Ortopedik engelli kadınlarda üriner inkontinansa yönelik verilen sağlık inanç modeline dayalı çevrimiçi eğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of the online training program based on the health belief model given for urinary incontinence in women with orthopedic disabilities
- Tez No: 949696
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLŞAH KÖK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Nursing, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Ortopedik Engelli, Kadın, Üriner İnkontinans, Sağlık İnanç Modeli, Çevrimiçi Eğitim, Kadın sağlığı, Ortopedik özürlüler, Orthopedic Disabled, Women, Urinary Incontinence, Health Belief Model, Online Education, Women's health, Physically handicapped, Urinary incontinence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, ortopedik engelli kadınlarda üriner inkontinansa yönelik verilen sağlık inanç modeline dayalı çevrimiçi eğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla yarı deneysel tasarımda planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Yarı-deneysel tasarımda planlanan bu çalışma, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Engelli Danışma ve Koordinasyon biriminde Nisan 2024-Eylül 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini ortopedik engeli olan 46 kadın oluşturmuştur. Araştırmanın uygulama aşamaları; eğitim öncesi, eğitim sonrası ve üçüncü ay izlemi olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Üriner inkontinans ve kegel egzersizlerine yönelik sağlık inanç modeline dayalı beş oturumdan oluşan çevrimiçi eğitim programı araştırmacılar tarafından düzenlenmiştir. Araştırmanın verileri; eğitim öncesinde“Tanıtıcı özelliklere ilişkin form”,“Üriner inkontinansa yönelik kısa bilgi değerlendirme formu”,“Üriner inkontinans ve kegel egzersizlerine yönelik bireye özgü davranış değişikliği değerlendirme formu”,“Üriner inkontinans ve kegel egzersizlerine yönelik sağlık inanç ölçeği”ve“Uluslararası idrar kaçırma ile ilgili konsültasyon formu”, eğitim sonrasında;“Üriner inkontinansa yönelik kısa bilgi değerlendirme formu”,“Eğitime yönelik genel memnuniyet değerlendirme formu”ve“Eğitim içeriğine yönelik kazanım değerlendirme formu”ve izlem sonrasında“Üriner inkontinans ve kegel egzersizlerine yönelik sağlık inanç ölçeği”,“Uluslararası idrar kaçırma ile ilgili konsültasyon formu”ve“Üriner inkontinans ve kegel egzersizlerine yönelik bireye özgü davranış değişikliği değerlendirme formu”ile toplanmıştır. Veriler SPSS 26.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan ortopedik engelli kadınların engellilik düzeyleri %73,9'u sadece tekerlekli sandalye kullananlar olduğunu, %26,1'inin ise baston/değnek yardımıyla hareket ettiğini göstermiştir. Üriner inkontinansa yönelik bilgi değerlendirmeleri ve puan ortalamaları eğitim öncesi döneme göre eğitim sonrası dönemde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Katılımcıların sağlık inanç modeline dayalı gerçekleştirilen eğitimden memnun olma durumlarının çok yüksek olduğu belirlenmiştir. Eğitim öncesinde ölçekten alınan toplam ICQSF puan ortalamasının 10,50±6,18 iken, izlem sonrasında ise 5,33±2,56 olduğu ve verilen eğitimin izlem sonrasında eğitim öncesi döneme göre istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Katılımcıların üriner inkontinans ve kegel egzersizlerine yönelik sağlık inanç ölçeğinden aldıkları puanlar değerlendirildiğinde, eğitim öncesi ve izlem sonrasındaki ciddiyet algısı, sağlık motivasyonu, kegel egzersizi yarar algısı, kegel egzersizi engel algısı ve öz etkililik puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç: Sağlık inanç modeli temelli üriner inkontinans semptomlarından korunmaya yönelik verilen çevrimiçi eğitimin, ortopedik engelli kadınların üriner inkontinans semptom yaşama durumları ile üriner inkontinansa yönelik yaşam kalitelerine olumlu yönde etki ettiği; üriner inkontinansa ve kegel egzersizleri konusunda sağlık inançlarını olumlu yönde geliştirdiği belirlenmiştir. Hemşirelerin, ortopedik engelli kadınlarda kalıcı davranış değişikliklerini teşvik etmek, üriner inkontinans semptomlarını önlemek ve sağlığı koruyucu davranışları geliştirmek amacıyla eğitimler planlaması önerilmektedir. Planlanan eğitimlerde motivasyonu artırmak için başarı hikayeleri ve düzenli hatırlatmalar gibi güçlendirici unsurların eğitim sürecine dahil edilmesi ve üriner inkontinansa yönelik hemşirelik uygulamalarında kanıta dayalı stratejiler geliştirilmesi de önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study was planned in a quasi-experimental design to evaluate the effectiveness