LGBTQI+ ve heteroseksüel yetişkinlerde gıda güvencesi seviyesinin depresyona yatkınlık ve yeme davranış bozuklukları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between food security status with susceptibility to depression and eating behavior disorders in adults
- Tez No: 948060
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP BEGÜM KALYONCU ATASOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: LGBTIQ+, gıda güvencesi, yeme bozukluğu, depresyon, beden taktiri, LGBTQI+, food insecurity, disordered eating behaviors, depression, body image
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplum içinde örselenebilir azınlıkların ayrımcılık ve damgalanma deneyimleri, bozulmuş yeme davranışları ile ruh sağlığı sorunlarının gelişimine zemin hazırlamaktadır. Bu bağlamda, cinsel azınlık bireyler; beslenme temelli sağlık eşitsizlikleri, gıda güvencesizliği, ruh sağlığı sorunları ve yeme bozukluklarının kesiştiği önemli bir risk grubunu oluşturmaktadır. Küresel ve yerel literatürde, cinsel azınlık bireylerde bu değişkenler arasındaki ilişkilerin sınırlı incelendiği görülmektedir. Bu ihtiyaca yanıt olarak planlanan bu çalışmanın amacı, LGBTQI+ ve heteroseksüel yetişkinlerde gıda güvencesi seviyesinin depresyon ve bozulmuş yeme davranışları ile ilişkisini kesitsel olarak değerlendirmektir. Elde edilen bulguların sağlık politikalarının gelişimine katkı sunması hedeflenmiştir. Kesitsel olarak planlanan bu çalışmada, 18 yaş ve üzerindeki bireylere yönelik yüz yüze uygulanan veri değerlendirme formunda zincirleme referans yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmaya 51 LGBTQI+ ve 118 heteroseksüel birey katılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; Beden Takdir Ölçeği (BAS-2), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Gıda Güvencesizliği Deneyim Ölçeği (FIES), Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve EDE-Q-13 (Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği- Kısa Form) kullanılmıştır. Ayrıca TBSA (2017) ve TNSA (2013) kapsamında yer alan bazı sorular ile demografik, antropometrik bilgiler ve beslenme alışkanlıklarına ilişkin veriler de değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, LGBTQI+ bireylerin gıda güvencesizliği, depresyon ve beden algısı açısından heteroseksüel bireylerden önemli düzeyde farklılaştığı saptanmıştır. LGBTQI+ bireylerin Beck Depresyon Ölçeği puanları heteroseksüel bireylerden daha yüksek bulunmuştur (p = 0,001). Beden Takdir Ölçeği puanları ise önemli biçimde daha düşüktür (p <0,001). Ayrıca, beden takdiri ile depresyon düzeyi arasında güçlü negatif yönlü önemli bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p <0,001). Bu durum, beden algısındaki düşüklüğün ruh sağlığı ile doğrudan ilişkili olduğunu göstermektedir. Yeme Bozukluğu Derecelendirme Ölçeği (EDE-Q) puanları ile Beden Kütle İndeksi (BKİ) arasında da önemli pozitif bir ilişki saptanmıştır (p <0,001). BKİ arttıkça bozulmuş yeme davranışları belirtileri de artmaktadır. Gıda güvencesizliği düzeyleri, FIES toplam puanı üzerinden değerlendirildiğinde, LGBTQI+ bireylerin heteroseksüel bireylere kıyasla daha yüksek puanlara sahip olduğu ve bu farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir (p = 0,006). Bu bulgu, cinsel yönelimin beslenme güvencesi üzerinde önemli bir faktör olduğunu göstermektedir. Ayrıca, FIES puanındaki artışın, Beden Takdir Ölçeği puanında önemli bir azalma ile ilişkili olduğu belirlenmiştir (p = 0,002). Gıda güvencesizliğinin artması, bireylerin beden algılarını olumsuz etkilemektedir. Bununla birlikte, FIES puanı ile depresyon düzeyi arasında da önemli bir pozitif ilişki bulunmuştur (p = 0,008), yani gıda güvencesizliği arttıkça depresyon düzeyi de artmaktadır. FIES ve EDE-Q toplam puanları arasında doğrudan önemli bir ilişki saptanmamış olsa da (p = 0,421), yapılan analizlerde gıda güvencesizliği puanındaki artış ile yeme bozukluğu belirtilerinin artma eğiliminde olduğu ve bu ilişkinin sınırda önemlilik düzeyinde olduğu belirlenmiştir (p = 0,060). Bu bulgu, literatürde de vurgulandığı gibi, gıda güvencesizliğinin yeme bozukluğu semptomlarını doğrudan değil, dolaylı yollardan etkileyebileceğine işaret etmektedir. Bulgular genel olarak, cinsel yönelim, gıda güvencesi, beden algısı ve ruh sağlığı arasında çok yönlü ve istatistiksel olarak önemli ilişkiler olduğunu ortaya koymakta; LGBTQI+ bireylerin bu alanlarda heteroseksüel bireylere kıyasla daha kırılgan bir konumda bulunduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, cinsel azınlıkların sağlık politikalarında öncelikli gruplar olarak ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Experiences of discrimination and stigmatisation among socially marginalised minorities may contribute to the development of disordered eating behaviours and mental health problems. In this context, sexual minority individuals represent a particularly vulnerable group, positioned at the intersection of nutrition-related health inequalities, food insecurity, mental health issues, and eating disorders. However, both global and local literature reveal a scarcity of studies that holistically examine the interrelationships among these variables in sexual minority populations. In response to this gap, the present study aims to assess the association between food insecurity levels, depression, and disordered eating behaviours among LGBTQI+ and heterosexual adults within a cross-sectional framework. The study was conducted using a face-to-face data collection form administered to individuals aged 18 and over, employing a chain-referral sampling method. A total of 51 LGBTQI+ and 118 heterosexual participants were included. The data were assessed using the Body Appreciation Scale (BAS-2), Beck Depression Inventory (BDI), Food Insecurity Experience Scale (FIES), Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS), and the Eating Disorder Examination Questionnaire - Short Form (EDE-Q-13). In addition, selected items from the Turkey Nutrition and Health Survey (2010) and Turkey Health Survey (2017) were used to obtain demographic, anthropometric, and nutritional data. Findings revealed that LGBTQI+ individuals significantly differed from heterosexual participants in terms of food insecurity, depression, and body image. LGBTQI+ participants had significantly higher BDI scores (p = 0.001) and notably lower BAS-2 scores (p <0.001). A strong negative correlation was found between body appreciation and depression levels (p < 0.001), suggesting a direct relationship between poor body image and mental health. Additionally, a significant positive association was observed between EDE-Q scores and Body Mass Index (BMI) (p < 0.001), indicating that disordered eating symptoms increased with higher BMI. Regarding food insecurity, LGBTQI+ individuals scored higher on the FIES compared to heterosexual participants (p = 0.006). Moreover, an increase in FIES scores was significantly associated with lower body appreciation (p = 0.002) and higher depression levels (p = 0.008). Although no direct significant relationship was observed between FIES and EDE-Q scores (p = 0.421), a marginally significant trend was identified (p = 0.060), implying a possible indirect pathway. In conclusion, the study highlights statistically significant and multidimensional relationships between sexual orientation, food insecurity, body image, and mental health. The findings underscore the greater vulnerability of LGBTQI+ individuals in these domains, reinforcing the need to prioritise sexual minority groups in public health strategies and policy development.
Benzer Tezler
- Exploring the relationship between existential concerns, attachment styles, and usage of dating applications in emerging adults
Genç yetişkinlerde varoluşsal endişeler, bağlanma stilleri ve flört uygulamaları kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
BENGİSU KEMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZUHAL YENİÇERİ KÖKDEMİR
- System failure: A qualitative study on healthcareexperiences of trans women in Turkey
Sistemsel hata: Türkiye'deki trans kadınların sağlık hizmeti deneyimleri üzerine niteliksel bir çalışma
UĞUR TEMUR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Halk SağlığıBournemouth UnıversıtySağlık Psikolojisi Ana Bilim Dalı
DR. DOUG HARDMAN
- LGBTI+ ve natrans heteroseksüellerde flört kaygısı ve beden imgesinin nesne ilişkileri bağlamında değerlendirilmesi
An evaluation of dating anxiety and body image in LGBTI+ and cisgender heterosexuals in the context of object relations
NİHAL ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Okan ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÖZLEM MESTÇİOĞLU
- LGBTİ bireylere karşı homofobik tutum ve davranışlardaki değişimin LGBTİ bireylerin sosyo-ekonomik statü seviyelerine bağlı olarak incelenmesi
An investigation of the homophobic attitude and behaviorof LGBTI individuals depending on the socio-economic status levels of LGBTI individuals
SÜHENDAN SERİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN EKER
- Bireyselleşme bağlamında heteroseksüel romantik ilişkilerin aşk ve cinsellik açısından dönüşümü
The transformation of heterosexual romantic relationships in terms of love and sexuality in the context of individualization
NİHAL YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiAkdeniz ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN ÇİÇEKLİ