Zeka türlerinin iş performansına etkisinde öz yeterliğin aracı rolü
The mediating role of self-efficacy in the effect of intelligence types on job performance
- Tez No: 950535
- Danışmanlar: PROF. DR. ENVER AYDOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Psikoloji, Business Administration, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Duygusal zeka, Kültürel zeka, Sosyal zeka, Öz yeterlilik, İş performansı, Emotional intelligence, Cultural intelligence, Social intelligence, Self-efficacy, Job performance
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Örgütler, günümüzün dinamik çevresine uyum sağlamak, amaçlarına ulaşmak ve rekabet üstünlüğü elde etmek maksadıyla çalışan performansını artırma gayreti içerisindedir. Yöneticiler, iş performansını pozitif yönde etkileyen faktörlere odaklanmakta, örgütlerin başarısına katkıda bulunan zeka ve öz yeterlilik gibi özellikleri araştırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, kültürel zeka, duygusal zeka ve sosyal zekanın iş performansına etkisinde öz yeterliğin aracı rolünü incelemektir. Araştırmada verilerin toplanması maksadıyla hazırlanan ankette güvenirlik ve geçerlik testleri evvelden yapılmış kültürel zeka, duygusal zeka, sosyal zeka, öz yeterlik ve iş performansı ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma verileri Türkiye genelinde ve yurt dışında kadroları bulunan bir kamu kuruluşunda görevli 446 kişilik bir örneklemden elde edilmiştir. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizi ve hipotez testleri IBM SPSS 27 ve SmartPLS 4 programları vasıtasıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizine yönelik ilk başta katılımcıların demografik verileri frekans analizi ile analiz edilmiş, sonrasında ise sırasıyla, değişkenlerin tanımlayıcı istatistikleri ile oluşturulan modelin doğrulayıcı faktör analizi gerçekleştirilerek geçerlik ve güvenilirlik analizi yapılmıştır. Hipotez testine yönelik olarak ise Kısmi En Küçük Kareler– Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında; kültürel zeka, duygusal zeka ve sosyal zekanın öz yeterliği pozitif yönde etkilediği; kültürel zeka, duygusal zeka ve öz yeterliğin iş performansını pozitif yönde etkilediği, ancak sosyal zekanın iş performansına etkisinin anlamlı olmadığı; kültürel zeka, duygusal zeka ve sosyal zekanın iş performansına etkisinde öz yeterliğin aracı rolünün olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçların yöneticilere, örgütlere ve araştırmacılar ile yönetim ve örgütsel davranış alanına katkı sağlayacağı ümit edilmektedir.
Özet (Çeviri)
Organizations strive to enhance employee performance to adapt to today's dynamic environment, achieve their goals, and gain a competitive edge. Managers focus on factors that positively influence performance, investigating attributes like intelligence and self-efficacy that contribute to organizational success. This study examines the mediating role of self-efficacy in the effect of cultural, emotional, and social intelligence on job performance. A questionnaire was developed to gather data incorporating scales for cultural intelligence, emotional intelligence, social intelligence, self-efficacy, and job performance, all of which have been previously validated for reliability and validity. The research data were collected from 446 individuals working in a public institution with staff throughout Turkey and abroad. The analysis and hypothesis tests were conducted using IBM SPSS 27 and SmartPLS 4 software. Initially, the demographic characteristics of the participants were analyzed through frequency analysis, followed by descriptive statistics, validity, and reliability analysis via confirmatory factor analysis of the proposed model. The Partial Least Squares – Structural Equation Modeling (PLS-SEM) method was employed to assess the hypotheses. The findings indicate that cultural intelligence, emotional intelligence, and social intelligence positively influence self-efficacy. Furthermore, cultural intelligence, emotional intelligence, and self-efficacy positively impact job performance; however, social intelligence is not significantly related to job performance. The study concludes that self-efficacy has a mediating role in the effects of cultural intelligence, emotional intelligence, and social intelligence on job performance. It is expected that the results obtained from this research will contribute to the managers and employees in organizations, researchers, and the existing literature.
Benzer Tezler
- Farklı ekim uygulamalarının serada Yalova-5 taze fasulye varyetesinin verim ve kalitesi üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
YASEMİN ÇELEBİ
- 6-7,5 zeka yaşındaki normal zekalı, organik ve organik olmayan hafif derecede zihinsel özürlü çocukların bilişsel yapılarının karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
NİLHAN SEZGİN
Doktora
Türkçe
1987
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIK SAVAŞIR
- Konjenital hipotiroidizm "li çocuklarda somatik ve mental gelişimin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERAL ÖZALP
