Geri Dön

Kronik böbrek hastalığında prokalsitonin değerleri ve yeni eşik değer belirlenmesi

Procalcitonin levels in chronic kidney disease and determination of a new threshold value

PDF İndir

  1. Tez No: 951267
  2. Yazar: BERKEM ÖZDAĞLI
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH TULİ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Biyokimya, Biochemistry
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çukurova Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Enfeksiyon bulgusu olmayan kronik böbrek hastalığı (KBH) bulunan hastalar ile yaş ve cinsiyet bakımında eşitlenmiş sağlıklı kontroller arasında Prokalsitonin (PCT), C-reaktif protein (CRP) ve beyaz kan hücreleri (WBC; White Blood Cell) düzeylerinin retrospektif olarak karşılaştırılması amaçlanmıştır. Buna ek olarak, son dönem KBH hastalarında PCT'nin enfeksiyon belirteci olarak güvenilirliğini artırmak ve gereksiz antibiyotik kullanımını önlemek amacıyla klinik olarak daha doğru bir eşik değer düzeyinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 100 sağlıklı birey ve 100'er kişiden oluşan Evre 1-2, Evre 3, Evre 4 ve Evre 5 KBH hastaları arasında PCT, CRP ve WBC seviyeleri retrospektif olarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca, enfeksiyonu bulunan ve bulunmayan 100'er Evre 5 KBH hastası prospektif olarak değerlendirilmiş, ELISA yöntemi ile PCT düzeyleri ölçülmüş ve Evre 5 hastaları için optimal eşik değerin belirlenmesi amacıyla ROC eğrisi analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Retrospektif çalışmada, sağlıklı bireyler ve farklı evrelerdeki KBH hastalarının yaş ortalamaları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını değerlendirmek amacıyla Tek Yönlü Varyans Analizi yapılmış olup, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p = 0,474). eGFR (tahmini glomerüler filtrasyon hızı), PCT, CRP ve WBC değerleri için yapılan Kruskal-Wallis testi, tüm parametrelerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir (p <0,001). Bonferroni düzeltmesi yapılmış Mann-Whitney U testi sonuçlarına göre, eGFR tüm gruplar arasında anlamlı farklılık göstermiştir (p <0,001). PCT düzeyleri açısından yapılan ikili karşılaştırmalarda, sağlıklı bireyler ile Evre 1-2 KBH hastaları arasında anlamlı bir fark bulunmazken (p = 0,999), Evre 1-2 ile Evre 3 arasında anlamlı bir fark gözlenmiştir (p = 0,030). PCT seviyeleri, Evre 3'ten itibaren belirgin şekilde artış göstermiş olup Evre 4 (p = 0,001) ile Evre 5'te (p = 0,010) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yükselmiştir. CRP düzeylerinde, sağlıklı bireyler ile Evre 1-2 ve Evre 3 KBH hastaları arasında anlamlı bir fark saptanmamış (p = 0,999), ancak Evre 4 ile sağlıklı bireyler ve Evre 1-2 arasında anlamlı bir artış gözlemlenmiştir (p = 0,004). Evre 5 ile Evre 4 arasında anlamlı bir fark bulunmamasına rağmen (p = 0,100), Evre 5'te CRP düzeylerinin önceki evrelere göre belirgin şekilde arttığı tespit edilmiştir. WBC düzeyleri açısından yapılan analizlerde, sağlıklı bireyler ile Evre 1-2, Evre 3 ve Evre 4 KBH hastaları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p >0,05). Ancak, Evre 5'te WBC seviyeleri sağlıklı bireyler ve erken evre KBH hastalarına kıyasla anlamlı düzeyde azalmıştır (p <0,05). Tüm gruplar için yapılan Spearman korelasyon analizi sonuçlarına göre, eGFR ile PCT (r = −0,697; p <0,001) ve eGFR ile CRP (r = −0,314; p <0,001) arasında güçlü negatif korelasyon, eGFR ile WBC arasında ise pozitif korelasyon (r = 0,206; p <0,001) tespit edilmiştir. Grupların kendi içinde yapılan analizlerde ise sağlıklı bireylerde eGFR ile PCT, CRP veya WBC arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır (p >0,05). Evre 1-2 KBH hastalarında eGFR ile WBC arasında negatif (r = −0,240; p = 0,016), Evre 3 KBH hastalarında ise eGFR ile PCT arasında negatif korelasyon gözlenmiştir (r = −0,251, p = 0,012). Evre 4 ve Evre 5 KBH hastalarında eGFR ile PCT, CRP ve WBC arasında anlamlı bir korelasyon bulunmamıştır (p >0,05). Prospektif çalışmamızda, yapılan Ki-kare testi ve T testi sonuçlarına göre, enfeksiyonu bulunan ve bulunmayan Evre 5 KBH hastaları arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır (p = 0,777, p = 0,220). İki grup arasında yapılan Mann-Whitney U testi sonuçlarına göre, eGFR düzeyleri açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır (p = 0,190). Buna karşın, PCT seviyeleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p <0,001). Evre 5 KBH hastalarında yapılan ROC analizi, enfeksiyonu ayırt etmek için optimal PCT eşik değerini 0,74 ng/mL olarak belirlemiştir. Bu kesim noktasında, testin duyarlılığı ve özgüllüğü %90, pozitif ve negatif prediktif değerleri ise %90 olarak hesaplanmıştır. Eğri altında kalan alan (AUC) 0,953 olup, PCT'nin enfeksiyon belirlemede yüksek tanısal doğruluğa sahip olduğunu göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma, PCT ve CRP'nin KBH'nin ilerleyen evrelerinde anlamlı şekilde arttığını, WBC'nin ileri evrelerde azaldığını ve eGFR'nin evre ilerledikçe kademeli olarak düştüğünü göstermektedir. Özellikle PCT seviyelerinin, enfeksiyon varlığı ve böbrek fonksiyon kaybı ile ilişkili olarak belirgin artış gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışmamızdaki ROC analizi sonuçları, klinik pratikte enfeksiyonun erken teşhisi ve yönetimi için PCT seviyeleri açısından daha yüksek bir eşik değerin (0,74 ng/mL) dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