of an online education program based on the health belief model for urinary incontinence in orthopedically disabled women. Materials and Methods: This study, planned as a quasi-experimental design, was conducted in the Disabled Consultation and Coordination unit of Gülhane Training and Research Hospital between April 2024 and September 2024. The study sample consisted of 46 women with orthopedic disabilities. The application stages of the study were carried out in three stages as pre-education, post-education and third month follow-up. An online education program consisting of five sessions based on the health belief model for urinary incontinence and kegel exercises was organized by the researchers. The data of the study were collected before the training with the“Introductory characteristics form”,“Brief information evaluation form for urinary incontinence”,“Individual behavior change evaluation form for urinary incontinence and Kegel exercises”,“Health belief scale for urinary incontinence and Kegel exercises”and“International consultation form for urinary incontinence”; after the training with the“Brief information evaluation form for urinary incontinence”,“General satisfaction evaluation form for the training”and“Achievement evaluation form for the content of the training”and after the follow-up with the“Health belief scale for urinary incontinence and Kegel exercises”,“International consultation form for urinary incontinence”and“Individual behavior change evaluation form for urinary incontinence and Kegel exercises”. Data were analyzed using SPSS 26.0 package program. Results: The disability levels of orthopedically disabled women participating in the study showed that 73.9% of them were only wheelchair users, while 26.1% of them moved with the help of a cane/crutch. Knowledge assessments and mean scores regarding urinary incontinence were found to be statistically significantly higher in the post-training period compared to the pre-training period (p<0.05). It was determined that the participants were very satisfied with the training based on the health belief model. While the total ICQSF mean score obtained from the scale was 10.50±6.18 before the training, it was 5.33±2.56 after the follow-up, and it was determined that there was a statistically significant difference after the training compared to the pre-training period (p<0.001). When the participants' scores on the health belief scale regarding urinary incontinence and Kegel exercises were evaluated, it was determined that there were statistically significant differences between the perception of seriousness, health motivation, perception of benefit of Kegel exercise, perception of obstacle to Kegel exercise and self-efficacy scores before and after the training (p<0.05). Conclusion: It was determined that the online training provided for protection from urinary incontinence symptoms based on the health belief model had a positive effect on the urinary incontinence symptom experience of orthopedically disabled women and their quality of life regarding urinary incontinence; and positively improved their health beliefs regarding urinary incontinence and Kegel exercises. It is recommended that nurses plan trainings to encourage permanent behavioral changes in orthopedically disabled women, prevent urinary incontinence symptoms, and develop health-protective behaviors. It is also important to include empowering elements such as success stories and regular reminders in the training process to increase motivation in planned trainings and to develop evidence-based strategies in nursing practices regarding urinary incontinence.
Benzer Tezler
- Doğuştan kalça çıkıklı hastalarda kalça patolojilerinin bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NECDET ŞÜKRÜ ALTUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ORHAN ASLANOĞLU
- Gazi tipi eksternal fiksatörlerle yapılan uygulamalarda kırık hattındaki kompresyonun biyomekanik olarak“strain gage”lerle tayini
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN ŞENGÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN ASLANOĞLU
- Üst ekstremite periferik sinirlerinin travmatik yaralanmalarında cihaz ve atellemeler
Başlık çevirisi yok
SERAP ALSANCAK
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ
- Ameliyat öncesi hastaların ameliyata ilişkin duyguları, düşünceleri ve bilgi istekleri
The Pre-operative patiensts feelings throughts and information requirements concerning their surgical operations
KADRİYE BULDUKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY