Ulusal kültürün işletme kültürü üzerindeki etkisi: Bir literatür taraması
The impact of national culture on business culture: A literature rewiew
- Tez No: 948858
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 100
Özet
Bu çalışma, 1980–2025 döneminde ulusal kültür boyutlarının örgüt kültürü yapı ve süreçleri üzerindeki etkisini inceleyen araştırmaları sistematik bir perspektifle bütünleştirmeyi amaçlamaktadır. Literatür tarama protokolüyle on dört nicel alan araştırması, üç meta-analiz, iki kuramsal model ve bir büyük ölçekli vaka veri seti dâhil yirmi yüksek nitelikli çalışma seçilmiştir. Böylece yüzü aşkın ülke ve üç yüz bini aşkın bireysel gözlemi kapsayan benzersiz bir veri havuzu oluşturulmuştur. Kodlama sürecinde ulusal kültür için Hofstede, Schwartz ve GLOBE ölçekleri; örgüt kültürü için Cameron–Quinn ve ilgili tipolojiler esas alınmış, her bulgu metodolojik sağlamlık katsayısına göre tartılmıştır. Bulgular, yüksek güç mesafesi ile belirsizlikten kaçınmanın hiyerarşi-ve pazar-ağırlıklı kültürleri; düşük güç mesafesi ve yüksek bireyciliğin ise klan, adhokrasi ve kişisel sorumluluk temalarını öngördüğünü göstermektedir. Kolektivizmin katılım boyutunu pekiştirerek finansal performansa dolaylı katkı verdiği; kültür uyumunun bilgi paylaşımı ile inovatif çıktı arasındaki ilişkiyi güçlendirdiği; karizmatik-değer temelli liderliğin kârlılık, katılımcı liderliğin ise çalışan bağlılığı üzerindeki etkisinin kültürel bağlama göre değiştiği saptanmıştır. Literatürün coğrafi olarak Batı Avrupa, Kuzey Amerika ve Japonya'ya yoğunlaştığı, Türkiye, Latin Amerika, Afrika ve Orta Doğu gibi yükselen pazarlarda ampirik verinin sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Ölçüm eşdeğerliği sorunları ve kesitsel tasarım ağırlığı bulguların genellenebilirliğini kısıtlamaktadır. Çalışma, ulusal değerler ile örgüt normlarının karşılıklı ve çok katmanlı etkileşim içinde olduğunu göstererek kültüre duyarlı yönetim uygulamaları ve geleceğe dönük araştırmalar için bütüncül bir yol haritası sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to synthesize, from a systematic perspective, research conducted between 1980 and mid-2025 that examines the effects of national-culture dimensions on the structures and processes of organizational culture. Using a literature search protocol, fourteen quantitative field investigations, three meta-analyses, two theoretical model papers, and one large-scale case dataset—twenty high-quality studies in total—were selected, yielding a unique evidence pool that spans more than one hundred countries and over three hundred thousand individual observations. During coding, national culture was operationalized through the Hofstede, Schwartz, and GLOBE indices, whereas organizational culture was captured via the Cameron–Quinn, and related typologies; each finding was weighted according to methodological rigor. Results indicate that high power distance and high uncertainty avoidance predict hierarchy- and market-oriented cultures, whereas low power distance combined with high individualism predicts clan, adhocracy, and personal-responsibility emphases. Collectivism strengthens the“involvement”dimension and thereby contributes indirectly to financial performance; culture fit amplifies the link between knowledge sharing and innovative output; and charismatic, value-based leadership tends to enhance profitability, whereas participative leadership boosts employee commitment—contingent on the surrounding cultural context. The extant literature is geographically concentrated in Western Europe, North America, and Japan, with empirical evidence still scarce for Turkey, Latin America, Africa, and the Middle East. Measurement-invariance limitations and the prevalence of cross-sectional designs constrain the generalizability of findings. Overall, the review demonstrates that national values and organizational norms interact reciprocally and at multiple levels, offering an integrated roadmap for culture-sensitive management practice and for future research agendas.
Benzer Tezler
- Turistik tüketici deneyimi: Beş yıldızlı resort otellerde bir uygulama
The tourist experience: A research on five star resort hotels
AHMET UŞAKLI
Doktora
Türkçe
2016
TurizmGazi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL ÖZTÜRK
- Ulusal kültürün örgüt kültürü ve paternalist liderlik algısı üzerindeki etkisi
The effects of national culture on organizational culture and paternalistic leadership perception
NURGÜL ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
TurizmNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AZİZ GÖKHAN ÖZKOÇ
- Kültürün girişimcilik niyeti üzerine etkileri: Bulgaristan Türkleri ve Türkiye'deki Bulgaristan göçmenleri üzerine karşılaştırmalı bir araştırma
The effects of culture on entrepreneurial intention: A comparative analysis of the Turks of Bulgaria living in Bulgaria and the Turks of Bulgaria migrated to Turkey
TEZCAN KAŞMER ŞAHİN
Doktora
Türkçe
2015
SosyolojiMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SONER TASLAK
PROF. DR. TUNCER ASUNAKUTLU
- Muhasebede ihtiyatlılık kavramı: Borç sözleşmeleri, sürdürülebilirlik raporlaması ve kriz dönemlerinde bankaların kredi kapasitesi üzerinde ihtiyatlı muhasebe uygulamalarının analizi
The principle of accounting conservatism: Analysis of conservative accounting practices on debt contracts, sustainability reporting and banks' credit capacity in crisis periods
DESTAN HALİT AKBULUT
- Kültürel mesafe, kurumsal mesafe ve pazara giriş stratejisinin çok uluslu işletmelerde insan kaynakları yönetimi uygulamalarının global ve yerel benzeşimine etkisi
Impact of cultural distance, institutional distance and entry modes on global and local similarity of human resource management practices in multinational enterprises
PERLİN NAZ CÖMERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İşletmeGalatasaray Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. N. AYLİN ATAAY SAYBAŞILI