Amerikan filmlerinde ikili karşıtlıklara dayalı kadın karakter klişelerinin dönüşümü
The transformation of female character tropes in American cinema shaped by binary oppositions
- Tez No: 956463
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH SUAT ONAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Güzel Sanatlar, Radyo-Televizyon, Philosophy, Fine Arts, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Film Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: 125
Özet
Bu çalışma, Amerikan sinemasındaki kadın karakter klişelerinin, egemen ataerkil ideolojinin bir ürünü olan hiyerarşik ikili karşıtlıklar (akıl/beden, doğa/kültür, özne/nesne, kamusal alan/özel alan, düzen/kaos, iyi/kötü) temelinde nasıl inşa edildiğini ele almaktadır. Araştırmanın amacı, bu klişelerin ideolojik kökenlerini saptamak ve zamanın ruhunun etkisiyle günümüz sinemasında nasıl dönüştüğünü analiz etmektir. Yöntem olarak, postyapısalcı ve feminist kuram ışığında, Damsel in Distress, Femme Fatale, Manic Pixie Dream Girl, The Cool Girl gibi kadın karakter klişeleri ideolojik olarak çözümlenmiştir. Bu klişelerin günümüzdeki dönüşümünü ele almak amacıyla Everything Everywhere All at Once (2022), Promising Young Woman (2020) ve Shiva Baby (2020) filmleri vaka analizi yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, geleneksel klişelerin kadını erkek öznenin anlatısında nesne konumuna indirgediğini; Manic Pixie Dream Girl ve The Cool Girl gibi modern arketiplerin ise bu işlevi üstü kapalı biçimde sürdürdüğünü ortaya koymuştur. Buna karşın, incelenen güncel filmlerin, yerleşik anlatı ve tür kalıplarını kırarak ikili karşıtlıkların dışında konumlanan, karmaşık ve çok boyutlu kadın karakterler yarattığı saptanmıştır. Sonuç olarak, Amerikan sinemasındaki eril tahakküm yapılarının devamlılığına rağmen, günümüz kültürel ortamının, yeni üretim modellerinin ve zamanın ruhunun, bu katı ikilikleri aşındıran, sabit görülen yapıları sarsarak klişeleri dönüştüren anlatılara alan açtığı yargısına varılmıştır. Sinemanın, cinsiyet normlarını sorgulamada ve daha çoğulcu gelecekler tahayyül etmede dönüştürücü bir potansiyele sahip olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, yalnızca normatif yapıların eleştirisi kadar, yeni yaşam olanakları yaratan bu üretimlerin analizinin de önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how female character tropes in American cinema are constructed on the basis of hierarchical binary oppositions (mind/body, culture/nature, subject/object, public sphere/private sphere, order/chaos, good/evil) as products of the dominant patriarchal ideology. The aim of the research is to identify the ideological origins of these tropes and analyze how, under the influence of the zeitgeist, they have been transformed in contemporary film. Methodologically, tropes such as Damsel in Distress, Femme Fatale, Manic Pixie Dream Girl, and The Cool Girl are subjected to an ideological analysis informed by poststructuralist and feminist theory. In order to examine the contemporary transformation of these tropes, Everything Everywhere All at Once (2022), Promising Young Woman (2020), and Shiva Baby (2020) are analyzed as case studies. The findings reveal that traditional tropes reduce women to objects within the male subject's narrative, while modern archetypes like the Manic Pixie Dream Girl and The Cool Girl perpetuate this function in a covert manner. In contrast, the contemporary films under study dismantle established narrative and genre conventions to produce complex, multidimensional female characters situated beyond binary oppositions. As a result, despite the persistence of patriarchal power structures in American cinema, it is argued that today's cultural environment, new production models, and the spirit of the times have created space for narratives that erode these rigid dualities and transform tropes. Cinema is thus seen to possess transformative potential both in questioning gender norms and imagining more pluralistic futures, underscoring the importance not only of critiquing normative structures but also of analyzing these productions that generate new possibilities for living.
Benzer Tezler
- Politainment (Eğlenceli siyaset) kavramı bağlamında Türkiye'de siyasal seçim kampanyalarının analizi
An analysis of the concept of politainment within the framework of Turkish election campaigns
MELTEM DİLEK ACARLI
Doktora
Türkçe
2014
Siyasal BilimlerMaltepe Üniversitesiİletişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PEYAMİ ÇELİKCAN
- Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlenen prematüre bebeklerde retinopati risk faktörleri, sıklığı ve tedavi sonuçları
Risk factors, prevelance and outcomes of retinopathy of prematurity in neonatal intensive care unit of cerrahpasa medical faculty
SEZGİN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIZ PERK
- Ekonomik krizlerin istihdama etkileri: Türkiye örneği
Effects of economi̇cal cri̇si̇s on employment: The Turkey example
ÖMER EREN HENDEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
EkonomiKırıkkale Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TANER TAYLAN DOĞAN
- Refusing invitations via email: strategy use in Turkish and American-English refusals
Elektronik posta (E-posta) yoluyla davetleri reddetme: Türkçe ve Amerikan İngilizcesinde reddetme stratejilerinin kullanımı
EMİNE MERDİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN BAYYURT
- Girişimciliği oluşturan yapısal faktörler Kayserili girişimciler üzerine bir araştırma
A study on the structural factors that make up the adventurous entrepreneurs girişimcliği
OKTAY KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İşletmeHasan Kalyoncu Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM KIRCOVA