Terapötik sanatsal aktivitelerin diyabet tanısı ile izlenen adölesanların ruhsal durumlarına etkisi
The effect of therapeutic artistic activities on the mental status of adolescents with diabetes diagnosis
- Tez No: 954258
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÇİĞDEM SARI ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Adölesan, Diyabet, Hemşirelik, İyi oluş, Kaygı, Sanat, Terapötik, Adolescent, Anxiety, Art, Diabetes, Nursing, Therapeutic, Well-being
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Tip 1 diyabet tanısı ile izlenen adolesanlara uygulanan terapötik sanatsal aktivitelerin etkinliğini incelemek amacıyla paralel grup, randomize kontrollü deneysel tasarım olarak yapılmıştır. Araştırma 20 Kasım 2023-15 Ağustos 2024 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nde gerçekleştirilmiş ve 9-18 yaş arasındaki 72 adölesan (36 girişim, 36 kontrol) ile tamamlanmıştır. Araştırma öncesinde etik kurul ve kurum izni, adölesanlar ve ebeveynlerinden yazılı onam alınmıştır. Araştırmanın protokol kaydı (Clinical Trial No: NCT06595173) yapılmıştır. Girişim grubuna altı haftalık terapötik sanatsal aktiviteler uygulanırken, kontrol grubuna standart bakım verilmiştir. Terapötik sanatsal aktiviteler kapsamında zentangle ve mandala boyama sanatsal aktiviteleri; terapötik iletişim tekniği olarak çizim/boyamalar ile ilgili görüşme ve üçüncü kişi tekniği yer almıştır. Ayrıca, bilişsel temelli uygulama olarak farkındalık yoncası kullanılmıştır. Program, ilk ve altıncı haftalarda ölçeklerin uygulanması, ikinci ve dördüncü haftalarda zentangle ve mandala çizim/boyama etkinliklerinin gerçekleştirilmesi ve üçüncü ile beşinci haftalarda ise bu çizimlerden yola çıkarak üçüncü kişi tekniğini içermektedir. Farkındalık yoncası, iki ile beşinci haftalar arasında her hafta düzenli olarak uygulanmıştır. Terapötik sanatsal aktiviteleri içeren program, dijital program WhatsApp ile adölesanlarla birebir görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın başında ve sonunda adölesanlara Durumluk Kaygı Envanteri ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Ki-kare testi, Independent Sample-t testi, Paired Sample-t testi, Man-Whitney U testi ve Wilcoxon testi kullanılmıştır. Etki büyüklükleri Cohen d ile yorumlanmıştır. Terapötik sanatsal aktiviteler programı sonrasında, girişim grubundaki adölesanların durumluk kaygı puan ortalaması (32,19±2,75,) kontrol grubuna (45,13±4,84) göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca program sonunda girişim grubundaki adölesanların psikolojik iyi oluş puan ortalamasının (48,52±5,30), kontrol grubuna (33,41±9,83) göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Tip 1 diyabet tanısıyla izlenen adölesanlara uygulanan terapötik sanatsal aktivitelerin, kaygıyı azaltmada ve psikolojik iyi oluşu arttırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Terapötik sanatsal aktivitelerin diyabet ile izlenen çocukların bakım programlarına entegre edilmesi önerilir.
Özet (Çeviri)
A parallel-group, randomized controlled experimental design was implemented in this study to examine the effectiveness of therapeutic art activities for adolescents with Type 1 diabetes. The study was conducted at the Endocrinology Outpatient Clinic of Ankara Bilkent City Hospital between November 20, 2023 and August 15, 2024, and completed with 72 adolescents aged 9–18 years (36 intervention, 36 control group). Ethical committee and institutional approvals were obtained prior to the study, along with written consent from the adolescents and their parents. The study protocol was registered under Clinical Trial Number NCT06595173. The intervention group participated in six weeks of therapeutic art activities, while the control group received standard care. Therapeutic artistic activities included activities such as Zentangle and mandala painting; interviews and shared third-person techniques regarding drawing/painting as therapeutic communication techniques. Additionally, the awareness clover was used as a cognitive-based approach. The program involved the administration of scales in the first and sixth weeks, Zentangle and mandala drawing/painting activities in the second and fourth weeks, and shared third-person technique based on these drawings in the third and fifth weeks. The awareness clover was regularly implemented every week between the second and fifth weeks. The therapeutic art activities were conducted during one-on-one sessions with the adolescents via the digital platform WhatsApp. At the beginning and end of the study, the State Anxiety Inventory and Psychological Well-Being Scale were administered to the adolescents. Data were analyzed using the Chi-square test, Independent Samples t-test, Paired Samples t-test, Mann-Whitney U test, and Wilcoxon test. Effect sizes were interpreted using Cohen's d. After the therapeutic artistic activities program, the mean state anxiety score of adolescents in the intervention group (32.19±2.75) was significantly lower than in the control group (45.13±4.84) (p<0.05). Additionally, at the end of the program, the mean psychological well-being score of adolescents in the intervention group (48.52±5.30) was significantly higher than that of the control group (33.41±9.83) (p<0.05). It was concluded that therapeutic art activities were effective in reducing anxiety and improving psychological well-being in adolescents with diabetes. It is recommended that therapeutic art activities be integrated into the care programs for children with diabetes.
Benzer Tezler
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
Doktora
Türkçe
1984
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER BEKAROĞLU
- Deneysel dijital zehirlenmelerinin özgül antikorlarla önlenmesi
Başlık çevirisi yok
KEVSER EROL
Doktora
Türkçe
1983
Eczacılık ve FarmakolojiDicle ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜNGÖR
- Heparin ve heparin fraksiyonlarının yaygın damar içi pıhtılaşması oluşumu üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
SUMRU ULUDAĞ
- Senil osteoporoz tedavisinde fizik tedavi ve rehabilitasyon yöntemleri ile calcitoninin etkilerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
HANİFE KUCUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonAtatürk ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN AKTAŞ
- Psoriasis tedavisinde goeckerman yönteminde katranların rolü
Başlık çevirisi yok
YÜCEL ATAKARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1988
Dermatolojiİstanbul ÜniversitesiDermatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YALÇIN TÜZÜN