Ahmed Adnan Saygun'un Demet Suiti eserinin teknik açıdan incelenmesi
A technical analysis of Ahmed Adnan Saygun's Demet Suite
- Tez No: 949150
- Danışmanlar: PROF. MELEK GÖKÜSTÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Müzik, Music
- Anahtar Kelimeler: Etnomüzikoloji, Evrensel müzik, Klasik müzik, Modern müzik, Yerel müzik, Çağdaş müzik, Çok sesli müzik, Ethnomusicology, Universal music, Classical music, Modern music, Local music, Polyphonic music
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Müzik Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 20. yüzyıl Türk müziğinin en önemli bestecilerinden Ahmed Adnan Saygun'un keman ve piyano için yazdığı“Demet Suit”adlı eserinin teknik ve müzikal açıdan ayrıntılı analizine odaklanmaktadır. Saygun'un eserleri, Türk müziğinin geleneksel yapısıyla Batı'nın çoksesli müzik anlayışı arasında kurduğu köprüyle, hem yerel hem de evrensel ölçekte büyük bir sanat ve düşünce derinliği taşımaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın temel amacı; Saygun'un ulusal müzik kimliğini evrensel estetik çerçevede nasıl yeniden inşa ettiğini,“Demet Suit”üzerinden somut örneklerle ortaya koymaktır. Çalışma, öncelikle Saygun'un hayatı, sanat anlayışı ve modal yapı konusundaki görüşlerini incelemekte; ardından“Demet Suit”in dört bölümünü ayrı ayrı ele alarak teknik analizler sunmaktadır. Eserin“Prelüd”,“Horon”,“Ağır Zeybek”ve“Sepetçioğlu”başlıklı bölümleri, hem keman tekniği hem de müzikal anlatım bakımından kapsamlı şekilde değerlendirilmektedir. Bu analizlerde, makam-motif ilişkileri, modal geçişler, pedallı yapıların işlevi, doğaçlamaya açık pasajlar, bölgesel halk müziği ezgilerinin soyutlanarak klasik form içinde işlenmesi gibi müzikal öğelere odaklanılmıştır. Saygun'un müzikal dili, geleneksel makam anlayışının özünü koruyarak, onu Batı'nın tonal sistemi içinde dönüştürme üzerine kuruludur. Besteci, mikrotonal Türk müziği unsurlarını doğrudan alıntılamak yerine, bu öğeleri Batı müziğiyle uyumlu modal sistemlere entegre ederek özgün bir armonik zemin yaratmıştır. Bu yaklaşım, eser boyunca kullanılan melodik çekim merkezleri, modal modülasyonlar ve aksak ritmik yapıların Batı müziği çalgı teknikleriyle uyum içinde yorumlanmasına olanak sağlamıştır.“Demet Suit”in teknik analizi, bu sentez anlayışının keman icrası açısından nasıl somutlaştığını ayrıntılı bir biçimde gözler önüne sermektedir. Ayrıca bu çalışma, icracının yorumlayıcı inisiyatifine yönelik öneriler geliştirerek Saygun'un oda müziği yazımındaki karşılıklı duyarlılık ilkesine dikkat çekmektedir. Özellikle kemanın vokal nitelikteki ifade olanakları ile piyanonun destekleyici ama etkin eşliği arasında kurulan diyalog, eserin anlatı gücünü belirleyici kılmaktadır. Bu bağlamda eser, teknik becerinin ötesinde derin bir müzikal sezgi ve kültürel arka plan bilgisi gerektirmektedir. Tezde ulaşılan sonuçlar, Saygun'un“Demet Suit”aracılığıyla geleneksel Türk müziğini yalnızca aktaran değil, aynı zamanda dönüştüren ve evrenselleştiren bir besteci olarak konumlandığını göstermektedir. Eserin analizi, hem Saygun'un bestecilik anlayışına dair özgün veriler sunmakta hem de modern Türk keman repertuvarına yönelik önemli bir kaynak olarak değerlendirilmesine katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, Saygun'un müzikal mirasının çağdaş yorumlara nasıl açık olduğunu ve yeni kuşak müzisyenler için ne denli öğretici ve ilham verici olduğunu da ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis presents a comprehensive technical and musical analysis of the work Demet Suite composed by Ahmed Adnan Saygun for violin and piano—one of the most prominent figures in 20th-century Turkish music. Saygun's compositions stand at the crossroads of tradition and modernity, synthesizing the structural depth of Turkish music with the formal and polyphonic language of Western art music. Within this framework, the study aims to explore how Saygun redefines national musical identity through a universal aesthetic, using Demet Suite as a primary case. The thesis begins with an overview of Saygun's life, artistic vision, and his approach to modal structures. It then proceeds to a movement-by-movement analysis of the four sections of the suite: Prelude, Horon, Ağır Zeybek, and Sepetçioğlu. Each section is examined from both a technical and interpretive perspective, focusing on elements such as modality-motif relationships, pedal tones, modal transitions, improvisatory passages, and the abstract integration of folk idioms within Western classical forms. Saygun's musical language does not merely adopt traditional modal systems but reinterprets them within a tempered tonal framework. Rather than quoting folk music directly, he infuses his compositions with the spirit of traditional melodies by aligning their modal characteristics with Western harmonic logic. Throughout Demet Suite, this synthesis becomes audible in the shaping of melodic centers, bimodal constructions, and asymmetrical rhythmic structures, all articulated through idiomatic instrumental writing. Additionally, the study offers interpretive suggestions that reflect Saygun's approach to chamber music as an equal and responsive dialogue between performers. The expressive potential of the violin—reminiscent of the human voice—is enriched by a piano accompaniment that is both supportive and interactively nuanced. This relational dimension underscores the work's demand for not only technical mastery but also deep cultural understanding and musical sensitivity. The findings of this research reveal that Demet Suite does more than reflect the essence of Turkish music; it transforms and universalizes it through Saygun's distinctive compositional vision. This analysis not only sheds light on Saygun's creative principles but also contributes to the violin repertoire in Turkey by establishing Demet Suite as a valuable pedagogical and performance resource. Moreover, it emphasizes the enduring relevance of Saygun's musical legacy and its capacity to inspire and challenge future generations of performers.
Benzer Tezler
- Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları
Başlık çevirisi yok
ZÜHAL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Diesel motorları yakıt püskürtme sistemlerinin dinamik simülasyonu
Başlık çevirisi yok
İRFAN KARAGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OĞUZ BORAT
- Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ÖNDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER
- Türkmen şivesinin sentaks bakımından Türkiye Türkçesiyle karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
HİMMET BİRAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- İki katlı pamuk ipliklerinden dokunan kumaşlarda örgüye bağlı olarak maksimum atkı sıklığının değişimi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MELTEM ASLI NARTER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER