Seçim modellemesinde makine öğrenimi tekniklerinin kullanımı: Çevrimiçi alışveriş örneği
Using machine learning techniques in choice modelling: The example of online shopping
- Tez No: 950609
- Danışmanlar: PROF. DR. CEREN ERDİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Seçim modelleme yaklaşımı ulaşım, ekonomi, pazarlama gibi tüketici tercihlerinin incelendiği disiplinlerde kullanılan, ayrık alternatifler arasından bireysel kararların modellenmesi yaklaşımı olarak ifade edilmektedir. Bireylerin ortaya çıkarılan veya belirtilen tercihleri kullanılarak kurulan teori odaklı seçim modelleme yaklaşımında modelleme için gerekli olan ölçüm verileri genellikle ayrık seçim deneyleri ve deneylerde uygulanan anketler neticesinde elde edilmektedir. Seçim modelleme alanı teorik tabanlı uygulamaların hakim olduğu bir alandır ancak veri odaklı modelleme yaklaşımları ile de seçim modelleme gerçekleştirilebilmektedir. Günümüzde gelişen teknoloji ile birlikte sanal platformlarda tüketici yorumu olarak biriken büyük metin verileri aslında araştırmacılara tüketici tercihleri ile ilgili çok fazla şey anlatmaktadır. Araştırmanın amacı teorik rastgele fayda maksimizasyonu modeli ile veri odaklı denetimsiz makine öğrenimi yöntemi olan konu modelleme yaklaşımının birleştirilmesi üzerine hibrit bir bakış açısı sunmaktır. Bu çalışma geleneksel yöntemlerden farklı olarak, teorik uygulamalarda işlenemeyen metin verilerinin seçim modelleme uygulamasına dahil edilmesine dayanan bir çalışmadır. Bu amaçla araştırmada yurt dışında işlem gören bir çevrimiçi alışveriş sitesi üzerinden web kazıma ile elde edilen ürün yorumlarına LDA tekniği uygulanarak tüketicilerin ürün ile ilgili önemsediği konular belirlenmektedir. Belirlenen konular seçim modelleme uygulaması için uygun formata getirilerek ilgili formulasyona adapte edilmektedir. Çalışmada iki farklı fiyat segmentindeki kulaklık ürünü için 14632 yorum verisine konu modelleme uygulanarak 6 konu belirlenmiş ve bu 6 konu seçim kararını etkileyen bağımsız değişkenler olarak logit model tahmininde yer almıştır. Seçim modellemenin teorik varsayımları veri setinde doğrulanarak, fayda değerleri ve seçim olasılıkları değerleri belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular neticesinde seçim olasılıkları üzerinden pazarlama uygulayıcılarına faydalı pratik çıkarımlar sunulmaktadır. Bu çalışmanın, önerilen yenilikçi metodolojisi ve bakış açısı ile hem pazarlama alanında kullanılan rastgele fayda maksimizasyonu literatürüne ve hem de seçim modelleme yaklaşımının makine öğrenimi teknikleri ile birleştirilmesi şeklindeki metodolojiye katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
The choice modeling approach is an approach to model individual decisions among discrete alternatives, used in disciplines such as transportation, economics, and marketing, where consumer preferences are studied. The measurement data required for modeling, which uses individuals' revealed or stated preferences, are usually obtained as a result of discrete choice experiments and surveys implemented in experiments. The field of choice modeling is dominated by theoretically based applications, but choice modeling can also be performed with data-driven modeling approaches. Nowadays, large text data accumulated as consumer reviews tell researchers a lot about consumer preferences. The aim of the research is to present a hybrid perspective on the combination of the theoretical random utility maximization model and the topic modeling approach, which is a data-driven unsupervised machine learning method. This study, unlike traditional methods, is based on the inclusion of text data that cannot be processed in theoretical applications in the preference modeling application. For this purpose, topic modeling was applied to product reviews obtained through web scraping on an online shopping site traded abroad, using the Latent Dirichlet Allocation technique, and the topics that consumers care about the product were determined. The determined topics were brought to a format suitable for the preference modeling application and adapted to the relevant formulation. In the study, 6 topics were determined by applying topic modeling to 14632 review data of headphone products in two different price segments, and these 6 topics were included in the logit model estimation as independent variables affecting the preference decision. By verifying the theoretical assumptions of preference modeling, utility values and preference probabilities were determined. Practical implications are presented for marketing practitioners based on the findings of the study. It is expected that this study will contribute to the literature on random utility maximization used in marketing and to the methodology with the innovative methodology and perspective proposed for combining the preference modeling approach with machine learning techniques.
Benzer Tezler
- Sonbahar sera yetiştiriciliğine uygun hıyar çeşit seçimi
Selecting a cucumber variety suitable for glasshouse production in Autumn
MESUT OKTAY
- Otel işletmelerinde yiyecek ve içecek maliyet kontrolu
Başlık çevirisi yok
NÜKHET SALTOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
TurizmGazi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELİM BEKÇİOĞLU
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Şanlıurfa-Harran ovası topraklarının ince kum mineralojisi ve bazı yaygın toprak serilerinin mikromorfolojisi
Başlık çevirisi yok
SABAHATTİN ŞAHAN