Öğrenciler ve aileleri açısından yükseköğretim kurumları sınavı: Sosyolojik bir araştırma
Higher education institutions examination from the perspective of students and their families: A sociological research
- Tez No: 953123
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT DEĞER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Sosyoloji, Education and Training, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Maltepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) hazırlık sürecini öğrenciler ve ailelerinin deneyimleri, görüşleri ve düşünceleri doğrultusunda sosyolojik bir perspektiften incelemek ve bireyler ile aileler üzerindeki çok boyutlu etkilerini toplumsal bağlamda değerlendirmektir. Araştırma, sıralı açıklayıcı karma teknik kullanılarak gerçekleştirilmiş; nicel veri toplama ve analiz süreciyle başlamış, ardından elde edilen nicel bulgular nitel veri toplama ve analiz teknikleriyle derinlemesine açıklanmıştır. Nicel aşamada tarama modeli, nitel aşamada ise yorumsamacı yaklaşım tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünün evrenini, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Sakarya ili Adapazarı ilçesindeki resmi ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören ve 2024 YKS'ye hazırlanan 12. sınıf öğrencilerinin aileleri, nitel çalışma grubunu ise 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Sakarya ili Adapazarı ilçesindeki resmi ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören ve 2024 YKS'ye hazırlanan 12. sınıf öğrencileri ve aileleri oluşturmuştur. Örneklem belirleme sürecinde“tabakalı örneklem”kullanılırken, nitel çalışma grubunun seçimi için“amaçlı örneklem”tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel verileri, SPSS 21 programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Katılımcılara ilişkin veriler, kişisel bilgi formu ile toplanmış ve frekans ile yüzdelik dağılımlar gibi betimsel istatistik teknikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Nitel veriler için içerik analizi gerçekleştirilmiş ve bulgular ilgili temalar çerçevesinde yorumlanarak sunulmuştur. Araştırma bulguları, üniversiteye geçiş motivasyonlarının ekonomik, bireysel ve toplumsal etkenler temelinde şekillendiğini ortaya koymaktadır. Yükseköğretime geçişin büyük ölçüde sınav sonuçlarına dayalı olması, öğrenciler ve aileler tarafından fırsat eşitliği açısından eleştirilmekte; ancak mevcut koşullarda sistemin değiştirilmesinin zorluğu, alternatif modellere yönelik çekinceleri beraberinde getirmektedir. YKS hazırlık sürecinde öğrenciler ağırlıklı olarak bireysel çalışma yöntemlerine yönelmekte, bunu özel kurslar ve destekleme-yetiştirme kursları izlemektedir. Bu süreçte öğrenciler; içsel baskı, motivasyon kaybı, sağlık sorunları ve yalnızlık gibi bireysel zorluklar yaşamakta; aynı zamanda sosyal çevreden uzaklaşmakta ve kişisel ilgi alanlarını ihmal etmektedir. Sınav süreci, yalnızca öğrencileri değil, aileleri de etkilemekte; ailelerin yaşam ritmini sınava göre şekillendirmekte, sosyal faaliyetlerini sınırlamakta ve ekonomik yüklerini artırmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the Higher Education Institutions Entrance Exam (YKS) preparation process from a sociological perspective in line with the experiences, opinions and thoughts of students and their families and to evaluate its multidimensional effects on individuals and families in a social context. The research was conducted using sequential explanatory mixed technique; it started with the quantitative data collection and analysis process, and then the quantitative findings obtained were explained in depth with qualitative data collection and analysis method. The survey model was preferred in the quantitative phase and the phenomenological model was preferred in the qualitative phase. The population of the quantitative part of the study consists of the families of 12th grade students studying in public secondary education institutions in Adapazarı district of Sakarya province in the 2023-2024 academic year, who are preparing for the 2024 YKS, and the qualitative study group consists of 12th grade students studying in public secondary education institutions in Adapazarı district of Sakarya province in the 2023-2024 academic year who are preparing for the 2024 YKS and their families. While“stratified sampling method”was used in the sample determination process,“purposive sampling method”was preferred for the selection of the qualitative study group. The quantitative data of the study were analyzed using the SPSS 21 software. Data on the participants were collected using a personal information form and analyzed using descriptive statistical methods, including frequency and percentage distributions. Qualitative data were analyzed by content analysis method and the findings were interpreted and presented within the framework of relevant themes. Research findings reveal that motivations for transition to university are shaped by economic, personal and social factors. The fact that transition to higher education is largely based on exam results is criticized by students and families in terms of equality of opportunity. However, the difficulties in changing the system under current conditions raise concerns about alternative models. In the YKS preparation process, students predominantly turn to self-study methods, followed by private courses and support and training courses. In this process, students experience individual difficulties such as internal pressure, loss of motivation, health problems and loneliness; at the same time, they move away from the social environment and neglect their personal interests. The exam process affects not only students but also families, shaping their rhythm of life according to the exam, limiting their social activities and increasing their economic burden.
Benzer Tezler
- Determining graduate level university selection criteria weights using interval type-2 fuzzy AHP
Lisansüstü seviyesinde üniversite seçim kriterleri ağırlıklarının aralıklı tip-2 bulanık AHS ile hesaplanması
ZEYNEP BURCU KIZILKAN DEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAŞAR ÖZTAYŞİ
- Psiko-sosyal açıdan Türkiye'de din eğitimine ilişkin bir değerlendirme
A summarized phsycho-social aspect of religious training in Turkey
EBUBEKİR SIDDIK DİKMENER
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
DinSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN YILMAZ
- İlkokul öğrencilerinin öz güvenleri, akademik başarıları ve anne - baba tutumları arasındaki ilişkiler
Başlık çevirisi yok
HANDAN ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiSınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADİL ÇAĞLAR
- Temel eğitimden orta öğretime geçiş sistemi (TEOG) sınavlarına ilişkin öğretmen görüşleri
Determination of tutors' views on the common exams applied in secondary schools within the student passing process from primary education to high school education (TEOG)
MEHMET TARIK MART
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimZirve ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHMUT SAĞIR
- Ankara ili ortaöğretim okulları öğrencilerinin ve velilerinin görüşlerine göre Türkiye'de 1980 sonrası eğitimde özelleştirme politikaları
Privatization policies in education after 1980 in Turkey according to the opinions of secondary schools students and parents in Ankara
EBRU EREN
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimin Yönetimi ve Politikası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HÜSEYİN AKSOY