Yoğun bakımda takılmış olan santral venöz kateteri olan hastaların sonuçlarının prospektif olarak değerlendirilmesi
Prospective evaluation of outcomes in patients with central venous catheters inserted in the intensive care unit
- Tez No: 949238
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT SUNGUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım Ünitesi, Santral Venöz Kateter, Komplikasyon, Intensive Care Unit, Central Venous Catheter, Complication
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yoğun Bakımda Takılmış Olan Santral Venöz Kateteri Olan Hastaların Sonuçlarının Prospektif Olarak Değerlendirilmesi Giriş: Santral venöz kateterler (SVK) yoğun bakım ünitelerinde tedavi ve izlem amacıyla yaygın olarak kullanılan invaziv araçlardır. Ancak kullanımları sırasında enfeksiyon başta olmak üzere çeşitli komplikasyonlar gelişebilmektedir. Amaç: Bu çalışmada yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) yatan santral kateter takılan hastaların sonuçlarının prospektif olarak incelenmesi ve bu sonuçların kateter komplikasyonları ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın santral kateter uygulamalarına yönelik komplikasyonları azaltmaya ve öngörülebilirliliğini artırmaya yönelik stratejilere ışık tutması hedeflenmektedir. Yöntem: Çalışmaya Mart 2024 ile Şubat 2025 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi yatışı sırasında santral venöz kateter takılmış, 19-94 yaş aralığında olan 213 hasta ve hastaların ilk kateterleri dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında hastaların demografik ve klinik özellikleri, SVK yerleştirilme detayları, kateter süresince gelişen komplikasyonlar, laboratuvar verileri ve tedavi süreçleri takip edilmiştir. Tüm veriler hasta dosyalarından ve hastane bilgi yönetim sisteminden elde edilmiştir. İstatistiksel analizler Turcosa yazılımı ile yapılmış, verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk testi ile değerlendirilmiştir. Uygun durumlarda Student's t testi, uygun olmayanlarda Mann-Whitney U testi kullanılmış, kategorik değişkenler için ki-kare testi uygulanmıştır. Kateter komplikasyonlarını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla univaryant ve multivaryant ikili lojistik regresyon analizleri yapılmış, p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Hastaların %17'sinde (n=36) kateter ilişkili komplikasyon gelişti. Komplikasyon gelişen hastalar istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha gençti (p=0,032) ve daha uzun süre hastanede yattılar (p=0,002). Kateter komplikasyonu ile yatış süresi arasında pozitif ilişki bulunurken Charlson Komorbidite İndeksi(CKİ) ile ters yönlü bir ilişki tespit edildi (p=0,029). Mekanik ventilasyon süresi, komplikasyon gelişen grupta anlamlı derecede daha uzundu (p=0,031) ancak bu ilişki multivaryant analizde anlamlılığını kaybetti. Benzer şekilde vazopressör süresi de daha uzundu fakat univaryant anlamlılığa ulaşmadı. Yatış kanlarında kan üre azotu (BUN) düzeyleri komplikasyon gelişenlerde daha düşüktü ve hem univaryant hem multivaryant analizde komplikasyon riskini azalttığı saptandı (p=0,03). Hasta başına düşen kateter sayısı arttıkça komplikasyon gelişme olasılığı anlamlı olarak artmaktaydı (p<0,001). Kateter kalış süresi ile komplikasyon gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p=0,457). Kateterler takıldıkları anatomik bölgelere göre değerlendirildiğinde; %46'sı (n=98) sağ internal juguler, %25'i (n=54) sağ femoral, %19'u (n=41) sol internal juguler, %8'i (n=17) sol femoral ve %1'i (n=3) sağ subklavyen vene yerleştirildi. Sol subklavyen vene kateter yerleştirilmedi. Kateter yerleştirilen anatomik bölge ile genel komplikasyon gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (p=0,677). Toplam 36 komplikasyonun %75'i kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu (KİKDE), %11'i tromboz, %8'i arteriyel hasar, %3'ü hematom ve %3'ü pnömotoraks idi. En sık izole edilen patojenler sırasıyla Acinetobacter baumannii (%26), Klebsiella pneumoniae (%18) olarak belirlendi. Sonuç: Bu prospektif çalışma erişkin yoğun bakım hastalarında SVK uygulamalarına bağlı gelişen komplikasyonları ve bu komplikasyonlarla ilişkili risk faktörlerini ortaya koymuştur. Çalışmada en sık karşılaşılan komplikasyon KİKDE'ydi. Komplikasyon gelişimi; hasta başına düşen kateter sayısı artışı, hastaların daha genç olması, daha uzun süre yoğun bakımda yatmaları, vazopressör sürelerinin uzun olması ve mekanik ventilasyon süresinin daha uzun olması ile ilişkili bulundu. Charlson Komorbidite İndeksi'nin düşük olması ve yatış anındaki BUN düzeylerinin düşüklüğü ise komplikasyon gelişimiyle ters yönde ilişkili bulunmuştur. Kateterlerin yerleştirildiği anatomik bölge ile genel komplikasyon gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Özellikle hasta başına düşen kateter sayısındaki artış ve yatış BUN değerindeki düşüklük komplikasyon gelişimi açısından bağımsız risk faktörü olarak bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Prospective Evaluation of Outcomes in Patients with Central Venous Catheters Inserted in the Intensive Care Unit Introduction: Central venous catheters (CVCs) are invasive tools widely used for treatment and monitoring in intensive care units (ICUs). However, their use is associated with various complications, most