Şâfiî usûlünde hadis/sünnet -Ebû İshâk eş-Şîrâzî (V. 476/1083) örneği-
Hadith/sunnah in the Shafii method -The example of Abu Ishaq al-Shirazi (D. 476-1083)-
- Tez No: 951653
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH ÜNALAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Siirt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hz. Peygamber'in sünneti sahih bir şekilde tespit etmek, maksadını uygun biçimde anlamak ve nesilden nesile ulaştırmak, İslam âlimlerinin en temel gayelerinden biri olmuştur. Bu anlamda, sünnetin tespitine yönelik çalışmalar içinde hadis ilmi her zaman merkezi bir yer tutmuştur. Bu çalışmada, Şâfiî usûlcüsü olan Ebû İshâk eş-Şîrâzî'nin hadis ve sünnet anlayışı, onun usûle dair telif ettiği eserleri çerçevesinde incelemiştir. Bu incelemede, ona göre haber ve kısımları, mütevâtir ile âhâd haberlerin kabul şartları ve reddedilme nedenleri ele alınmıştır. Şîrâzî, haber ve sünnet kavramları etrafında gelişen tartışmalara katılarak, genellikle Şâfiî mezhebinin görüşlerini aklî ve naklî delillerle savunmuştur. Karşıt görüşlerin delillerini de tenkit süzgecinden geçirerek aklî ve naklî delillerle eleştirmiştir. Şîrâzî'nin eleştirileri ağırlıklı olarak Hanefî mezhebine yönelik olmakla birlikte, Mâlikî, Mu'tezile, Zâhirî, muhaddisler ve diğer bazı mezheplere dair görüşleri tenkit edilmiştir. Şîrâzî'nin haber ve sünnet anlayışına ilişkin ortaya koyduğu görüşler, genel hatlarıyla muhaddislerin yaklaşımıyla paraleldir. Bununla birlikte bazı noktalarda dikkate değer farklılıklara da rastlanır. Nitekim muhaddislerin genelinin aksine hadis rivayetinin bir ücret karşılığında yapılmasını caiz görmüştür. Tezimiz giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte araştırmanın konusu, önemi, amacı, yöntemi, kaynakları ve Şîrâzî'nin hayatı ile ilmî kişiliği ek alınmıştır. Birinci bölümde Şîrâzî'nin haber anlayışı ve bu çerçevede ele aldığı meselelere yer verilmiştir. İkinci bölümde Şîrâzî'nin râvî, rivâyet ve mervî ile ilgili görüşleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Şîrâzî'nin sünnet anlayışı ve ilgili konular analiz edilmiştir. Sonuç bölümünde de çalışmada ulaşılan tespitlere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
One of the primary aims of Islamic scholars has been to authentically determine the Sunnah of the Prophet Muhammad, to understand its intent correctly, and to transmit it faithfully across generations. In this context, the science of ḥadīth has consistently occupied a central place in scholarly efforts to authenticate and preserve the Sunnah. This dissertation explores the ḥadīth and Sunnah conception of the Shāfiʿī legal theorist Abū Isḥāq al-Shīrāzī within the scope of his works on legal theory (uṣūl al-fiqh). It investigates his classification of transmitted reports (khabar) into mutawātir and āḥād, the conditions he proposed for their acceptance, and the reasons for their rejection. Al-Shīrāzī defended the Shāfiʿī school's positions using both rational and textual evidence and responded to opposing views—primarily from the Ḥanafī school, but also from the Mālikī, Muʿtazilī, Ẓāhirī schools, and the muḥaddithūn—through detailed critique. Although al-Shīrāzī's perspective on reports and Sunnah largely aligns with the traditional views of the ḥadīth scholars, there are some notable differences. For example, unlike the majority of ḥadīth scholars, he permitted the transmission of ḥadīth in exchange for payment. The dissertation consists of an introduction, three main chapters, and a conclusion. The introduction discusses the research's topic, significance, objectives, methodology, sources, and presents the life and scholarly profile of al-Shīrāzī. The first chapter examines his understanding of khabar and related issues. The second chapter focuses on his views concerning narrators (rāwīs), narration (riwāyah), and the content transmitted (marwī). The third chapter analyzes his approach to the Sunnah and related legal and theological issues. The conclusion presents the main findings of the study.
Benzer Tezler
- Sanayi politikaları ve planlı dönemde imalat sanayine etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET CAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
EkonomiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL
- 17-26 Yaş grubuna giren genç kızlarda standart vücut ölçülerinin tespiti üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SEVİL KİŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RASİH DEMİRCİ
- Effect of membrane fluidity on binding of 125I-Insulin to sheep liver membrane receptors
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN AVNİ ÖKTEM
- Türkiye linyit ve taşkömürlerinden metalurjik amaçla karma kok üretimi
Başlık çevirisi yok
HASAN FERİT BERK
- Kademesiz çapraz akımla çalışan bir difüzörde şeker pancarından şeker ekstraksiyonu
Başlık çevirisi yok
ALİ ALTINER
- Scrophularia scopolii (Hoppe ex) pers.var. scopolii üzerinde fitokimyasal araştırmalar
Başlık çevirisi yok
E.MELTEM ÖZİPEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eczacılık ve FarmakolojiHacettepe ÜniversitesiFarmakognozi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İHSAN ÇALIŞ
