişilebilir hâle getirilmesi önerilmektedir. Ebeveynlerin duygusal farkındalık ve duygu düzenleme becerilerinin desteklenmesi, çocukların duygusal gelişimlerine olumlu katkı sağlayacaktır. Özellikle rol oynama, empati ve deneyimsel öğrenme temelli etkinliklere yer verilmesi, eğitim programlarının etkililiğini artıracaktır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine the levels of mothers who engage in emotion socialization behaviors towards their children (dismissive reactions, parental distress reactions, problem-focused reactions, reactions that facilitate emotion expression, emotion-focused reactions, punitive reactions) and to examine the effect of a drama education program based on emotion socialization on these behaviors. Within the scope of the research, a drama training program consisting of thirteen sessions was developed; twelve sessions of this program were structured in accordance with the scale scenarios and one session was organized for acquaintance purposes. The study group in the research consisted of 20 mothers selected by simple random sampling method among the mothers of 48-72-month-old children attending Ural Özyiğit Kindergarten in Çorlu district of Tekirdağ province in the 2024-2025 academic year. Ten of these mothers were included in the experimental group and 10 in the control group. Data collection tools were“General Information Form”,“Coping with Children's Negative Emotions Scale”and“Drama Training Program”developed by the researcher. The data obtained were analyzed with IBM SPSS Statistics 22 program and the assumption of normal distribution was tested with Shapiro-Wilk test. The significance level of the data was accepted as .05. According to the findings of the study, significant differences were found between the experimental and control groups in the sub-dimensions of emotion socialization behaviors in the pre-test results (p < .05). In the pre-test results of the control group, the mothers' negative reactions were slightly lower than the mothers of the experimental group, while their positive reactions were higher. The groups were selected according to these data and the group that was thought to need an intervention program (drama education program) was formed as the experimental group. After the drama education program was applied to both groups, significant differences were observed in all variables in both groups (p < .05). However, this time, a significant increase was observed in the positive emotion socialization behaviors of the mothers in the experimental group (problem-focused reaction, reaction facilitating emotion expression, emotion-focused reaction), while a significant decrease was observed in the negative reactions (punitive reaction, distress in the parent, condescending reaction). The results of the study show that emotion socialization-based drama training supports and transforms mothers' positive parenting behaviors. In this direction, it is recommended that drama-based parent education programs should be expanded and made accessible by different institutions. Supporting parents' emotional awareness and emotion regulation skills will contribute positively to children's emotional development. In particular, including activities based on role playing, empathy and experiential learning will increase the effectiveness of the training programs.
Benzer Tezler
- Erken çocukluk dönemi duygu temelli eğitim etkinliklerinin öğretmenlerin duygu sosyalleştirme davranışları ile 48-72 aylık çocukların duygu düzenleme becerilerine etkisi
The effect of early childhood emotion-based education activities on teachers emotion socialization behaviors and emotion regulation skills of 48-72 month-old children
ELİF BEKTAŞ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENAY BULUT PEDÜK
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Duygu sosyalleştirmeye yönelik öğretmen programının erken çocukluk döneminde bilişsel ve duygusal yeterliliğe etkisi
An emotional socialization training program for teachers and its effects on cognitive and emotional competence in early childhood
DİLARA ÖZSOY
Doktora
Türkçe
2024
PsikolojiEge ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA CANSU PALA DEDEOĞLU
- Çocuklarda duygu düzenleme becerisinin ebeveyn özellikleri ve duygu sosyalleştirme davranışları bağlamında incelenmesi
Investigation of emotion regulation skills of children in the context of parental characteristics and emotion socialization behaviors
BENANUR KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET VURAL YÜZBAŞI
- “Duygu Sosyalleştirme Eğitim Programı”nın 48-72 aylık çocukların ebeveynleri ve okul öncesi öğretmenlerinde etkililiğinin incelenmesi
Examining the effectiveness of“Emotion Socialization Training Program”on parents and preschool teachers of 48-72 month-old children
SİĞNEM BAĞCI
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA ALİSİNANOĞLU
PROF. DR. NALAN KURU