Aim: The aim of this study is to retrospectively compare procalcitonin (PCT), C-reactive protein (CRP), and white blood cell (WBC) levels between patients with chronic kidney disease (CKD) without signs of infection and age- and sex-matched healthy controls. Additionally, this study seeks to establish a clinically more accurate threshold value for PCT in end-stage CKD patients, enhancing its reliability as an infection biomarker and minimizing unnecessary antibiotic use. Material and Method: In this study, PCT, CRP, and WBC levels were retrospectively compared among 100 healthy individuals and 100 patients in each stage of CKD, including Stage 1-2, Stage 3, Stage 4, and Stage 5. Additionally, 100 Stage 5 CKD patients with infection and 100 without infection were prospectively evaluated. PCT levels were measured using the ELISA method, and ROC curve analysis was performed to determine the optimal threshold value for Stage 5 CKD patients. Results: In the retrospective analysis, a one-way analysis of variance was performed to evaluate differences in mean age among healthy individuals and patients with different stages of CKD, revealing no statistically significant differences between groups (p = 0,474). The Kruskal-Wallis test conducted for eGFR (estimated glomerular filtration rate), PCT, CRP, and WBC levels showed statistically significant differences among all groups (p <0,001). According to the Bonferroni-adjusted Mann-Whitney U test, eGFR levels significantly differed among all groups (p <0,001). In terms of PCT levels, no significant difference was observed between healthy individuals and Stage 1-2 CKD patients (p = 0,999), whereas a significant difference was found between Stage 1-2 and Stage 3 CKD patients (p = 0,030). PCT levels increased significantly from Stage 3 onward, with statistically significant elevations in Stage 4 (p = 0,001) and Stage 5 (p = 0,010). Regarding CRP levels, there was no significant difference between healthy individuals and Stage 1-2 or Stage 3 CKD patients (p = 0,999); however, a significant increase was observed in Stage 4 compared to healthy individuals and Stage 1-2 CKD patients (p = 0,004). Although no significant difference was detected between Stage 5 and Stage 4 CKD patients (p = 0,100), CRP levels in Stage 5 were notably higher than in earlier stages. For WBC levels, no significant difference was found among healthy individuals, Stage 1-2, Stage 3, and Stage 4 CKD patients (p >0,05). However, Stage 5 CKD patients exhibited a significant decrease in WBC levels compared to healthy individuals and early-stage CKD patients (p <0,05). Spearman correlation analysis across all groups revealed a strong negative correlation between eGFR and PCT (r = −0,697, p <0,001) and between eGFR and CRP (r = −0,314, p <0,001), while a positive correlation was observed between eGFR and WBC (r = 0,206, p <0,001). Within individual group analyses, no significant correlation was found between eGFR and PCT, CRP, or WBC in healthy individuals (p >0,05). In Stage 1-2 CKD patients, a negative correlation was observed between eGFR and WBC (r = −0,240, p = 0,016), whereas in Stage 3 CKD patients, eGFR and PCT levels showed a negative correlation (r = −0,251, p = 0,012). No significant correlation was found between eGFR and PCT, CRP, or WBC in Stage 4 and Stage 5 CKD patients (p >0,05). In the prospective analysis, chi-square and t-test results indicated no significant differences in age and sex between infected and non-infected Stage 5 CKD patients (p = 0,777, p = 0,220). According to the Mann-Whitney U test, eGFR levels did not significantly differ between the two groups (p = 0,190), whereas PCT levels were significantly higher in the infected group (p <0,001). The ROC analysis performed in Stage 5 CKD patients identified an optimal PCT threshold of 0,74 ng/mL for distinguishing infection. At this cutoff value, the test demonstrated 90% sensitivity and 90% specificity, with both positive and negative predictive values calculated as 90%. The area under the curve (AUC) was 0,953, indicating that PCT has a high diagnostic accuracy in detecting infection in CKD patients. Conclusion: This study demonstrates that PCT and CRP levels significantly increase in the advanced stages of CKD, while WBC levels decrease in later stages, and eGFR progressively declines as the disease progresses. Notably, PCT levels were found to be significantly elevated in association with both infection and renal function decline. The ROC analysis results from our study indicate that, in clinical practice, a higher PCT threshold (0,74 ng/mL) should be considered for the early diagnosis and management of infections.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    237

