A sociological mapping of female and feminist translation in türkiye
Türkiye'de dişil ve feminist çevirinin sosyolojik bir haritası
- Tez No: 949491
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNEM BOZKURT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mütercim-Tercümanlık, Translation and Interpretation
- Anahtar Kelimeler: Bourdieu, Pierre, Bourdieu, Pierre
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mütercim Tercümanlık (ingilizce) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda, feminist çeviri çalışmaları Türkiye'de önem kazanmış ve feminizm ile çevirinin kesişimi sosyolojik olarak daha yaygın bir şekilde kabul görmüştür. Bu çalışma, Pierre Bourdieu'nün alan kuramını kuramsal bir çerçeve olarak ve Massardier-Kenney'in (1997) feminist çeviri stratejilerini analitik bir araç olarak kullanarak Türkiye'de dişil ve feminist çevirinin gelişimini, kapsamını ve özelliklerini incelemektedir. Çalışma, 28 üniversitenin toplumsal cinsiyet çalışmaları lisansüstü programlarındaki akademisyenlerin ankete verdikleri yanıtlar ve derlem temelli ve metinlerarası analizler aracılığıyla, çeviribilim içinde bir alt alanın ortaya çıkışını araştırmaktadır. Anket, feminist praksisten etkilenen ve bu praksise dahil olan eyleyicilerin görüşlerini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir. Üç anahtar kelime (feminizm, feminist ve toplumsal cinsiyet) kullanılarak 28 üniversitenin ve Kadın Eserleri Kütüphanesi Bilgi Merkezi Vakfı'nın katalogları taranmıştır. Bu sayede 889 orijinal eser ve 590 çeviriden oluşan bir derlem elde edilmiştir. Derlem; çevirmenlerin, yazarların, yayıncıların ve kaynak dillerin profillerinin yanı sıra iyileştirme, açımlama ve iş birliği gibi feminist çeviri stratejilerinin kullanımını belirlemek için analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, 2000'li yılların öncesinde ve sonrasında çeşitli eyleyiciler olduğu tespit edilmiş ve bu da Türkiye'de feminizmin gelişimi göz önüne alındığında önemli çıkarımlar elde edilmesini sağlamıştır. Bulgular, Bourdieu'nün sosyolojik yaklaşımının alanın yapısal dinamiklerini etkili bir şekilde aydınlattığını göstermektedir. Buna ek olarak, derlemle ilişkilendirilen yayıncılık alanı, alanların ve eyleyicilerin toplum içindeki göreli konumlarını gösteren yapısal bir düzen olarak işlev gören bir mekân olarak tanımlanabilir. Dişil ve feminist çeviri alanı, Türkiye'de feminizm altında bir alt alan niteliği taşımaktadır. Çevirmenlerin, özellikle de kadınların görünürlüğü ve rolleri, Türkiye'deki feminist akademik ve kültürel söylemdeki daha geniş değişimleri yansıtacak şekilde zaman içinde evrilmiştir. Bu çalışmada benimsenen metodolojiye dayanarak“feminist döngü”adı verilen yeni bir model de önerilmiştir. Bu araştırma, gelişmekte olan feminist çeviri çalışmalarına katkıda bulunmakta ve gelecekteki çalışmalara yönelik olarak metin içi analizlerin derinleştirilmesi ve disiplinlerarası yaklaşımların genişletilmesi yönünde öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In recent years, feminist translation studies have gained prominence in Türkiye, with the intersection of feminism and translation more widely recognized sociologically. This dissertation employs Pierre Bourdieu's field theory as a theoretical framework and Massardier-Kenney's (1997) feminist translation strategies as an analytical tool to examine the development, scope, and characteristics of female and feminist translation in Türkiye. Through corpus-based and paratextual analyses and responses to a questionnaire from academics in gender studies graduate programs at 28 universities, the study explores the emergence of a subfield within translation studies. The questionnaire was developed to evaluate the opinions of agents affected by and involved in feminist praxis. Three keywords (feminism, feminist, and gender) were used to scan the catalogs of the 28 universities and the Women's Library Information Center Foundation. This identified a corpus of 889 original works and 590 translations. The corpus was analyzed to determine the profiles of translators, authors, publishers, and source languages, as well as the application of feminist translation strategies such as recovery, commentary, and collaboration. The analysis revealed various actors before and after the 2000s, which has significant implications considering the evolution of feminism in Türkiye. The findings suggest that Bourdieu's sociological approach effectively illuminates the field's structural dynamics. Additionally, the publishing sphere associated with the corpus can be defined as a space that functions as a structural order indicating the relative positions of fields and agents within society. The female and feminist translation space exhibits characteristics of a subfield of feminism in Türkiye. The visibility and roles of translators, especially women, have evolved over time, reflecting broader shifts in feminist academic and cultural discourse in Türkiye. Based on the methodology adopted in this study, a new model called the“feminist circle”has been proposed. This research contributes to the growing body of feminist translation scholarship and suggests directions for future studies, including deeper textual analyses and more expansive interdisciplinary approaches.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER