Özel eğitim öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutum, özyeterlik ve deneyimlerinin incelenmesi
An investigation of special education teachers' attitudes, self-efficacy, and experiences regarding inclusive education
- Tez No: 956229
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT ALCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kapsayıcı eğitim, özel gereksinimli bireyler de dahil olmak üzere, bireysel farklılıklar gösteren tüm öğrencilerin destekleyici ve eşitlikçi öğrenme ortamlarında bir arada eğitim almasını esas alan bir yaklaşımdır. Kapsayıcı eğitime yönelik olumlu bir tutum geliştirmek ve sürdürmek, özel eğitim gereksinimi olan öğrencilerin bu eğitim ortamlarından etkili biçimde yararlanabilmesi açısından kritik bir faktör olarak değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, özel eğitim öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime ilişkin tutumları ve bu süreci uygulamadaki yeterlik algıları, kapsayıcı öğrenme ortamlarının etkililiğini doğrudan etkileyebilmektedir. Bu araştırmada, özel eğitim öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumları, özyeterlik düzeyleri ve kapsayıcı eğitim sürecindeki deneyimlerinin bütüncül bir biçimde incelenmesi amaçlanmaktadır. Karma araştırma yaklaşımlarından açımlayıcı sıralı karma desen temelinde yürütülen bu çalışmanın nicel boyutuna 113 öğretmen katılmış ve bu öğretmenler kolay örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmanın nitel boyutuna 10 öğretmen katılmış ve bu öğretmenler amaçlı örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Araştırma verileri,“Kapsayıcı Eğitime Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği”,“Kapsayıcı Eğitime Yönelik Öğretmen Özyeterlik Ölçeği”ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin normallik dağılımı incelendiğinde normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Nicel veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiş, cinsiyet, öğrenim durumu ve kapsayıcı eğitime yönelik eğitim alma değişkenleri için t-testi, kıdem yılı değişkeni için ANOVA testi uygulanmıştır. Nitel veriler ise betimsel ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, cinsiyet ve kıdem yılı değişkenlerine göre her iki ölçekte de anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Buna karşın, öğrenim durumu ve kapsayıcı eğitime yönelik ders alma değişkenleri açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Nitel bulgular, nicel sonuçları destekleyecek şekilde öğretmenlerin kapsayıcı eğitime yönelik tutumlarının genel olarak olumlu olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmenler kapsayıcı eğitimi tüm öğrencilerin eşit katılım hakkı olarak tanımlamış, bu yönüyle tutum ölçeğinden elde edilen bulgularla paralel bir yaklaşım sergilemişlerdir. Özyeterlik algısına ilişkin olarak, iletişim becerileri, sınıf yönetimi, materyal uyarlama ve veli iş birliği gibi alanlarda kendilerini geliştirme eğiliminde oldukları görülmüştür. Ayrıca kapsayıcı eğitim uygulamalarında materyal yetersizliği, zaman kısıtı, öğretmen sayısındaki eksiklik, fiziksel altyapı sorunları ve sistemsel desteklerin sınırlılığı gibi çeşitli zorluklarla karşılaştıkları; buna karşın bireyselleştirilmiş öğretim, öğrenci merkezli yöntemler, aileyle iş birliği gibi uygulamaları benimsedikleri belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Inclusive education is an approach that aims to provide all students, including those with special needs, with supportive and equitable learning environments that embrace individual differences. Developing and maintaining a positive attitude towards inclusive education is regarded as a critical factor for enabling students with special educational needs to benefit effectively from these learning settings. In this context, special education teachers' attitudes towards inclusion, as well as their perceived self-efficacy in implementing inclusive practices, can directly influence the effectiveness of inclusive learning environments. This study aims to comprehensively examine special education teachers' attitudes toward inclusive education, their levels of self-efficacy, and their experiences throughout the inclusive education process. Adopting an explanatory sequential mixed-methods design, the quantitative phase of the research involved 113 teachers selected through convenience sampling, while the qualitative phase included 10 teachers chosen via purposive sampling. The data were collected using the“Teacher Attitudes towards Inclusive Education Scale,”the“Teacher Self-Efficacy for Inclusive Practices Scale,”and a semi-structured interview form. When the normality of the data distribution was examined, it was observed that the data exhibited a normal distribution. Quantitative data were analyzed using descriptive statistical methods, with independent samples t-tests conducted for the variables of gender, educational background, and training on inclusive education, and ANOVA performed for years of professional experience. Qualitative data were evaluated through descriptive and content analysis methods. The findings revealed significant differences in both scales based on gender and years of teaching experience. However, no significant differences were found in relation to educational attainment or participation in inclusive education courses. The qualitative results supported the quantitative findings by indicating that teachers generally held positive attitudes towards inclusive education. Teachers frequently defined inclusive education as the right of all students to equal participation, reflecting the approach captured by the attitude scale. Regarding self-efficacy perceptions, teachers expressed a tendency to improve themselves in areas such as communication skills, classroom management, instructional material adaptation, and family collaboration. Furthermore, the study identified several challenges in implementing inclusive practices, including insufficient materials, time constraints, lack of teaching staff, physical infrastructure problems, and limited systemic support. Nevertheless, teachers reported adopting individualized instruction, student-centered approaches, and active family collaboration as key strategies in their inclusive education practices.
Benzer Tezler
- The perceptions of pre and ın-service teachers'self-efficacy regarding inclusive practices: A systematised review
Kaynaştırma uygulamaları konusunda hizmet öncesi ve hizmet içi öğretmenlerin öz yeterlilik algıları: Sistematikleştirilmiş bir inceleme
GÜLŞAH SELİN TÜMKAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Eğitim ve ÖğretimQueen's Unıversıty BelfastÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SARAH MILLER
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Sanayi politikaları ve planlı dönemde imalat sanayine etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET CAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
EkonomiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL