Kick boks sporcularının sporcu öz yeterliliği ile sporda mücadele ve tehdit algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between athlete self-efficacy and perceptions of challenge and threat in sport in kick boxing athletes
- Tez No: 957202
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL DEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı kick boks sporcularının sporcu öz yeterliliği ile sporda mücadele ve tehdit algıları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın evrenini Türkiye Kick boks Federasyonuna bağlı spor kulüplerinin aktif spor yaşamına devam eden kadın ve erkek katılımcılardan oluşmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise, Türkiye'de Kick boks branşında büyükler kategorisinde müsabık olarak spor hayatına devam eden 816 katılımcı yer almıştır. Örnekleme grubu basit rastlantısal örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Veri toplama araçları olarak; Koçak (2020) tarafından geliştirilen Sporcu Öz Yeterlik Ölçeği (SÖYÖ) ve Sporda Mücadele ve Tehdit Ölçeği (SMTÖ), orijinali Rossato, Uphill, Swain ve Coleman (2018) tarafından geliştirilmiş olup, Türkçeye uyarlaması Türkyılmaz ve Altıntaş (2020) tarafından yapılmıştır. Verilere ilgili analizler yapılmadan önce Kolmogorov-Smirnov normallik testi uygulanmış olup verilerin normal dağılım göstermesinden dolayı bağımsız örneklem testi (T-testi), Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon Testi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlenmiştir. Cinsiyetler ve yaş değişleri Psikolojik yeterlilik alt boyutunda, Kişilik yeterliliği alt boyutunda ve Sporcu öz yeterlilik ortalama puanları arasında erkek sporcuların kadınlara oranla yeterliliklerinin daha yüksek olduğu ve farklılığın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu bununla birlikte mücadele ve tehdit ölçeği ortalama puanları ve alt boyut değerlerinde cinsiyetler arasında anlamlı düzeyde fark belirlenmiştir. Yaş grupları arasında Tehdit alt boyutu ve MTÖ ortalama değerleri arasında anlamlı bir fark olduğu ifade edilmektedir. Medeni durum değişkenine göre Psikolojik yeterlilik ve Kişilik yeterliliği alt boyutlarında evli sporcuların ortalama değerlerinin bekârlara oranla daha yüksek olduğu görülmektedir ve bu farklılığın istatistiksel yönden anlamlılık söz konusudur. Tehdit alt boyutu ve MTÖ ortalama puanlarında medeni hal değişkenine göre gruplar arasında anlamlı bir fark vardır. Eğitim düzeyleri değişkenine göre Spor Dalı Yeterliliği, Psikolojik Yeterlilik ve Kişilik Yeterliliği alt boyutlarında sporcuların eğitim düzeylerine göre anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Bununla birlikte Mücadele ve Tehdit ölçeği ortalama puanları ve ölçeğin Tehdit alt boyutuna ait ortalama puanlar üzerinde eğitim durumunun etkili bir değişken olduğu göze çarpmaktadır. Sporcuların gelir durumu ve spor yapma yılına bağlı olarak sporcu öz yeterlilik düzeyi ölçeği ve alt boyutlarına ait puanlar üzerinde sporcuların etkili bir faktör olduğu belirlenmiştir. Spor yapma süresine bağlı olarak Mücadele ve Tehdit Ölçeğinin Tehdit alt boyutuna ait ortalama değerlerde gruplar arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Spor alt dalı değişkenine göre Sporcu Öz yeterlilik Düzeyi ölçeğine ait Spor Dalı Yeterliliği alt boyutuna ait ortalama puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Buna karşın Mücadele ve Tehdit Ölçeği toplam ortalama puanları arasında hem de alt boyutlarına ait ortalama değerler arasında spor alt dalı değişkenine bağlı olarak anlamlı değişim görülmektedir. Millilik durumu değişkenine göre Sporcu Öz yeterlilik Düzeyi ölçeği ortalama puanları ve bu ölçeğe ait Spor Dalı Yeterliliği alt boyutuna ait ortalama değerler üzerinde etkili bir faktör olarak gözlenirken hem Mücadele ve Tehdit Ölçeği ortalama değerleri hem de bu ölçeğe ait alt boyutları üzerinde etkili bir faktör olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda kadınların erkeklere oranla daha yüksek öz yeterliliğe, spor yapma yılı arttıkça, eğitim ve gelir durumu yükseldikçe öz yeterlilik pozitif yönde etkilenmektedir. Ayrıca spor yapma süresi ve eğitim seviyesi arttıkça mücadele ve tehdit algısı düşmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between kick boxing athletes' athlete self-efficacy and their perceptions of challenge and threat in sport. The population of the study consists of male and female participants who continue their active sports life in sports clubs affiliated to the Turkish Kickboxing Federation. The sample of the study consisted of 816 participants who continue their sports life as competitors in the senior category in