Depresyon tanısı almış hastaların gastrointestinal semptomlarının, akdeniz diyetine uyumlarının ve besin seçimlerinin belirlenmesi
Determination of gastrointestinal symptoms, adherence to the mediterranean diet and food choices in patients diagnosed with depression
- Tez No: 951149
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA KÖSELER BEYAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Depresyon, antidepresan ajanlar, akdeniz diyeti, gastrointestinal sistem, yeme davranışı, Depression, antidepressant agents, mediterranean diet, gastrointestinal system, eating behaviour
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, depresyon tanısı almış bireylerde antidepresan kullanımının Akdeniz diyetine uyum düzeyi, gastrointestinal sistem semptomları, beden imajı, besin tercihleri ve fiziksel aktivite düzeyleri üzerindeki etkisini incelemek amaçlı yürütülmüştür. Tanımlayıcı ve karşılaştırmalı tipteki bu çalışmaya, 19–65 yaş aralığında depresyon tanısı almış olan ve psikiyatrik ilaç tedavisi alan (n=55), depresyon tanısı almış olan ve psikiyatrik ilaç tedavisi almayan (n=55), toplam 110 gönüllü (70 kadın, 40 erkek) bireyin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler, yüz yüze anket yöntemiyle toplanmış; katılımcıların antropometrik ölçümleri alınarak Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Formu (IPAQ), Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği (MEDAS), Beden İmajı Ölçeği, Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği (GSDÖ) ve Tek Maddeli Besin Seçimi Testi (BST) uygulanmıştır. Bulgular, antidepresan kullanımının yaş, kardeş sayısı, düzenli ilaç kullanımı, kilo değişimi, ara öğün sayısı ve sağlığa verilen önem düzeyi gibi değişkenlerle anlamlı düzeyde ilişkili olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Akdeniz diyetine uyum açısından gruplar arasında istatistiksel fark bulunmamıştır (p>0.05). Besin ögeleri açısından antidepresan kullanan kadınların E vitamini alımı anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p=0.019); diğer mikro besin ögelerinde ise gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). Erkek bireylerde antidepresan kullananların enerji alımı, kullanmayanlara kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.05). Gastrointestinal semptomlar açısından değerlendirildiğinde, konstipasyon şikâyeti erkeklerde antidepresan kullanan grupta anlamlı düzeyde fazlayken (p<0.05), kadınlarda ise antidepresan kullanmayan bireylerde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Beden imajı açısından, antidepresan kullanan bireylerin olumsuz beden algısı ve toplam beden imajı puanları her iki cinsiyette de anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Besin tercihlerinde ise antidepresan kullanmayan bireylerde 'sağlıklı', 'doğal içerikli' ve 'fiyat açısından uygun' olan besinleri tercih etme eğilimi daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Akdeniz diyeti uyumunun besinlerin sağlıklı', 'doğal', 'kilo kontrolüne yardımcı' ve 'çevre dostu' olması ile pozitif ilişkili olduğunu; fiziksel aktivite düzeyi arttıkça antropometrik ölçümlerin olumlu yönde değiştiğini göstermiştir. Toplam MET skoru, BKİ, bel, kalça çevresi ve bel/kalça oranı ile negatif yönde ve anlamlı ilişkili bulunmuştur (p<0.05). Beden imajı, Akdeniz diyeti uyumunu negatif yönde etkileyen tek anlamlı değişken olarak bulunmuştur (β=-0.209, p=0.044). Gastrointestinal semptomların Akdeniz diyeti uyumu üzerindeki etkisi sınırda bulunmuş (p=0.057). Sonuç olarak, bu çalışma depresyon tanılı bireylerde antidepresan kullanımının yalnızca ruhsal durum üzerinde değil, aynı zamanda beslenme alışkanlıkları, gastrointestinal sağlık, beden algısı ve fiziksel aktivite gibi yaşam tarzı bileşenleri üzerinde de anlamlı etkiler yarattığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle, depresyonun yönetiminde multidisipliner bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği, psikiyatrik müdahalelerin beslenme ve yaşam tarzı destekleri ile bütünleştirilmesinin önem taşıdığı sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of antidepressant use on the level of adherence to the Mediterranean diet, gastrointestinal symptoms, body image, food preferences, and physical activity levels in individuals diagnosed with depression. This descriptive and comparative study involved 110 volunteers (70 women, 40 men) aged 19–65 who had been diagnosed with depression and were receiving psychiatric medication (n=55) or who had been diagnosed with depression but were not receiving psychiatric medication (n=55). Data were collected using a face-to-face questionnaire; participants' anthropometric measurements were taken, and the International Physical Activity Questionnaire Short Form (IPAQ), Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS), Body Image Scale, Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSDÖ), and Single-Item Food Choice Test (BST). The findings revealed that antidepressant use was significantly associated with variables such as age, number of siblings, regular medication use, weight change, number of snacks, and level of importance given to health (p <0.05). No statistical difference was found between the groups in terms of adherence to the Mediterranean diet (p>0.05). In terms of nutrients, antidepressant-using women had significantly higher vitamin E intake (p=0.019); no significant differences were found between the groups for other micronutrients (p > 0.05). Energy intake among men using antidepressants was found to be significantly higher than among those not using antidepressants (p<0.05). When evaluated in terms of gastrointestinal symptoms, constipation complaints were significantly higher in the group of men using antidepressants (p<0.05), while in women, they were higher in individuals not using antidepressants (p<0.05). In terms of body image, individuals using antidepressants had significantly higher negative body perception and total body image scores in both genders (p<0.05). In terms of food preferences, individuals who did not use antidepressants were found to have a higher tendency to prefer foods that were 'healthy, 'natural' and 'affordable' (p<0.05). The study showed that adherence to the Mediterranean diet was positively associated with foods being“healthy,”“natural,”“weight-control-friendly,”and“environmentally friendly”; and that anthropometric measurements changed positively as physical activity levels increased. It was found to be negatively and significantly associated with total MET score, BMI, waist circumference, hip circumference, and waist-to-hip ratio (p<0.05). Body image was found to be the only significant variable negatively affecting Mediterranean diet adherence (β=-0.209, p=0.044). The effect of gastrointestinal symptoms on Mediterranean diet adherence was found to be borderline (p=0.057). In conclusion, this study demonstrates that antidepressant use in individuals with depression has significant effects not only on mental health but also on lifestyle components such as dietary habits, gastrointestinal health, body image, and physical activity. Therefore, it was concluded that a multidisciplinary approach should be adopted in the management of depression, and that integrating psychiatric interventions with nutritional and lifestyle support is important.
Benzer Tezler
- Besin alerjisi tanılı hastaların klinik ve demografik özellikleri ile annelerin karşılaştığı zorluklar, annelerin anksiyete ve depresyon durumları
Clinical and demographic properties of children diagnosied with food allergy and difficulties their mothers experiences,their anxiety and depression caused by this condition
ZERRİN YALVAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıYeditepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA ERCAN SARIÇOBAN
- İleri evre tedavi alan Parkinson hastalarında yaşam kalitesi, motor ve non-motor bulguların değerlendirilmesi
Evaluation of quality of life, motor and non-motor findings in Parkinson's patients receiving advanced stage treatment
HAJI MIRZAYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
NörolojiBursa Uludağ ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVDA ERER ÖZBEK
- İrritabl bağırsak sendromu olan hastaların beslenme ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutrition and quality of life of patients with irritable bottom syndrome
MİNE UÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAL BÜYÜKUSLU
- Yetişkin onkoloji hastalarında ameliyat öncesi dönemde beslenme durumunun ve depresyon varlığının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status and depression existence of oncologic adult patients planned cancer surgery in preoperative term
NİDA TOKAÇ ER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURCAN YABANCI AYHAN
- İrritabl bağırsak sendromlu hastalarda beslenme durumu, yaşam kalitesi ile anksiyete ve depresyon durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status, quality of life, anxiety and depression status in patients with irritable bowel syndrome
BİRSEN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAMZE AKBULUT