Öğrenme güçlüğü olan lise öğrencilerinin problem davranışları ve öğretmen müdahaleleri
Problem behaviours of high school students with learning disabilities and teacher interventions
- Tez No: 953268
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ŞEYDA DEMİR, PROF. DR. MUSTAFA SEVER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Kaynaştırma eğitimi, Lise öğrencileri, Problem davranış, Öğrenme güçlüğü, Inclusive education, High schools students, Problem behavior, Learning difficulty
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kaynaştırma uygulamaları, özel gereksinimli bireylerin tipik gelişim gösteren akranlarıyla aynı ortamda eğitim almasını amaçlayan bir eğitim modelidir. Bu uygulama kapsamında; öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına dayalı olarak desteklenmesi ön koşuluyla, tüm özel gereksinim türleri içerisinde en kalabalık grubu oluşturan öğrenme güçlüğü tanılı öğrenciler de genel eğitim sınıflarına dahil edilmekte ve eğitim hayatlarını sürdürmektedir. Ancak, öğrenme güçlüğü tanılı öğrenciler de diğer yetersizlik türlerinden etkilenen akranları gibi problem davranış sergileyebilmekte ve yaşadıkları güçlük sebebiyle, akademik becerilerin yanı sıra davranışsal boyutta da desteğe gereksinim duymaktadırlar. Bu çalışmada; var olan becerileri kullanmanın önüne geçen, yeni beceriler kazanılmasını engelleyen ve bireyin toplumsal uyumunu zedeleyen problem davranışların lise dönemi öğrenme güçlüğü tanılı öğrencilerdeki durumu ve bu davranışlarına yönelik öğretmen müdahaleleri incelenmiştir. Çalışma nitel paradigmaya dayalı olarak desenlenmiş ve yöntem üçlemesi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu MEB'e bağlı resmi liselerde görev yapan farklı branşlardan 12 öğretmen ve bu öğretmenlerin sınıflarında öğrenim gören öğrenme güçlüğü tanılı 12 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma sürecinde sırasıyla görüşme, gözlem ve doküman analizi teknikleri kullanılarak veri toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan; yarı yapılandırılmış görüşme formu (EK4) ve yapılandırılmamış gözlem formu (EK5) araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Görüşme ve gözlem teknikleri ile elde edilen verilerin analizinde tümevarım yöntemi kullanılmış, gerçekleştirilen doküman analizinde ise araştırma kapsamında yer alan bir bulguya rastlanılmaması sebebiyle analiz gerçekleştirilememiştir. Araştırmada görüşme tekniği kullanılarak katılımcıların; problem davranışlar, nedenleri ve etkileri hakkında farklı görüşleri ile farklı talep ve beklentilerinin olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Araştırmada gözlem tekniği kullanılarak ulaşılan bulguları ise öğrencilerin farklı davranış türlerini farklı sıklıklarla sergiledikleri, katılımcıların problem davranışlara müdahalelerinin farklılaştığı, problem davranışların ve müdahalelerin farklı etkileri olduğudur. Doküman analizi tekniği kullanılarak ise katılımcıların öğrencilerinin bireyselleştirilmiş eğitim programlarında problem davranışlara yer vermedikleri bulgusu elde edilmiştir. Araştırma kapsamında farklı teknikler kullanılarak ulaşılan bulgular, karşılaştırmalı olarak alanyazın ışığında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Inclusive education refers to an instructional model aimed at educating individuals with special needs alongside their typically developing peers in the same learning environment. Within this framework, students with learning disabilities who constitute the largest subgroup among all categories of special needs are also included in general education classrooms, provided that support based on their individual needs is ensured. However, students with learning disabilities, like their peers affected by other types of disabilities, may exhibit behavioural problems and, due to their challenges, require support not only in academic skills but also in behavioural domains. This study investigates the behavioural problems of high school students diagnosed with learning disabilities specifically, those that hinder the use of existing skills, obstruct the acquisition of new skills, and impair social adjustment and the nature of teacher interventions targeting these behaviours. The study was designed within a qualitative paradigm and employed a methodological triangulation approach. The study group consisted of 12 teachers from various subject areas working in public high schools under the Ministry of National Education, as well as 12 students with diagnosed learning disabilities who were enrolled in these teachers' classrooms. Data were collected sequentially through interviews, observations, and document analysis. The semi-structured interview form and unstructured observation form used as data collection instruments were developed by the researcher. Inductive analysis was applied to the data obtained through interviews and observations; however, no findings emerged from the document analysis due to the absence of relevant data in the documents reviewed. Interview data revealed that participants held differing views on the nature, causes, and impacts of behavioural problems, as well as varying demands and expectations. Observation data indicated that students exhibited different types of behavioural problems with varying frequency, teachers employed diverse intervention strategies, and both behaviours and interventions yielded distinct outcomes. Document analysis revealed that participants had not addressed behavioural problems in the Individualised Education Programmes of their students. The findings obtained through different data collection techniques were discussed comparatively in light of the existing literature.
Benzer Tezler
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Konfeksiyon işletmelerinde performans ölçümleri ve işgücü planlanmasına katkıları
Başlık çevirisi yok
SEVİN BRAV
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İşletmeEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. NAZMİ ERCAN
- Mesleki Eğitim Fakültesi Giyim Endüstrisi ve Giyim Eğitimi Bölümü“makina teknolojisi”dersinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
FATMA ERAY
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMİHA AYDIN
- Mesleki Eğitim Fakültesi Giyim Endüstrisi ve Giyim Eğitimi Bölümü“giyim teknikleri ve üretimi”dersinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
SONGÜL KURU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEMİHA AYDIN
- TRT televizyonu haberciliği
Başlık çevirisi yok
A. ZAHİD AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Radyo-Televizyonİstanbul ÜniversitesiRadyo Televizyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL CİHAN