the Kick boxing branch in Turkey. The sampling group was determined by simple random sampling method. As data collection tools, the Athlete Self-Efficacy Scale (ESES) developed by Koçak (2020) and the Challenge and Threat Scale in Sport (STS), originally developed by Rossato, Uphill, Swain, and Coleman (2018), were adapted into Turkish by Türkyılmaz and Altıntaş (2020). The Kolmogorov-Smirnov normality test was applied to the data before the relevant analyzes were performed, and since the data showed normal distribution, independent sample test (T-test), One-Way Analysis of Variance (ANOVA) and Pearson Correlation Test were used. Statistical significance level was determined as p<0.05. There was a significant difference between genders and age groups in psychological efficacy sub-dimension, personality efficacy sub-dimension and athlete self-efficacy mean scores, where male athletes had higher efficacy than female athletes and the difference was statistically significant; however, there was a significant difference between genders in struggle and threat scale mean scores and sub-dimension values. It is stated that there is a significant difference between the mean values of Threat sub-dimension and ITS among age groups. According to the marital status variable, it is seen that the mean values of married athletes are higher than single athletes in Psychological competence and Personality competence sub-dimensions and this difference is statistically significant. There is a significant difference between the groups according to the marital status variable in the threat sub-dimension and ITS mean scores. A significant difference was found in the sub-dimensions of Sport Branch Competence, Psychological Competence and Personality Competence according to the education levels of the athletes. However, it is noteworthy that the educational level is an effective variable on the average scores of the Challenge and Threat scale and the average scores of the Threat sub-dimension of the scale. Depending on the income status of the athletes and the year of doing sports, it was determined that the athletes were an effective factor on the scores of the athlete self-efficacy level scale and its sub-dimensions. Depending on the duration of practicing sports, a significant difference was found between the groups in the mean values of the Threat sub-dimension of the Challenge and Threat Scale. A statistically significant difference was determined between the mean scores of the Sport Branch Competence sub-dimension of the Athlete Self-Efficacy Level scale according to the sport sub-branch variable. On the other hand, there is a significant change between the total mean scores of the Challenge and Threat Scale and the mean values of its sub-dimensions depending on the sport sub-discipline variable. According to the nationality status variable, while it was observed as an effective factor on the mean scores of the Athlete Self-Efficacy Level scale and the mean values belonging to the sub-dimension of the Sport Branch Competence of this scale, it was determined that it was not an effective factor on both the mean values of the Challenge and Threat Scale and the sub-dimensions of this scale. In line with these results, women have higher self-efficacy compared to men, and self-efficacy is positively affected as the number of years of practicing sports increases, and as the level of education and income increases. In addition, the perception of struggle and threat decreases as the duration of doing sports and education level increases.
Benzer Tezler
- Kick boks sporcularının öz liderlik algıları ile sporda kişiler arası davranış düzeylerinin incelenmesi
Examination of kickbox athletes, perceptions of self-leadership and i̇nterpersonal behavior levels i̇n sport
MURAT ALGÜL
- Kick boks sporcularının kişilik özellikleri ile saldırganlık davranışları arasındaki ilişkide öz yeterliliğin aracı rolü
The mediating role of self-efficacy in the relationship between personality traits and aggressive behaviors of kickboxers
HAYRULLAH ALEMDAĞ
- Kişilik özellikleri ve ruminasyon düzeylerinin incelenmesi: Kick boks sporcuları üzerine bir araştırma
Examination of personality traits and rumination levels: A research on kick boxing athletes
SEDANUR CILIZ
- Farklı branşlardaki sporcuların kas iskelet sistemi ağrıları ve psikososyal durumunun değerlendirilmesi
Assessment of musculoskeletal pain and psychosocial status of athletes in different disciplines
AMİNE ATAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İstanbul Medipol ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...