Geri Dön

Material culture of coffee in the Ottoman Empire: The emergence of“Turkish coffee”

Osmanlı İmparatorluğu'nda kahvenin maddi kültürü:“Türk kahvesi”nin ortaya çıkışı

  1. Tez No: 952501
  2. Yazar: DOĞAN EMRE ERDEM
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZGE SAMANCI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Tarih, Gastronomy and Culinary Arts, History
  6. Anahtar Kelimeler: Türk kahve kültürü, Turkish coffee culture
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Özyeğin Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tasarım, Teknoloji ve Toplum Bilimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tasarım Teknoloji ve Toplum Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

UNESCO'nun“Türk kahvesi”ni somut olmayan kültürel miras olarak kabul etmesinden sonra yapılan bazı katkılara rağmen, Osmanlı İmparatorluğu'nda kahvenin maddi kültürü yeterince çalışılmamıştır. Bu çalışma Osmanlı kahve eşyalarının sistematik olarak gözden geçirilmesini önermekte ama, ikisini, ibrik ve cezveyi özel olarak vurgulamaktadır. Bu, tezin araştırma sorusuyla ilgilidir. Bu tez ayrı bir tür olarak“Türk kahvesinin”ortaya çıkışına cevap aramaktadır. Yaygın bazı görüşlerin aksine, kahve 16. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'na ilk getirildiği zamanlarda“Türk kahvesi”içilmemekteydi. Bunun yerine, kahve meyvesinin kabuklarından yapılan bir kahve (kışır) ve kahve çekirdeklerinden (bun) yapılan başka bir kahve tercih edilirdi.“Türk kahvesinin”farkı, telvesi ve köpüğü ile birlikte sunulmasıdır. Bu çalışma kahvenin türü ile pişirme kapları arasında bir ilişki olduğunu tartışmaktadır. Kahve pişirme tekniklerinin, pişirme kaplarının formu kadar önemli olduğu ve“Türk kahvesi”pişirmek için ideal formun küçük, kapaksız cezve olduğu söylenebilir. İbrik ise daha sert, duru ve telvesiz bir kahve yapmaya uygundur. Dolayısıyla, zaman içerisinde cezvenin varlığını saptamak,“Türk kahvesinin”varlığına da bir kanıt olmaktadır. Bu çalışma, ikincil kaynakları, Osmanlı tereke defterleri gibi birincil kaynaklardan verileri, belirli görsel kaynakları kullanarak ve bugüne gelebilmiş kahve eşyalarını çalışarak bu soruya bir cevap bulmaya çalışmaktadır. Bu tez, bazı araştırmacıların görüşlerini de teyit ederek,“Türk kahvesinin”gerçekten de 18.yüzyılın ikinci yarısında kullanıma girdiği, ama İmparatorluğun sonlarına kadar ibrik kahvesi ile beraber mevcut olduğu sonucuna ulaşmıştır.

Özet (Çeviri)

Despite some recent contributions that mostly came after UNESCO's recognition of“Turkish coffee”as an intangible cultural heritage, the Ottoman material culture of coffee still remains understudied. This study offers a systematic overview of Ottoman coffee objects but puts special emphasis on only two of them, ibrik (ewer) and cezve (coffee pot). This is related to the research question of this thesis. The thesis tries to find an answer to the emergence of“Turkish coffee”as a distinctive type. Contrary to some wipespread notions,“Turkish coffee”was not drunk in the Ottoman Empire when coffee was introduced in the 16th century. Instead, a coffee made with the husks of the coffee fruit (kışır) and another made with the kernels (bun) were preferred.“Turkish coffee”s difference is that it is served with grounds and froth. This study argues a relationship between the type of coffee and the coffeemakers. The preparation techniques are as important as the form of utensils but the ideal form for“Turkish coffee”is the small, lidless cezve. The ibrik, on the other hand, is suited to prepare a strong, clear coffee without grounds. Therefore, to ascertain the existence of cezve in time means finding evidence as to the existence of“Turkish coffee”as well. This study attempts to find an answer by utilising secondary literature, offering data from primary sources such as the Ottoman probate inventories, using selected visual sources and studying the surviving coffee objects today. It has concluded that“Turkish coffee”indeed came into use in the second half of the 18th century, but co-existed with the ewer coffee until the end of the Empire, confirming the views of some researchers.

Benzer Tezler

  1. Dokuma kumaşlarda örgü tipinin ham kumaşın boyutları ve geometrik özellikleri üzerindeki etkilerinin araştırılması

    Başlık çevirisi yok

    EMEL ÖNDER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1985

    Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge Üniversitesi

    Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER

  2. Yenileme yatırımları

    Başlık çevirisi yok

    OSMAN NURİ FİLİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    İşletmeGazi Üniversitesi

    Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OSMAN OKKA

  3. Çeltik kabuklarının yalıtım malzemesi olarak kullanılması

    Başlık çevirisi yok

    B.CİHAN ÇELEBİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Makine MühendisliğiUludağ Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET KIRBIYIK

  4. Hızlı katılaşma ile yüksek mukavemetli malzemelerin üretilmesi ve kurşun-asit akümalatörlerine uygulanması

    Başlık çevirisi yok

    ÜMİT AKÇAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1986

    Makine MühendisliğiUludağ Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HALİM DEMİRCİ