Azerbaycan Cumhuriyeti'nin eğitim politikasında ulus inşası ve milliyetçilik (1918-1920)
Nation building and nationalism in the education policy of the Republic of Azerbaijan (1918-1920)
- Tez No: 949998
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TEVFİK ORÇUN ÖZGÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Azerbaycan, Bolşevik Devrimi, Milli kimlik, Milli şuur, Millileşme, Reform, Azerbaijan, Bolshevik Revolution, National identity, National conscious, Nationalization, Reform
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
20. yüzyılın başlarında Çarlık Rusya'sında yaşanan istikrarsızlık, Rusya'ya bağlı milletlerlerde bağımsızlık hareketlerini güçlendirdi. Özellikle, 27 Şubat 1917 Devrimi'yle Çarlık Rusya'sının düşmesi, ardından 25 Ekim 1917 tarihinde Vladimir İlyiç Ulyanov Lenin'in başlattığı hükümet darbesi ve Bolşeviklerin iktidarı ele geçirmesi bu sürece hız kazandırdı. Azerbayacan, Ermeni ve Gürcü fraksiyonlarından oluşan Mavera-yı Kafkasya Seymi, Güney Kafkasya'nın Rusya'dan bağımsız olduğunu belirterek, Bolşevik hükümetini tanımadı ve 22 Nisan 1918'de Mavera-yı Kafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti'ni kurdular. Ancak Seym dâhilinde yaşanan fikir ayrılıkları Seym'in feshedilmesini hızlandırdı. Akabinde Gürcistan Şûrâ-i Millî 26 Mayıs 1918 tarihinde Mavera-yı Kafkasya Cumhuriyeti'nden ayrıldığını ve bağımsız Gürcistan Cumhuriyeti kurduklarını açıkladılar. Bununla da Mavera-yı Kafkasya Seymi yürürlülükten kaldırıldı. İlerleyen gelişmeler doğrultusunda Seym'in Azerbaycan Fraksiyonu, 28 Mayıs 1918'de Azerbaycan'ın istiklalini ilan ederek Azerbaycan Cumhuriyeti'ni kurduklarını duyurdular. Neticede Türk-Müslüman Doğu'sunda ilk parlamenter cumhuriyet kuruldu. Cumhuriyet sınırlarında yaşayan herkes ırk ve millet ayrımı yapılmadan aynı yasal haklara sahip Azerbaycan vatandaşı olarak kabul edildi. Azerbaycan hükümeti Azerbaycan halkının kalkınması, eğitim ve kültürel gelişimi için birçok önemli çalışmalar yaptı. Hem Şûrâ-î Millî hem Azerbaycan Parlamentosu dönemlerinde Azerbaycan Meclisi, eğitimin iyileşmesi ve gelişmesi adına çeşitli kararlar alarak uygulamaya koydu. Bu çalışma, 1918-1920 yıllarında varlık gösteren Azerbaycan hükümeti ve parlamentosunun eğitim sisteminde yaptığı yenilikleri, gerçekleştirilen reformların oluşturulma süreçlerini ve uygulama alanlarını eğitimin genel yapısı ele alınarak incelemektedir. Araştırmada eğitim reformları, ulus inşası ve milliyetçilik bağlamında detaylı bir şekilde değerlendirilmekte ve modern bir ulus devletin inşa sürecinin somut bir göstergesi olarak ele alınmaktadır.
Özet (Çeviri)
İn the early 20th century, the instability experienced in Tsarist Russia strengthened independence movements in nations affiliated with Russia. In particular, the fall of Tsarist Russia with the February 27, 1917 Revolution, followed by the coup d'état initiated by Vladimir Ilyich Ulyanov Lenin on October 25, 1917 and the Bolsheviks' seizure of power accelerated this process. The Transcaucasian Seym, composed of Azerbaijani, Armenian and Georgian factions, did not recognize the Bolshevik government, stating that the South Caucasus was independent from Russia, and established the Transcaucasian Democratic Federative Republic on April 22, 1918. However, differences of opinion within the Seym accelerated the dissolution of the Seym. Subsequently, the Georgian National Council announced on May 26, 1918 that they had left the Transcaucasian Republic and established the independent Republic of Georgia. With this, the Transcaucasian Seym was abolished. In line with subsequent developments, the Azerbaijan Faction of the Seym declared the independence of Azerbaijan on May 28, 1918 and announced the establishment of the Republic of Azerbaijan. As a result, the first parliamentary republic was established in the Turkic-Muslim East. Everyone living within the borders of the republic was accepted as an Azerbaijani citizen with the same legal rights, regardless of race and nationality. The Azerbaijani Government carried out many important works for the development, education and cultural progress of the Azerbaijani people. During the terms of both the National Council and the Azerbaijani Parliament, the Azerbaijani Assembly took and implemented various decisions for the improvement and development of education. This study examines the innovations made in the education system by the Azerbaijani government and the parliament in 1918-1920, the processes of formation of the reforms they carried out and their areas of application by considering the general structure of education. In the research, educational reforms are evaluated in detail in the context of nation-building and nationalism, and taken as a concrete indicator of the process of building a modern national state.
Benzer Tezler
- Azeri Şivesi Güney Azerbaycan ağızlarından Serap ağzı
Başlık çevirisi yok
K.MEHMET GECE
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. BİCAN ERCİLASUN
- Hüseyin Cavid'in tarihi dramları
Başlık çevirisi yok
CİHAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALEMDAR MUSTAFA YALÇIN
- Köroğlu Destanı (Azerbaycan varyantı) inceleme-metin
Başlık çevirisi yok
GÜLŞEN SEYHAN
Doktora
Türkçe
1990
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiEski Türk Dili Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHARREM ERGİN