Düzenleme ortaklık payı ve mülkiyet hakkı
The development readjustment share
- Tez No: 949377
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYNUR HASOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Düzenleme Ortaklık Payı, Mülkiyet Hakkı, İmar Hukuku, The development readjustment share, Property right, Zoning law
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeni gelişen bir alan olan imar hukukunda uygulamada sıkça başvurulan bir hukuki kurum olan düzenleme ortaklık payı, temelinde belediye veya valilik tarafından, kamulaştırma yapılmaksızın ve en önemlisi bedeli peşin ödenmeksizin, kişilerin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlarına el konulması olarak tanımlanmaktadır. Oysa Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve bu sözleşme çerçevesinde kurulan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ve Anayasa böylesine bir kamulaştırmasız el atmayı yasaklamaktadır. Kamu yararı amacıyla sınırlandırılabilen mülkiyet hakkı en temel haklar kategorisinde yer almakta ve sınırlandırılması elbette önemli şartlara bağlanmış bulunmaktadır. Eldeki çalışmada düzenleme ortaklık payı kurumunun mülkiyet hakkının neden ve nasıl ihlal ettiği üzerinde durulmuştur. Öncelikle insan hakları kavramı tanımlanmış ve açıklanmış, bu husustaki çeşitli görüşlere yer verilmiştir. Daha sonra mülkiyet hakkı tanımlanmış ve içeriği uluslararası hukuk, anayasa hukuku ve eşya hukuku olmak üzere 3 farklı hukuk dalı açısından incelenmiş ve açıklanmıştır. Akabinde 1921, 1924, 1961 ve 1982 Anayasalarında mülkiyet hakkı irdelenmiş ve bu dönemlerdeki yargı kararlarına yer verilmiştir. 1982 Anayasasında mülkiyet hakkının sınırlandırılma neden ve şartları sayılmış, bilahare imar hukuku açıklanmıştır. En sonda ise Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarında mülkiyet hakkının nasıl bir yer teşkil ettiği açıklanmıştır. Bu çalışmada olabildiğince bilimsel metotlar kullanılmış ve Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi başta olmak üzere yargı kararlarına sıkça başvurularak çalışmanın ana konusu olan husus irdelenmiştir.
Özet (Çeviri)
The development readjustment share (Düzenleme Ortaklık Payı – DOP), a frequently applied legal instrument in the field of zoning law, essentially enables the administration namely municipalities or governorships—to appropriate privately owned immovable property without recourse to formal expropriation procedures and, more critically, without the payment of prior compensation. However, such de facto takings without compensation contravene both the European Convention on Human Rights (ECHR), the jurisprudence of the European Court of Human Rights (ECHR), and the Turkish Constitution. Although the right to property may be subject to limitations in pursuit of the public interest, it remains a fundamental right and any restriction thereof must satisfy strict legal criteria. This thesis examines the legal framework and practical implementation of the DOP mechanism, with a particular emphasis on its compatibility with the right to property. The study first elucidates the concept of human rights and discusses divergent doctrinal views. It then provides a comprehensive analysis of the right to property through the lenses of international human rights law, constitutional law, and property law. The evolution of constitutional protections of property rights under the 1921, 1924, 1961, and 1982 Constitutions of the Republic of Türkiye is thoroughly reviewed, including relevant judicial decisions from each era. The legal justifications and conditions under which property rights may be restricted pursuant to the 1982 Constitution are analyzed, followed by an exposition of the fundamental principles of zoning law. Finally, the study scrutinizes the position of the ECtHR on property rights through an assessment of its leading judgments. In conducting this research, doctrinal legal methodology has been employed. Jurisprudence, particularly from the Turkish Constitutional Court and the European Court of Human Rights, has been systematically examined to elucidate and substantiate the central legal issues addressed in this study.
Benzer Tezler
- Türk İmar Hukukunda düzenleme ortaklık payı (DOP) ve kamu ortaklık payı (KOP)
The development readjustment share (DOP) and public partnership interest (KOP) in Turkish Zoning Law
BİLAL GÜZEL
- Çevre yolu-mülkiyet ilişkilerinin imar hakları açısından incelenmesi ve arazi düzenlemesi yaklaşımıyla bir model önerisi
To Investigate highway-property relations in respect of zoning rights and to propose a mode using land readjustment approach
BAYRAM UZUN
Doktora
Türkçe
2000
Karadeniz Teknik ÜniversitesiJeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik'in imar planları ile ilişkisinin irdelenmesi: Bucak (Burdur) örneği
The relati̇onshi̇p between the regulati̇on on land and plot arrangement and zoni̇ng plans: Bucak (Burdur) case study
BAHRİYE DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Süleyman Demirel ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Mekânsal plan uygulamaları kapsamında kentsel tasarım projelerinde mülkiyet odaklı yenilikçi yaklaşımlar
Innovative property-oriented approaches in urban design projects within the context of spatial planning implementations
AYŞE ÖZYORGUN
Doktora
Türkçe
2026
Mimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...