Huzurevinde kalan yaşlı bireylerde sağlık çalışanına bağlanma ile şiddet eğilimi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi: Darülaceze örneği
Evaluation of the relationship between attachment to health care professionals and violence tendency in elderly individuals living in nursing homes
- Tez No: 956906
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLBAHAR KESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Yaşlı Bağlanması, Şiddet Eğilimi, Sağlık Çalışanı, Elderly Attachment, Tendency to Violence, Healthcare Worker
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma huzurevinde kalan yaşlı bireylerin sağlık çalışanına bağlanma ile şiddet eğilimi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla ile gerçekleştirildi. Araştırmada kesitsel desen kullanılmış ve nicel veri toplama tekniklerinden yararlanılmıştır. Veriler Sosyodemografik özellikler, sağlık durumu, huzurevi yaşam memnuniyeti, bağlanma ve şiddet eğilimi ölçeklerinden oluşan kapsamlı bir anket formu kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama süreci, Darülaceze Başkanlığın'da kalmakta olan gönüllü katılım sağlayan 112 bireyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Pearson Korelasyon, t-testi, ANOVA ve regresyon analizleri gibi istatistiksel yöntemlere başvurulmuştur. Bulgular, kaygılı (saplantılı) ve korkulu (fearful) bağlanma stillerine sahip yaşlıların daha yüksek şiddet puanlarına sahip olduğunu, güvenli bağlanma puanının ise şiddet davranışlarını olumsuz yönde etkileyerek gerilettiğini göstermiştir. Aynı zamanda, cinsiyet, medeni durum ve gelir gibi sosyodemografik değişkenlerin de şiddet eğiliminde anlamlı farklılaşmalara yol açtığı anlaşılmıştır. Özellikle boşanmış veya dul katılımcılar, aile desteğinden mahrum kaldıkça huzurevi çalışanlarıyla kurulan ilişkilere karşı daha agresif ve tepkisel davranışlar sergilemiştir. Erkek katılımcıların şiddet puanlarının kadınlara kıyasla istatistiksel olarak daha yüksek çıkması, yaşlılık döneminde dahi erkeklerin öfke ve saldırganlık gösterme olasılığının daha fazla olduğu yönündeki literatür bulgularıyla o ̈rtüşmüştür. Regresyon analizine göre, kaygılı ve korkulu bağlanma alt boyutları şiddet eğiliminin en güçlü yordayıcılarıdır. Bu bulgu, yaşlı bireylerin“terk edilme, reddedilme, zarar görme”gibi duygularla baş edemediklerinde saldırgan tavırlar geliştirme riskinin belirgin düzeyde yükseldiğini vurgulamaktadır. Öte yandan, x güvenli bağlanma stili, huzurevinde sağlanan bakımın duygusal yönünü güçlendirerek o ̈fke kontrolünü kolaylaştırmakta ve saldırganlık düzeyini önemli ölçüde düşürebilmektedir. Sonuçlar, huzurevinde sosyal destek, psiko-sosyal müdahaleler ve sağlık çalışanlarının bağlanma farkındalığıyla yaklaşımının, yaşlı bireylerin şiddet davranışlarını sınırlamakta kritik rol oynadığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, sağlık hizmeti veren kurumların yaşlı psikolojisini göz önünde bulundurarak sistematik eğitimler düzenlemesi ve personelin şiddet durumlarını erken fark etme becerisini geliştirmesi önerilmektedir. Böylece, hem yaşlı bireylerin kurumsal bakıma uyumu artırılacak hem de huzurevlerinde görev yapan sağlık personelinin mesleki doyumu ve güvenliği sağlanacaktır. Tüm veriler ışığında, kuruma başvuran yaşlıların bağlanma stillerinin önceden değerlendirilmesi, yüksek riskli gruplara özel psiko-sosyal destek hizmetlerinin sunulması ve aile katılımının teşvik edilmesi, şiddet riskini azaltmak için değerli yaklaşımlar olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the relationship between attachment to healthcare workers and violence tendency among elderly individuals living in a nursing home. A cross-sectional design was used in the study and quantitative data collection techniques were used. Data were collected using a comprehensive questionnaire consisting of sociodemographic characteristics, health status, nursing home life satisfaction, attachment and violence tendency scales. The data collection process was carried out with 112 individuals who volunteered to stay in the Darülaceze Presidency. Statistical methods such as Pearson Correlation, t-test, ANOVA and regression analysis were used in the study. The findings showed that elderly people with anxious (preoccupied) and fearful attachment styles had higher violence scores, while secure attachment scores negatively affected violent behaviors and regressed them. At the same time, it was understood that sociodemographic variables such as gender, marital status and income also caused significant differences in the tendency to violence. Participants who were divorced or widowed, in particular, exhibited more aggressive and reactive behaviors towards relationships established with nursing home staff as they were deprived of family support. The fact that male participants had statistically higher violence scores compared to women coincides with the literature findings that men are more likely to show anger and aggression even in old age. According to the regression analysis, the anxious and fearful attachment sub dimensions are the strongest predictors of the tendency to violence. This finding emphasizes that the risk of elderly individuals developing aggressive behaviors increases significantly when they cannot cope with feelings such as“abandonment, xii rejection, harm”. On the other hand, a secure attachment style strengthens the emotional aspect of the care provided in the nursing home, facilitates anger control, and can significantly reduce the level of aggression. The results reveal that social support, psychosocial interventions, and the attachment awareness approach of healthcare professionals in the nursing home play a critical role in limiting the violent behavior of elderly individuals. In addition, it is recommended that healthcare institutions organize systematic trainings considering the psychology of the elderly and develop the ability of personnel to recognize violent situations early. In this way, both the adaptation of elderly individuals to institutional care will be increased and the professional satisfaction and safety of healthcare personnel working in nursing homes will be ensured. In the light of all the data, evaluating the attachment styles of elderly people applying to the institution in advance, providing special psychosocial support packages for high-risk groups, and encouraging family participation stand out as valuable approaches to reduce the risk of violence.
Benzer Tezler
- Bireysel psikolojik danışmanın yaşlılarda kendini kabule etkisi
Başlık çevirisi yok
AYŞE ŞULE İSLAM
Doktora
Türkçe
1987
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
PROF. DR. İ. ETHEM ÖZGÜVEN
- Huzurevinde yaşayan yaşlıların agresyon ve depresyon düzeylerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
EMEL ERGENE
- İzmir huzurevlerinde depresyon ve kaygı üzerine bir çalışma, kadın erkek karşılaştırması
Başlık çevirisi yok
ZEYNEP MANOĞLU
- Yaşlılık ve huzurevleri İstanbul'da 4 huzurevinde yapılan bir araştırma
Başlık çevirisi yok
REFİKA YAZGAÇ
- Elazığ il merkezinde yaşayan 60+yaş grubundaki yaşlıların sorunları
Başlık çevirisi yok
AYLA GÜMRAH (MENTEŞ)
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Halk SağlığıFırat ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. R. EROL SEZER