notably infections. Objective: This study aimed to prospectively examine the outcomes of ICU patients with central venous catheters and evaluate the association between these outcomes and catheter-related complications. The study also aims to contribute to strategies for reducing complications and improving the predictability of CVC use. Methods: A total of 213 patients aged 19–94 who had CVCs inserted during their stay in the Internal Medicine Intensive Care Unit of Erciyes University Medical Faculty between March 2024 and February 2025 were included. Only the first catheter per patient was evaluated. Demographic and clinical characteristics, catheter insertion details, catheter-related complications, laboratory data, and treatment processes were monitored. All data were obtained from patient records and the hospital information system. Statistical analyses were performed using Turcosa software. The Shapiro-Wilk test was used to assess normal distribution. Student's t-test or the Mann-Whitney U test was applied depending on the distribution, and chi-square tests were used for categorical variables. Univariable and multivariable binary logistic regression analyses were conducted to identify factors associated with catheter complications. A p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: Catheter-related complications occurred in 17% (n=36) of patients. Those with complications were significantly younger (p=0.032) and had longer hospital stays (p=0.002). A positive correlation was found between length of stay and complications, whereas an inverse relationship was identified with the Charlson Comorbidity Index (CCI) (p=0.029). Mechanical ventilation duration was significantly longer in the complication group (p=0.031), but this lost significance in the multivariate analysis. Similarly, vasopressor duration was longer but did not reach statistical significance. Blood urea nitrogen (BUN) levels at admission were lower in patients with complications and were found to significantly reduce the risk of complications in both univariate and multivariate analyses (p=0.03). An increased number of catheters per patient was significantly associated with a higher risk of complications (p<0.001). No significant association was found between catheter dwell time and complication development (p=0.457). Regarding insertion sites: 46% (n=98) were placed in the right internal jugular vein, 25% (n=54) in the right femoral vein, 19% (n=41) in the left internal jugular vein, 8% (n=17) in the left femoral vein, and 1% (n=3) in the right subclavian vein. No catheters were inserted into the left subclavian vein. There was no statistically significant relationship between the insertion site and overall complication development (p=0.677). Of the 36 total complications, 75% were catheter-related bloodstream infections (CRBSI), 11% thrombosis, 8% arterial injury, 3% hematoma, and 3% pneumothorax. The most frequently isolated pathogens were Acinetobacter baumannii (26%) and Klebsiella pneumoniae (18%). Conclusion: This prospective study identified complication rates and associated risk factors related to CVC use in adult ICU patients. The most common complication was CRBSI. Complications were associated with an increased number of catheters per patient, younger patient age, longer ICU stays, extended vasopressor use, and prolonged mechanical ventilation. Lower Charlson Comorbidity Index scores and lower admission BUN levels were inversely associated with complication risk. No significant association was found between the anatomical insertion site and overall complication development. Notably, the number of catheters per patient and low BUN levels at admission were identified as independent risk factors for complications.
Benzer Tezler
- Çocuk yoğun bakım ünitesinde yatan hastalardan çıkarılan santral venöz kateter kültür sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of central venous catheter culture results from patients hospitalized in the pediatric intensive care unit
TUNA ERCAN SALİHOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT TUTANÇ
- Çocuk yoğun bakım ünitesinde santral venöz kateterlerde pozitif basınç valf konnektörü kullanımının sonuçlarının araştırılması
Investigation of the results of using positive pressure valve connectors in central venous catheters in the pediatric intensive care unit
YUNUS EMRE TOKDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKocaeli ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. AYŞE FİLİZ YETİMAKMAN ERDOĞAN
- İzmir'de Mustafa Kemal Bulvarı'nın peyzaj mimarlığı açısından etüdü ve peyzaj projesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ALPARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜMİT ERDEM
- Samsun ve çevresinde tarla sarmaşığı (conuolvulus arvensis L.)'na karşı biyolojik savaşa esas olacak fauna tespiti
Investigations on the insect fauna of the field binweed (Conuolvulus arvensis L.) related to its biological control in Samsun Province
YASEMİN UFUK GERMAN
- Baba yoksunluğunun benlik kavramına etkisi ve babasız öğrencilerin problemlerinin hangi alanlarda yoğunlaştığının saptanması
Başlık çevirisi yok
OYA GÜNGÖRMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiGelişim Psikolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSEL EKŞİ