Sağlık kurumlarında örgütsel vicdan düzeyinin yeşil örgütsel davranışa etkisi
The effect of organizational conscience level on green organizational behavior in healthcare organizations
- Tez No: 949617
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NESRİN AKCA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Kurumları Yönetimi, Sağlık Yönetimi, Health Care Management, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kurumların sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasında, çalışanların etik ve çevresel duyarlılığı belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, sağlık kurumlarında çalışan bireylerin örgütsel vicdan düzeylerinin yeşil örgütsel davranışlarına etkisini incelemektir. Günümüz dünyasında giderek artan çevresel sorunlar ve bunun beraberinde gelen kaynak kıtlığı, kurumları daha sürdürülebilir ve çevre dostu uygulamalara yönlendirmektedir. Bu süreçte, çalışanların bireysel değerleri ile örgütsel değer ve tutumlarının rolü oldukça önemlidir. Toplum sağlığını koruma ve geliştirme misyonuna sahip olan sağlık kurumları, yalnızca hizmet sundukları bireyler için değil, sürdürülebilirlik açısından önemli bir sorumluluğa sahiptir. Örgütsel vicdan, çalışanların etik değerlere, adalet anlayışına ve kurumsal sorumluluğa olan bağlılıklarını yansıtan ve oldukça önemli olan güncel bir kavramdır. Yeşil örgütsel davranış ise, çalışanların çevre korumacı davranışlarıdır. Bu bağlamda yapılan bu çalışmada, sağlık çalışanlarındaki örgütsel vicdan düzeyinin çevreye duyarlı tutum ve davranışlarını nasıl etkilediği kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. Bu çalışma, kesitsel tipte, tanımlayıcı ve ilişkisel (açılayıcı) nitelikte olan nicel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde çalışan bütün sağlık çalışanları (1128 çalışan) oluşturmaktadır. Araştırmada, evreni bilinen gruplarda örnekleme seçme yöntemi kullanılarak belirlenen ve çalışmaya katılmayı kabul eden 316 bireye yüz yüze görüşme yöntemiyle anket uygulanmıştır. Bu çalışmada kullanılan veri toplama araçları; kişisel bilgi formu, Hizmet Sektöründe Örgütsel Vicdan Ölçeği ve Yeşil Örgütsel Davranış Ölçeği'dir. Çalışmada elde edilen verilerin istatistiksel analizinde, öncelikle tanımlayıcı istatistikler ile verilerin genel özellikleri ortaya konulmuştur. Ölçeklerin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik analizi yapılmış; verilerin normal dağılıma uygunluğu normallik testleri ile incelenmiştir. İki grup arasındaki karşılaştırmalar için bağımsız örneklem t-testi, değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Pearson korelasyon analizi ve değişkenlerin yordayıcı etkilerini incelemek için doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Gruplar arasındaki farklılıkların analizinde ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmış; anlamlı farklılıkların hangi gruplar arasında ortaya çıktığını belirlemek amacıyla Post-Hoc. çoklu karşılaştırma testlerinden Tukey testi tercih edilmiştir. Örgütsel vicdan düzeylerinin yüksek (ort:81,85), yeşil örgütsel davranış düzeylerinin çok yüksek (ort:102,97) olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel vicdan ve yeşil örgütsel davranış düzeylerinin çeşitli demografik özelliklere göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05). Örgütsel vicdan ile yeşil örgütsel davranış arasında pozitif yönlü ve düşük düzeyde bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Çalışanların örgütsel vicdan düzeylerinin arttırılması ile birlikte yeşil örgütsel davranışın da artacağı saptanmıştır. Çalışanların örgütsel vicdan düzeylerinin, yeşil örgütsel davranışın %12,4'ünü anlamlı olarak açıkladığı; örgütsel vicdan düzeyinin farkındalık alt boyutunun çalışanlarda yeşil örgütsel davranışı negatif yönde; müşteri odaklı görüş alt boyutunun çalışanlarda yeşil örgütsel davranışı pozitif yönde; hassas tutumlar alt boyutunun ise çalışanlarda yeşil örgütsel davranışı pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, örgütsel vicdanın yeşil örgütsel davranış üzerinde anlamlı ve açıklayıcı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, sağlık kurumlarında yeşil örgütsel davranışların teşvik edilmesi amacıyla, örgütsel vicdanı güçlendirmeye yönelik stratejik uygulamalara ağırlık verilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The ethical and environmental sensitivity of employees plays a decisive role in achieving the sustainability goals of organizations. The aim of this study is to examine the effect of organizational conscience levels of individuals working in healthcare organizations on green organizational behaviors. In today's world, increasing environmental problems and the resource scarcity that comes with them are directing organizations to more sustainable and environmentally friendly practices. In this process, the role of employees' individual values and organizational values and attitudes is very important. Healthcare organizations, that have the mission of protecting and improving public health, have an important responsibility not only for the individuals they serve but also in terms of sustainability. Organizational conscience is a current and very important concept that reflects employees' commitment to ethical values, sense of justice and corporate responsibility. Green organizational behavior is the environmental