Kabul ve kararlılık terapisi odaklı, hekimlere yönelik internet temelli bir kendine yardım programının geliştirilmesi ve psikolojik sağlık üzerindeki etkisinin incelenmesi
Development of an internet-based self-help program for physicians based on acceptance and commitment therapy and its impact on psychological health
- Tez No: 956055
- Danışmanlar: PROF. DR. ORÇUN YORULMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: İnternet Temelli Psikolojik Müdahaleler, Kendine Yardım Programları, Kabul ve Kararlılık Terapisi, Hekim, Psikolojik Sağlık, Internet-Based Psychological Interventions, Self-Help Programs, Acceptance and Commitment Therapy, Physicians, Psychological Health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Doktora Tezi Kabul ve Kararlılık Terapisi Odaklı, Hekimlere Yönelik İnternet Temelli Bir Kendine Yardım Programının Geliştirilmesi ve Psikolojik Sağlık Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi Gizem BOZYEL Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Anabilim Dalı Psikoloji Programı İnternet temelli kendine yardım uygulamaları, düşük maliyetli, erişilebilir ve damgalanma riskini azaltan özellikleri sayesinde psikoloji alanında yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında, internet temelli ve Kabul ve Kararlılık Terapisi (KKT) odaklı interaktif bir kendine yardım uygulamasının hekim örneklemindeki etkinliği değerlendirilmiştir. Araştırmaya devlet hastanelerinde görev yapan 53 hekim katılmıştır. Müdahale grubu, 8 hafta süren ve farkındalık ve kabul egzersizleriyle hekimlerin psikolojik esnekliklerini artırmayı amaçlayan bir programa dahil olurken; kontrol grubuna genel KKT psikoeğitimi sunulmuştur. Programın etkinliği, ön-test, son-test, 1. ve 3. ay izlem ölçümleri ile izlenmiş; psikolojik esneklik, iş bağlantılı yaşam kalitesi ve psikolojik semptomlar sırasıyla Psikolojik Esneklik Ölçeği, Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 ile değerlendirilmiştir. Tüm ölçümleri tamamlayan 31 katılımcının verisi tekrar ölçümlü karışık desen varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiş, ardından tedavi amacına yönelik analiz yaklaşımıyla çoklu atama yöntemi uygulanarak veri analizi tekrarlanmıştır. Ek olarak, her bir değişken için güvenilir değişim indeksi (GDİ) hesaplanarak bireysel değişim değerlendirilmiştir. Bulgular, her iki uygulamanın da mesleki tatmin dışındaki bazı değişkenlerde olumlu yönde değişimlere katkı sağladığını, ancak bu etkilerin gruplar arasında anlamlı düzeyde farklılaşmadığını göstermektedir. Bu doğrultuda, hekimlerin kullanılan yöntem fark etmeksizin internet temelli KKT uygulamalarından potansiyel olarak faydalanabileceği söylenebilir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Doctoral Thesis Doctor of Philosophy (PhD) Development of an Internet-Based Self-Help Program For Physicians Based on Acceptance And Commitment Therapy And Its Impact On Psychological Health Gizem BOZYEL Dokuz Eylul University Graduate School of Social Sciences Department of Psychology Psychology Program Internet-based self-help applications have become increasingly prevalent in the field of psychology due to their low cost, accessibility, and potential to reduce stigma associated with face-to-face interventions. This thesis aimed to evaluate the effectiveness of an internet-based, Acceptance and Commitment Therapy (ACT)-based interactive self-help program in a sample of physicians. A total of 53 physicians working in public hospitals participated in the study. The intervention group took part in an 8-week program designed to enhance psychological flexibility through acceptance and mindfulness exercises, while the active control group received a general ACT psychoeducation program. The effectiveness of the program was assessed through pre-test, post-test, and follow-up measurements at the 1st and 3rd months. Psychological flexibility, work-related quality of life, and psychological symptoms were measured using the Psychological Flexibility Scale, the Work-Related Quality of Life Scale, and the Depression Anxiety Stress Scales-21 (DASS-21), respectively. Data from 31 participants who completed all assessments were analyzed using repeated-measures mixed-design analysis of variance (ANOVA). Subsequently, an intention-to-treat analysis was conducted using multiple imputation for missing data. Additionally, reliable change index were calculated to evaluate individual-level change in each variable. The findings indicate that both interventions contributed to positive changes in all variables, excluding job satisfaction; however, these effects did not significantly differ between groups. Accordingly, it may be suggested that physicians could potentially benefit from ACT-oriented internet-based interventions, regardless of the specific format or delivery method used.
Benzer Tezler
- Kabul ve kararlılık terapisi odaklı psikoeğitim programının anne babası boşanmış ergenlerin bilişsel esneklik ve öfke düzeylerine etkisi
The effect of acceptance and commitment therapy-focused psychoeducational program on cognitive flexibility and anger levels of adolescents with divorced parents
ECENUR KOYUNCU
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN BARBAROS YALÇIN
- Annelerde kabul ve kararlılık terapisi temelli bibliyoterapinin işlevsel olmayan disiplin uygulamaları, ebeveyn öz-yeterliği, psikolojik esneklik ve değer odaklı yaşam üzerine etkililiği: Tek olgulu deneysel çalışma
The effectiveness of acceptance and commitment therapy-based bibliotherapy on dysfunctional discipline strategies, parental self-efficacy, psychological flexibility and value-oriented life in mothers: A single-case experimental study
ZEYNEP SELVA ALDANMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİstanbul Medipol ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELA ARI
- Yaygın anksiyete ve depresyon tedavisinde tekrarlayıcı olumsuz düşünmeye yönelik şefkat odaklı kabul ve kararlılık terapisinin etkililiğinin incelenmesi: çoklu başlama düzeyi tek vaka çalışması
Examining the effectiveness of compassion-focused acceptance and commitment therapy aimed at reducing repetitive negative thinking in the treatment of generalized anxiety and depression: a multiple-baseline single-case study
SEHER CÖMERTOĞLU YALÇIN
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAASIM FATİH YAVUZ
- Effects of acceptance and commitment-based value oriented life and mindfulness on family life satisfaction
Kabul ve kararlılık temelli değer odaklı yaşam ve bilinçli farkındalığın aile yaşam doyumu üzerine etkileri
ESRA NUR DEDE
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
PsikolojiInternatıonal Unıversıty Of SarajevoPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ORKUN AYDIN
- Panik bozukluk ve sağlıklı kontrollerde kabul ve kararlılık modelinin (ACT) incelenmesi
Evaluation of acceptance and committment model (ACT) between patients with panic disorder and healthy control group
EBUBEKİR YASİR ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