Hemodiyaliz hastalarına uygulanan hareket açıklığı egzersizlerinin yorgunluk ve uyku kalitesi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Effects of range of motion exercises applied to hemodialysispatients on fatigue and sleep quality: A randomizedcontrolled trial
- Tez No: 947832
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELDA ARSLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, İç Hastalıkları, Nursing, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
HEMODİYALİZ HASTALARINA UYGULANAN HAREKET AÇIKLIĞI EGZERSİZLERİNİN YORGUNLUK VE UYKU KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ: RANDOMİZE KONTROLLÜ ÇALIŞMA Hemodiyaliz hastalarında sık görülen şikayetler yorgunluk ve uyku kalitesinde bozulmadır. Hareket açıklığı egzersizleri, birçok faydası olan ve bağımsız olarak yapılması kolay, basit bir hemşirelik girişimidir. Bu çalışma, hemodiyaliz hastalarına uygulanan hareket açıklığı egzersizlerinin yorgunluk ve uyku kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla paralel grup randomize kontrollü ssel çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma bir devlet hastanesinin hemodiyaliz ünitesinde Haziran 2023 - Eylül 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Örneklem büyüklüğü G power kullanılarak; 22 müdahale ve 22 kontrol olmak üzere 44 hasta ile başlanmış olup, çalışma müdahale 20, kontrol 20 olmak üzere 40 hasta ile tamamlanmıştır. Kişisel Bilgi Formu, Piper Yorgunluk Ölçeği, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'nden oluşan veri toplama araçları kullanılmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için etik kurul izni, kurum izni ve protokol kaydı (Clinical Trial No: NCT05882994) alınmıştır. Müdahale grubuna hareket açıklığı egzersizlerinin, haftada 2 gün, 12 hafta süreyle ve 15 dakika olacak şekilde uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise bir uygulama yaptırılmamış, rutin tedavi ve bakım verilmiştir. p<0,05 değeri istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması müdahale grubunda 59,90 ± 16,34, kontrol grubunda 57,40 ± 14,08 yıl olarak bulunmuştur. Hastaların sosyodemografik özellikleri bakımından benzer bir dağılıma sahip olduğu belirlenmiştir (p>0,05). Müdahale grubunda başlangıç ve 6. hafta yorgunluk toplam puan ortalamaları kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı fark göstermemiştir (p>0,05). Altıncı ve 12. haftada müdahale grubunda alınan yorgunluk toplam puan ortalaması kontrol grubundan istatistiksel olarak düşük bulunmuştur (p<0,05). Müdahale grubunda yorgunluk toplam puan boyut ortalamaları başlangıç, 6. hafta ve 12. hafta ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunurken her ölçüm zamanında düşüş görülmüştür (p<0,05). Kontrol grubunda ise yorgunluk toplam puan boyut ortalamaları gruplar içi istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Müdahale grubunda uyku kalitesi toplam puan boyut ortalamaları başlangıç, 6.hafta ve 12. hafta ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunurken her ölçüm zamanında düşüş görülmüştür (p<0,05). Kontrol grubunda ise uyku kalitesi toplam puan boyut ortalamaları gruplar içi istatistiksel olarak anlamlı fark göstermemiştir (p>0,05). Araştırmada; hemodiyaliz hastalarında yorgunluğu azaltmada ve uyku kalitesini arttırmada etkili olduğu belirlenmiştir. Hemodiyaliz hastalarının, her ortamda uygulanabilen hareket açıklığı egzersizleri için motive edilmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
EFFECTS OF RANGE OF MOTION EXERCISES APPLIED TO HEMODIALYSIS PATIENTS ON FATIGUE AND SLEEP QUALITY: A RANDOMIZED CONTROLLED TRIAL Fatigue and poor sleep quality are common complaints in hemodialysis patients. Range of motion exercises are a simple intervention that has many benefits and is easy to do independently. This study was conducted as a parallel group randomized controlled trial to determine the distribution of fatigue and sleep quality after range of motion exercises applied to hemodialysis patients. The research was conducted in the hemodialysis unit of a state hospital between June 2023 and September 2023. The sample size started with 44 patients, 22 intervention and 22 control, using G power, and the study was completed with 40 patients, 20 intervention and 20 control. Data collection tools consisting of Personal Information Form, Piper Fatigue Scale, and Pittsburgh Sleep Quality Index were used. Ethics committee approval, institutional permission, and protocol registration (Clinical Trial No: NCT05882994) were obtained for the implementation of the research. Range of motion exercises were applied to the intervention group, 2 days a week, for 12 weeks, and for 15 minutes. The control group did not undergo any application, and received routine treatment and care. The value of p<0.05 was considered statistically significant. The mean age of the patients participating in the study was found to be 59.90 ± 16.34 years in the intervention group and 57.40 ± 14.08 years in the control group. It was determined that the patients had a similar distribution in terms of sociodemographic characteristics (p>0.05). In the intervention group, there was no statistically significant difference in the total fatigue score averages at baseline and 6th weeks compared to the control group (p>0.05). The total fatigue score average obtained in the intervention group at the sixth and 12th weeks was found to be statistically lower than the control group (p<0.05). While there was a statistically significant difference in the total fatigue score dimension averages at baseline, 6th week and 12th week measurements in the intervention group, a decrease was observed at each measurement time (p<0.05). In the control group, no statistically significant difference was found between the groups in the total fatigue score dimension averages (p>0.05). While there was a statistically significant difference in the total sleep quality score dimension averages at baseline, 6th week and 12th week measurements in the intervention group, a decrease was observed at each measurement time (p<0.05). In the control group, the mean total sleep quality scores did not show any statistically significant difference within the groups (p>0.05). In the study, it was determined that it was effective in reducing fatigue and improving sleep quality in hemodialysis patients. It may be recommended that hemodialysis patients be motivated for range of motion exercises that can be applied in any environment.
Benzer Tezler
- ESBL-pozitif Klebsiella pneumoniae infeksiyonu olan hastaların epidemiyolojik özellikleri, mortaliteye etki eden risk faktörleri ve uygulanan tedavilerin karşılaştırılması
The patients infected with ESBL-positive Klebsiella pneumoniae, their epidemiological aspects, risk factors effect on mortality and comparison of antimicrobial therapies
SAFİYE KOÇULU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİstanbul ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK ERAKSOY
- Kronik böbrek yetmezliği tanılı bireylere verilen akran desteğinin hastalığa uyum ve öz bakım gücüne etkisi
The impact of peer support on disease adaptation and self- care capacity in individuals diagnosed with chronic kidney disease
SİNEM BAYER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hemşirelikİstanbul Medipol ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR DOĞAN
- Hemodiyaliz hastalarında el ve ayak masajının yorgunluk üzerine etkisi
The effect of hand and foot massage on fatigue in hemodialysis patients
SULTAN ÇEÇEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikMersin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİĞDEM LAFCI
- Hemodiyaliz hastalarına uygulanan hastalık ve stresle başetme bilinçlendirmesinin depresyon eğilimi ve anksiyete düzeyine etkisi
The effect of information applied to hemodialysis patients about coping with stress and disease on the level of anxiety and depression inclination
ELANUR KARABULUTLU
Doktora
Türkçe
2005
HemşirelikGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SEHER ERGÜNEY
- Hemodiyaliz hastalarına uygulanan refleksolojinin yorgunluk, ağrı ve krampa etkisi
The effect of reflexology applied on hemodialysis patients with fatigue, pain and cramp
GÜLÜSTAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
HemşirelikGaziantep ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİMET OVAYOLU