4-6 yaş çocukların problemli medya kullanımının gelişim düzeyleri, dikkat, öz düzenleme ve yürütücü işlev becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the impact of problematic media use on developmental levels, attention, self-regulation and executive function skills in 4-6 year-old children
- Tez No: 956814
- Danışmanlar: PROF. DR. MAKBULE MEZİYET ARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Problemli medya kullanımı, öz düzenleme, yürütücü işlev, erken çocukluk dönemi, dikkat, gelişim, Problematic media use, self-regulation, executive function, early childhood, attention, development
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 4-6 yaş aralığındaki çocukların problemli medya kullanım düzeyleri ile dikkat, öz düzenleme ve yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkiyi incelemekte, aynı zamanda sosyodemografik faktörlerin bu ilişki üzerindeki olası etkilerini değerlendirmektedir. Çalışmada, örneklemi İstanbul ili Şişli ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 4-6 yaş grubundaki 143 çocuk oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde“Denver II Gelişimsel Tarama Testi,”“Conners Öğretmen Dereceleme Ölçeği – Yenilenmiş Kısa,”“Problemli Medya Kullanım Ölçeği,”“Öz Düzenleme Becerileri Ölçeği”ve“Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri”kullanılmış; ebeveyn, öğretmen ve çocuklardan elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, anormal ve şüpheli Denver sonuçlarına sahip çocuklarda problemli medya kullanımı, yürütücü işlev ve Conners puanlarının daha yüksek, öz düzenleme puanlarının ise daha düşük olduğunu göstermektedir. Gelir düzeyi açısından anlamlı bir fark tespit edilmezken, kardeş sayısının problemli medya kullanımı, yürütücü işlev ve Conners puanlarında anlamlı farklılıklara yol açtığı görülmüştür. Cinsiyet değişkeni bakımından erkek çocukların problemli medya kullanım puanlarının daha yüksek, kız çocukların ise öz düzenleme puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Regresyon analizi sonuçları, problemli medya kullanımının öz düzenleme ve yürütücü işlev puanlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğunu göstermektedir. Genel olarak, bulgular problemli medya kullanımının erken çocukluk döneminde bilişsel ve davranışsal beceriler üzerinde çok yönlü etkileri olduğunu, bu etkinin cinsiyet, kardeş sayısı ve gelişimsel düzey gibi faktörlerce şekillendiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, ebeveyn, eğitimci ve politika yapıcılar için çocukların medya kullanımını düzenleme, uygun içerik seçimi ve erken müdahaleye yönelik stratejiler geliştirme konusunda yol gösterici niteliktedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the relationship between problematic media use, attention, self-regulation, and executive function skills in children aged 4-6, while also evaluating the potential influence of sociodemographic factors on these associations. The sample consists of 143 children in the 4-6 year-old group who continue to the pre-school education institutions affiliated to the Ministry of National Education in the Istanbul province of Sisli. Data were collected using the“Denver II Developmental Screening Test,”“Conners Teacher Rating Scale–Revised Short Form,”“Problematic Media Use Scale,”“Self-Regulation Skills Scale,”and the“Childhood Executive Function Inventory.”The data obtained from parents, teachers, and children were analyzed using SPSS 22.0. The findings indicate that children with anormal and suspect Denver test results exhibit higher scores in problematic media use, executive functions, and Conners measures, but lower self-regulation scores. While no significant differences were detected regarding income level, the number of siblings emerged as a factor associated with meaningful differences in problematic media use, executive functions, and Conners scores. Gender comparisons revealed that male children scored higher on problematic media use, whereas female children displayed higher self-regulation skills. Regression analyses demonstrated that problematic media use is a significant predictor of both self-regulation and executive function scores. Overall, the results suggest that problematic media use has multifaceted effects on cognitive and behavioral competencies during early childhood, shaped by factors such as gender, number of siblings, and developmental level. These outcomes provide valuable insights for parents, educators, and policymakers in regulating children's media use, selecting appropriate content, and developing early intervention strategies.
Benzer Tezler
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Okul öncesi çocukların dijital bağımlılık düzeyleri ile ebeveynlerinin dijital ebeveynlik becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between digital addiction levels of preschool children and their parents' digital parenting skills
MERDAN BIÇAKCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOsmaniye Korkut Ata ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜJDAT AVCI
- Erken çocukluk döneminde 12 haftalık temel cimnastik eğitiminin sosyal beceri, öz-düzenleme ve problemli medya kullanımına etkisi: Deneysel çalışma
The effects of a 12-week basic gymnastics program on social skills, self-regulation, and problematic media use in early childhood: An experimental study
GÜLZADE ZORLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporErzincan Binali Yıldırım ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YASEMİN ÇAKMAK YILDIZHAN
- Ebeveyn Phubbing davranışı ile okulöncesi çocukların problemli medya kullanımı arasındaki ilişkide çocuklarda kaygının aracı rolü
The mediating role of anxiety in the relationship between parental Phubbing behavior and problematic media use among preschool children
OKTAY DÖNÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiÇağ ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN KIRAL
DOÇ. DR. MUSTAFA KALE
- Dijital medyanın 18 ay -3 yaş arasındaki çocukların gelişimine etkisi
Effects of 18-36 monthly children on improving the use of digital media
KEZİBAN TOKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KIVILCIM GÜCÜYENER