Çevre bilinci ve sosyal medyanın yeşil ürün satın alma niyetine etkisinde planlı davranışın rolü
The role of planned behavior in the effect of environmental awareness and social media on green product purchase intention
- Tez No: 948481
- Danışmanlar: PROF. DR. KAHRAMAN ÇATI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 302
Özet
Bu çalışmanın temel amacı, çevre bilinci ve sosyal medyanın yeşil ürün satın alma niyeti üzerindeki etkisini belirlemek ve bu etkide Planlı Davranış Teorisi'nin aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın alt amaçları arasında çevre bilincinin ve sosyal medyanın yeşil ürün satın alma niyeti üzerindeki doğrudan etkisinin tespit edilmesi; Planlı Davranış Teorisi bileşenlerinden tutum, öznel normlar ve algılanan davranışsal kontrolün yeşil ürün satın alma niyeti üzerindeki etkilerinin incelenmesi; ayrıca bu bileşenlerin aracı değişken rolünün ortaya konması yer almaktadır. Araştırma, Türkiye'de sosyal medya kullanan 18 yaş ve üzeri tüketiciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, erişim kolaylığı ve maliyet avantajı nedeniyle kolayda örnekleme yöntemi tercih edilmiş, çevrimiçi anket aracılığıyla toplam 1548 katılımcıya ulaşılmıştır. Veriler SPSS 26 ve SmartPLS 4 paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Faktör analizleri sonucunda bağımsız, aracı ve bağımlı değişkenlerin alt boyutları tespit edilmiştir. Çalışmada bağımsız değişkenlerden çevre bilinci değişkeni yeşil düşünme ve yeşil ürün bilgisi boyutları üzerinden ele alınırken, sosyal medya değişkeni sosyal medya etkileşimi ve sosyal medya kullanımı boyutları üzerinden değerlendirilmiştir. Aracı değişken olan planlı davranış ise tutum, öznel norm ve algılanan davranışsal kontrol boyutlarıyla ele alınmıştır. Bağımlı değişken olan yeşil ürün satın alma niyeti ise tek boyut olarak incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, sosyal medya kullanımı, sosyal medya etkileşimi ve yeşil düşünmenin yeşil ürün satın alma niyeti üzerinde pozitif ve anlamlı etkileri bulunmuştur. Ayrıca, tutum ve algılanan davranışsal kontrolün hem çevre bilinci hem de sosyal medya ile satın alma niyeti arasındaki ilişkide aracı rol oynadığı; öznel normun ise aracılık etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bulgular, çevre bilinci ve sosyal medyanın sürdürülebilir tüketim davranışlarını artırmada etkili olduğunu ve Planlı Davranış Teorisi'nin bu süreçte önemli bir açıklayıcı çerçeve sunduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The primary objective of this study is to examine the effects of environmental consciousness and social media on green product purchase intention, and to explore the mediating role of the Theory of Planned Behavior (TPB) in this relationship. The sub-objectives include identifying the direct effects of environmental consciousness and social media on green product purchase intention; analyzing the influence of TPB components—attitude, subjective norms, and perceived behavioral control—on purchase intention; and revealing the mediating roles of these components. The research was conducted on consumers aged 18 and over who use social media in Turkey. Due to its accessibility and cost-effectiveness, convenience sampling was used, and data were collected from 1,548 participants through an online survey. The data were analyzed using SPSS 26 and SmartPLS 4 software. Through factor analyses, subdimensions of the independent, mediating, and dependent variables were identified. Environmental consciousness was operationalized through green thinking and green product knowledge; social media was measured through social media interaction and usage; the mediating variable—planned behavior—was examined through attitude, subjective norms, and perceived behavioral control; and the dependent variable, green product purchase intention, was assessed as a unidimensional construct. According to the research findings, social media use, social media interaction, and green thinking have positive and significant effects on green product purchase intention. Additionally, it was found that attitude and perceived behavioral control mediate the relationship between both environmental consciousness and social media with purchase intention, while subjective norm does not exhibit any mediating effect. The findings indicate that environmental consciousness and social media play an effective role in promoting sustainable consumption behaviors and that the Theory of Planned Behavior provides an important explanatory framework in this process.
Benzer Tezler
- Müşteri ilişkileri yönetiminde süreç, proje yönetimi yaklaşımı ve emlak sektöründe uygulaması
Process, project management approach of customer relationship management and application in real estate sector
OĞUZHAN UĞUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiHaliç ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN ÖZDEN
- Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku açısından imar planları ve plan müellifinin hakları
The rights of zoning plans and plan owner in terms of law on intellectual and artistic works
ELİF CANBOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
HukukKırıkkale ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EMİN BİLGE
- Orta doğu'da yeni stratejik çevreleme girişimlerinin Türk dış politikasına etkisi: Suriye örneği
The effects of strategic containment attempts in the middle east on turkish foreign policy: The example of Syria
OĞUZHAN ERGÜN
Doktora
Türkçe
2013
Kamu YönetimiDokuz Eylül ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET NAZMİ ÜSTE
- İskemik serebrovasküler hastalıkta metabolik sendrom sıklığı ve karotis intima-media kalınlığı ilişkisi
The frequency of metabolic syndome in ischemic cerebrovascular disease and the relation of carotid intima-media thickness
EDA ÇOBAN