Afetlere karşı toplumsal direncin oluşturulmasına yönelik transteoretik modele dayalı motivasyonel görüşme tekniği temelli müdahale programının bireysel hazırlık düzeylerine etkisi
The effect of motivational interviewing technique intervention program based on transtheoretical model for building social resistance against disasters on individual preparedness level
- Tez No: 953046
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL CENGİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Motivasyonel görüşme, Transteoretik model, Motivational interviewing, Transtheoretical model
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gümüşhane Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Afetler insanların ve toplumların, yıllardır başa çıkmaya çalıştığı olgulardır. Zaman içerisinde toplumlar, bu afetlere karşı farklı yaklaşımlar sergilemişlerdir. Bunlardan birisi günümüzde de ön plana çıkan bir anlayış olan toplum temelli yaklaşımdır. Ayrıca günümüz afet yönetimi anlayışı risk yönetimini odak noktasına almaktadır. Bu bağlamda, afetlere dirençli bir toplum oluşturulması öncelikli hedefler arasındadır. Afetlere karşı dirençlilik konusunda da toplumu oluşturan bireylerin ve bu sayede toplumun, afetlere hazır bulunuşluk durumları ön plana çıkmaktadır. Çalışmamız bu konuyu ele alarak alana yeni bir bakış açısı ve yöntem kazandırmayı hedeflemekte olan karma desenli bir çalışmadır. Bu bağlamda çalışmamız üç adımda gerçekleştirilmiştir. Öncelikle, bireysel hazırlık durumlarının belirlenebilmesi adına çalışmamız kapsamında geçerli ve güvenilir“Afetlere Karşı Çok Yönlü Bireysel Hazırlık Ölçeği (AÇBHÖ)”geliştirilmiştir. İkinci adımda ölçek ile ana örneklemden veri toplanmış ve tanımlayıcı bir çalışma yapılmıştır. Çalışma neticesinde afetlere karşı genel bireysel hazırlık durumları ortalama düzeyde bulunurken, bilişsel maddeleri içeren alt boyut puan ortalamalarının ortalamanın üzerinde kaldığı gözlenmiş, davranışsal boyutu içeren maddelerin bulduğu alt boyutların puan ortalamalarının ortalamanın altında kaldığı görülmüştür. Elde edilen verilerde ortalama puan ölçek kesme değeri belirlenmiş ve ortalamanın altında kalan katılımcılar çalışmamızın üçüncü adımının evrenini oluşturmuştur. Çalışmamızın üçüncü adımı, ön test-son test randomize deney ve kontrol gruplu deneysel bir çalışmadır. Deneysel kısımda transteoretik modele dayalı motivasyonel görüşme tekniği kullanılarak müdahalede bulunulmuştur. Çalışma neticesinde motivasyonel görüşmelerin afetlere bireysel hazırlık konusunda fayda sağladığı ve değişim aşamalarında ilerleme kaydedildiği, bunun yanı sıra AÇBHÖ puan ortalamalarında anlamlı bir artışın olduğu bulgulanmıştır. Bu bağlamda, afetlere karşı bireysel hazır bulunuşluk durumlarını desteklemek adına saha çalışmalarının artırılması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Disasters have long been phenomena that individuals and societies strive to manage. Over time, various approaches have been developed in response to disasters, one of which is the community-based approach, which continues to be emphasized today. Moreover, contemporary disaster management frameworks prioritize risk management as their central focus. Within this context, fostering a disaster-resilient society has become a primary objective. In efforts to build resilience, the disaster preparedness of individuals, and consequently the society they comprise, emerges as a critical factor. This study, adopting a mixed-methods design, seeks to contribute a novel perspective and methodological approach to the field. The research was conducted in three stages. In the first stage, a valid and reliable instrument, the“Multidimensional Individual Disaster Preparedness Scale (MIDPS)”was developed to assess individual preparedness levels. In the second stage, data were collected from a representative sample using the MIDPS, and a descriptive analysis was performed. Findings indicated that the overall level of individual disaster preparedness was moderate. While mean scores for subdimensions encompassing cognitive items were found to be above average, mean scores for subdimensions related to behavioral items were below average. Based on the obtained data, a cut-off point was established using the mean total score, and participants scoring below this threshold constituted the population for the third stage of the study. The third stage involved a randomized experimental design featuring pre-test and post-test measurements with control and intervention groups. During the intervention, the motivational interviewing technique based on the Transtheoretical Model was employed. The results demonstrated that motivational interviewing significantly enhanced individual disaster preparedness, facilitated progress across stages of change, and led to a statistically significant increase in MIDPS mean scores. In light of these findings, it is recommended that field studies aimed at strengthening individual disaster preparedness be expanded.
Benzer Tezler
- Bromtimol mavisi, bromkresol moru ve klorfenol kırmızısı indikatörleri katılmış özel besiyerlerinin sütlerde antibiyotik belirtilmesine uygunluğu üzerine araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ESENGÜL TUNCER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YAYGIN
- Deniz jeolojisinde dip örnekleme yöntemleri
Başlık çevirisi yok
MUHSİN ERDEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Jeoloji MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiDeniz Jeolojisi ve Jeofiziği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUNGU L. GÖKÇEN
- Sosyolojik açıdan sivil savunma üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
SELAHATTİN ÖZYURT
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Sosyolojiİstanbul ÜniversitesiSosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENİS ÖKSÜZ
- Kredilendirmede risk unsurunun değerlendirilmesine bir bakış
Başlık çevirisi yok
HATİCE FİDAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Bankacılıkİstanbul Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRİ ERDOĞAN ALKİN
- İzmir piyasasındaki üzüm pekmezlerinin şeker içeriklerinin değişik metodlarla incelenmesi konusunda bir çalışma
Başlık çevirisi yok
YEŞİM YORULMAZ ELMACI
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TOMRİS ALTUĞ