Kronik hastalığı olan ve olmayan bireylerde bilinçli farkındalık düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of mindfulness levels between individuals with and without chronic illness
- Tez No: 955656
- Danışmanlar: PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Bilinçli farkındalık, kronik hastalık, sağlık davranışları, yaşam tarzı, Mindfulness, chronic illness, health behaviors, lifestyle
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik Hastalığı Olan ve Olmayan Bireylerde Bilinçli Farkındalık Düzeylerinin Karşılaştırılması Amaç: Bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran, çalışmaya katılmayı kabul eden ve onam veren 18 yaş üzeri bireyler arasından kronik hastalığı olan ve olmayan kişilerin bilinçli farkındalık düzeylerini karşılaştırmayı; ayrıca sosyodemografik özellikler ile yaşam tarzı değişkenlerinin bilinçli farkındalık üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, bilinçli farkındalık düzeylerinin güçlendirilmesine yönelik birinci basamak sağlık hizmetlerine katkı sağlanması hedeflenmektedir. Yöntem: Kesitsel ve ilişkisel tarama modeliyle yürütülen bu araştırmaya, belirtilen kriterlere uyan toplam 308 birey dâhil edilmiştir. Katılımcılar, kronik hastalığı olan (n=154) ve olmayan (n=154) olmak üzere eşit iki gruba ayrılmıştır. Veriler, yüz yüze görüşme yöntemiyle uygulanan, iki bölümden oluşan bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Anketin ilk bölümünde sosyodemografik bilgi formu, ikinci bölümünde ise Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ) yer almıştır. Analizler IBM SPSS Statistics 25.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların çoğunluğu kadındır (%61) ve %61,4'ü 25–64 yaş aralığındadır. %68,5'i üniversite veya yüksekokul mezunudur. Kronik hastalığı olan bireylerin %45,5'inde birden fazla hastalık bulunmuş; en sık görülen hastalıklar hipertansiyon, diyabet, tiroid hastalığı ve dislipidemidir. Psikiyatrik hastalığı olduğunu belirtenlerin oranı %5,4'tür. Bireylerin BİFÖ toplam puanı ortalaması 58,6 ± 12,2 saptanmıştır. 18–24 yaş grubundakilerin farkındalık düzeyi anlamlı şekilde daha düşük; evli ve çocuk sahibi bireylerin ise daha yüksek bulunmuştur. Haftada 4–7 gün egzersiz yapan bireylerin BİFÖ puanları da diğer gruplara göre anlamlı şekilde yüksektir. Kronik hastalığı olan bireylerin BİFÖ puan ortalaması daha düşük olsa da bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Ancak bu grupta, tedaviye düzenli uyum gösteren ve hastalığı nedeniyle endişe duymayan bireylerin farkındalık düzeyleri anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Uyku süresini yeterli bulan bireylerin BİFÖ puanları da istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir. Psikiyatrik hastalığı olan bireylerin BİFÖ puan ortalaması ise diğer kronik hastalık gruplarına göre en düşük değer olarak dikkat çekmiştir. Sonuç ve öneriler: Bu çalışmanın sonuçları, bireylerin bilinçli farkındalık düzeylerinin sağlık durumu, yaşam tarzı ve psikososyal özelliklerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Özellikle kronik hastalığa sahip bireylerde ve psikiyatrik tanı alanlarda farkındalık düzeylerinin düşük olabileceği göz önünde bulundurularak, birinci basamak sağlık hizmetlerinde farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi, düşük farkındalığa sahip bireyler için psikoeğitim ve farkındalık temelli müdahalelerin planlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Comparison of Mindfulness Levels Between Individuals With and Without Chronic Illness Objective: This study aims to compare the mindfulness levels of individuals with and without chronic illness among those aged 18 and above who applied to the Family Medicine outpatient clinics of Akdeniz University, agreed to participate, and gave consent. It also aims to evaluate the effects of sociodemographic characteristics and lifestyle variables on mindfulness. Based on the findings, it is intended to contribute to primary health care services in enhancing mindfulness levels. Method: This cross-sectional and comparative survey study included a total of 308 participants who met the inclusion criteria. The participants were divided equally into two groups: those with chronic illness (n=154) and those without (n=154). Data were collected through a two-part questionnaire administered via face-to-face interviews. The first part of the questionnaire included a sociodemographic information form, and the second part included the Mindful Attention Awareness Scale (MAAS). Analyses were conducted using IBM SPSS Statistics 25.0, with a significance level of p<0.05. Results: The majority of participants were women (61%), and 61.4% were in the 25–64 age group. Additionally, 68.5% were university or college graduates. Among individuals with chronic illness, 45.5% had more than one condition. The most common diseases were hypertension, diabetes, thyroid disease, and dyslipidemia. The proportion of those reporting a psychiatric illness was 5.4%. The average MAAS total score was 58.6 ± 12.2, indicating a moderate level of mindfulness overall. The 18–24 age group had significantly lower mindfulness levels, while those who were married and had children showed significantly higher levels. Participants who exercised 4–7 days per week had significantly higher mindfulness scores than other groups. Although individuals with chronic illness generally had lower mindfulness scores, the difference was not statistically significant. However, within this group, those who adhered regularly to treatment and those who were not worried about their illness had significantly higher mindfulness scores. Similarly, individuals who reported having sufficient sleep duration also had significantly higher scores. Participants with psychiatric illness had the lowest average mindfulness score among all groups. Conclusion and Recommendations: The findings of this study indicate that mindfulness levels are associated with health status, lifestyle, and psychosocial characteristics. Considering that individuals with chronic illness and psychiatric diagnoses may have lower mindfulness levels, it is recommended that mindfulness be assessed in primary care settings and that psychoeducation and mindfulness-based interventions be planned for individuals with low levels of mindfulness.
Benzer Tezler
- Kişilik özellikleriyle yeme davranışı ilişkisi
The relation between personality traits and eating behaviors
TUĞÇENUR ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SULTAN TARLACI
- Ayaktan hasta olarak sağlık hizmeti için başvuran kişilerin influenza aşısı hakkındaki bilgi durumu ve aşı olma konusundaki yaklaşımını değerlendirmeyi amaçlayan bir anket çalışması
A survey study that aimed to assess the information status about influenza vaccine and approach to being vaccinated by the output patients for health service
SAMET GÜMÜŞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
- Çocuklarda tıbbi hastalığa bağlı uzun süre ilaç kullanılmasının akılcı ilaç kullanımına etkisi
The effect of long-term drug use on rational drug use in children with medical illness
AYNUR ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE NEŞE YENİÇERİ
DOÇ. DR. YAŞAR TOPAL
- Statik elektrikle yüklenmiş sıvı ilacın pamuk ilaçlamasında etkinliğinin belirlenmesi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ALİ BAYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF ZEREN
- Travmatik erkek paraplojelere yüksek frekanslı TENS
Başlık çevirisi yok
SEMA ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ortopedi ve TravmatolojiGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VESİLE SEPİCİ