    Statik elektrikle yüklenmiş sıvı ilacın pamuk ilaçlamasında etkinliğinin belirlenmesi üzerinde bir araştırma

    Başlık çevirisi yok

    ALİ BAYAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    ZiraatÇukurova Üniversitesi

    Tarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. YUSUF ZEREN

  2. Tez No

    44

    Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS

    Başlık çevirisi yok

    SEMA ÖZTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Ortopedi ve TravmatolojiGazi Üniversitesi

    Kazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ

  3. Tez No

    72

    Hemodiyalize bağımlı kronik böbrek hastalarında gonadotropik hormonlar ile östrojen ve testosteron düzeylerinin araştırılması

    Başlık çevirisi yok

    HANDAN İLGÜNŞATIROĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıCumhuriyet Üniversitesi

    Fizyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SENA ERDAL

  4. Tez No

    767

    Kemalpaşa etlik piliç işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden incelenmesi

    Başlık çevirisi yok

    HAYRİ TUNA YÜKSELEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    ZiraatEge Üniversitesi

    Zootekni Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÇETİN KOÇAK

  5. Tez No

    1112

    Sarıcakaya (Eskişehir) bölgesi bitümlü şeyllerinde organik jeokimyasal araştırma

    Organic geochemical investigation of bituminous shales of Sarıcakaya-Eskişehir region

    NECLA AKÇA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1987

    Jeoloji MühendisliğiAnkara Üniversitesi

    Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. GÖNÜL BÜYÜKÖNAL

Geri Dön