protectionist behaviors of employees. In this context, this study has comprehensively analyzed how the organizational conscience level of healthcare employees affects their environmentally sensitive attitudes and behaviors. This study is a cross-sectional, descriptive and correlational (explanatory) quantitative research. The population of the research consists of all healthcare professionals (1128 employees) working at Kırıkkale University Medical Faculty Hospital. In the research, a questionnaire was applied to 316 individuals who were determined by using the sampling selection method in groups with known population and who agreed to participate in the study by face-to-face interview method. The data collection tools used in this study are personal information form, Organizational Conscience Scale in Service Sector and Green Organizational Behavior Scale. In the statistical analysis of the data obtained in the study, firstly, the general characteristics of the data were revealed with descriptive statistics. Reliability analysis was performed to evaluate the internal consistency of the scales; the conformity of the data to normal distribution was examined with normality tests. Independent samples t-test was applied for comparisons between two groups, Pearson correlation analysis was applied to determine the relationships between the variables and linear regression analysis was applied to examine the predictive effects of the variables. One-way analysis of variance (ANOVA) was used in the analysis of the differences between the groups; Tukey test, one of the Post-Hoc. multiple comparison tests, was preferred to determine between which groups significant differences occurred. It was determined that organizational conscience levels were high (mean: 81.85) and green organizational behavior levels were very high (mean: 102.97). It was determined that the levels of organizational conscience and green organizational behavior showed significant differences according to various demographic characteristics (p<0.05). A positive and low-level relationship was found between organizational conscience and green organizational behavior (p<0.05). It was determined that green organizational behavior will increase with the increase in employees' organizational conscience levels. It was determined that the organizational conscience levels of employees significantly explained 12.4% of green organizational behavior; the awareness sub-dimension of the organizational conscience level negatively affected green organizational behavior in employees; the customer-oriented view sub-dimension positively affected green organizational behavior in employees; and the sensitive attitudes sub-dimension positively affected green organizational behavior in employees in a statistically significant way. The results obtained show that organizational conscience has a significant and explanatory effect on green organizational behavior. In this context, it is suggested that strategic practices aimed at strengthening organizational conscience should be emphasized in order to promote green organizational behavior in healthcare organizations.
Benzer Tezler
- Sağlık çalışanlarının örgütsel vatandaşlık davranışları ile çatışma yönetimi arasındaki ilişkinin araştırılması: Kamu hastanesi örneği
Investigation of the relationship between organizational citizenship behaviors and conflict management among healthcare employeess: The case of a public hospital
BERFİN KESİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık Kurumları Yönetimiİstanbul Aydın ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GENÇ
- Sağlık kurumlarında örgütsel iklimin sosyal etkileşim açısından bilgi yönetimine etkilerinin belirlenmesine yönelik bir alan çalışması
A field study of determining the effects of organizational climate in terms of social interaction on knowledge management at health organisations
ÜMİT NALDÖKEN
Doktora
Türkçe
2014
İşletmeGazi ÜniversitesiSağlık Kurumları İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLAVER TENGİLİMOĞLU
- Sağlık kurumlarında örgütsel stres kaynakları ve stres yönetimi (Diyarbakır Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi örneği)
Organizational stress resources and stress management in medical institutions (Sample of Diyarbakır Obstetrics and Infantile Diseases Hospital)
NURAN ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İşletmeBeykent Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET FİKRET GEZGİN
- Sağlık kurumlarında örgütsel vatandaşlık davranışı, iş özerkliği, örgüt güvenlik iklimi, duygusal zeka, sinizm ve tükenmişlik arasındaki ilişkiler ve bir araştırma
Relationships between organizational citizenship behavior, work autonomy, safety climate, emotional intelligence, cynicism and burnout and a research in health care
BUSE TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sağlık Kurumları Yönetimiİstanbul Arel Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN YILDIRIM
- Sağlık kurumlarında örgütsel güven ve örgütsel vatandaşlık davranışı ilişkisi ve bir araştırma
The relationship between organizational trust and organizational citizenship behavior and a research on health institutions
HALE ERSAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İşletmePamukkale Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM AKSEL