Ratlarda kan kaybı ile demir eksikliği ve demir eksikliği anemi modeli elde edilmesi
Establishment of iron deficiency and iron deficiency anemia model by blood loss in rats
- Tez No: 957426
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE EMEL ÖZYÜREK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği, demir eksikliği anemisi, rat modeli, hayvan modeli, kan alınarak/hemoraji, Iron deficiency, iron deficiency anemia, rat model, animal model, blood sampling/hemorrhage
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışma, farklı hacim ve sürelerde uygulanan tekrarlayan venöz kan alımı yoluyla ratlarda demir eksikliği (DE) ve demir eksikliği anemisi (DEA) modelleri oluşturarak, bu modelleri hematolojik, biyokimyasal ve klinik parametreler açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Literatürde DE'ye özgü ayrı bir hayvan modeli bulunmamakta, mevcut DEA modelleri ise yöntem ve süre açısından heterojenlik göstermektedir. Bu bağlamda, çalışmanın amacı hem DE hem de DEA'yı standart, kısa süreli ve biyolojik olarak geçerli bir protokolle modellemek ve elde edilen yapının ileri düzey deneysel uygulamalara temel oluşturma yeterliliğini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, 32 erişkin dişi Wistar albino rat rastgele dört gruba ayrıldı. Kontrol grubuna müdahale yapılmazken, diğer gruplardan sırasıyla 14 gün boyunca 0,5 mL/gün (günlük 0,2 mL/100 gr, toplamda %3'lük kan hacmi), 14 gün boyunca 1 mL/gün (günlük 0,4 mL/100 gr, toplamda %6'lık kan hacmi) ve 7 gün boyunca 2 mL/gün (günlük 0,8 mL/100 gr, toplamda %12'lik kan hacmi) venöz kan alındı. Yalnızca 2 ml/gün kan alınan grupta hemodinamik dengeyi sağlamak adına hacim replasmanı yapıldı. Kan örnekleri lateral kuyruk veninden günlük olarak alındı. Müdahale öncesi ve sonrası hematolojik ve biyokimyasal parametreler değerlendirildi. Bulgular: Grup 4'te klinik gözlem (aktivite azalması, solukluk, postüral değişiklikler), tüm hematolojik ve biyokimyasal parametrelerde anlamlı farklar saptanmış (p<0,05) ve bu, deneysel olarak oluşturulan DEA modelinin hem laboratuvar hem de klinik olarak başarıyla sağlandığını ortaya koymuştur. Grup 2'de klinik etkilenim olmaması, ferritin düzeyinde anlamlı düşüş (p<0,05) ve serum demir ile transferrin satürasyonu (TSAT) değerlerinde literatüre uygun şekilde azalış gözlenmesi; buna karşılık Hgb, RBC ve Hct'de anlamlı düşüş olmaması, bu grupta DE modelinin oluşturulduğunu desteklemiştir. Grup 3 ise bu parametrelerdeki orta düzey değişiklikler ve hafif klinik etkilerle, DE'den DEA'ya geçiş sürecini yansıtan bir ara model olarak değerlendirilmiştir. Sonuç: Bu çalışma, yalnızca kan alımı yoluyla oluşturulan deneysel modelin hematolojik ve biyokimyasal parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler sağladığını ve literatürdeki benzer DEA rat kan alımı modelleriyle uyumlu olduğunu göstermiştir. Ayrıca, bu çalışmada ilk kez yalnızca kan alımıyla DE modeli de başarıyla geliştirilmiş ve bu sayede literatürde önemli bir boşluk doldurulmuştur. Trombosit değişkenlerinden trombosit dağılım genişliği (PDW) ve ortalama trombosit hacmi (MPV) ve eritropoietik yanıtın göstergesi eritrosit dağılım genişliği-varyasyon katsayısı (RDW-CV) gibi daha önce çalışılmamış parametrelerin de önemli biyobelirteçler olarak değerlendirilebileceği ortaya konmuştur. Kan alımı temelli bu model, fizyolojik tahammül, etik uyumluluk ve laboratuvar uygulanabilirliği açısından avantaj sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Objective: The study aims to establish iron deficiency (ID) and iron deficiency anemia (IDA) models in rats through repeated venous blood collection at different volumes and intervals, and to evaluate these models in terms of hematological, biochemical, and clinical parameters. There is no separate model specific to ID in the literature, and existing IDA models exhibit heterogeneity in terms of method and duration. In this context, the aim of the study is to model both ID and IDA using a standard, short-term, and biologically valid protocol and to demonstrate the potential of the obtained structure to serve as a basis for advanced experimental applications. Materials and Methods: In this study, 32 adult female Wistar albino rats were randomly divided into four groups. No intervention was performed on the control group, while the other groups received 0.5 mL/day (0.2 mL/100 g daily, totaling 3% of blood volume) for 14 days, 1 mL/day (0.4 mL/100 g daily, totaling 6% of blood volume) and 2 mL/day for 7 days (0.8 mL/100 g daily, totaling 12% of blood volume) were administered to the other groups, respectively. Blood samples were collected daily from the lateral tail vein. Volume replacement was performed to maintain hemodynamic balance in the group receiving only 2 mL/day of blood. Hematological and biochemical parameters were evaluated before and after the intervention. Results: In Group 4, clinical observations (decreased activity, pallor, postural changes) and significant differences in all hematological and biochemical parameters were detected (p<0,05), demonstrating that the experimentally induced IDA model was successfully established both in the laboratory and clinically. In Group 2, the absence of clinical effects, a significant decrease in ferritin levels (p<0,05), and a decrease in serum iron and TSAT values consistent with the literature; however, no significant decrease in RBC, Hgb, and Hct, supported the establishment of an ID model in this group. Group 3, with moderate changes in these parameters and mild clinical effects, was evaluated as an intermediate model reflecting the transition process from ID to IDA. Conclusion: This study demonstrated that the experimental model created solely through blood collection resulted in statistically significant changes in hematological and biochemical parameters and was consistent with similar DEA rat blood collection models in the literature. Additionally, this study successfully developed a DE model solely through blood collection for the first time, thereby filling an important gap in the literature. It has been demonstrated that platelet distribution width (PDW) and mean platelet volume (MPV) among platelet variables, as well as erythrocyte distribution width-coefficient of variation (RDW-CV), an indicator of erythropoietic response, which have not been studied previously, can also be considered important biomarkers. This blood-based model offers advantages in terms of physiological tolerance, ethical compliance, and laboratory applicability.
Benzer Tezler
- Ratlarda kan kaybı ile elde edilen demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinin kalp kas hücreleri/miyositler üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MAİDENUR SERT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE EMEL ÖZYÜREK
UZMAN YASEMİN NURAN DÖNMEZ
- Ratlarda kan kaybı ile elde edilen demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinin hepatosit sitokrom P450 sistemi üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLNİHAL UZUNSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
GastroenterolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE EMEL ÖZYÜREK
DR. SEMİH SANDAL
- Ratlarda kan kaybı ile elde edilen demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinde beyin hücrelerinde/nöronlar üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ÖMER FARUK KAÇMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU YILMAZ
DR. NURETTİN ALICI
- Deneysel olarak oluşturulan tıkanma sarılıklarında eritrosit morfolojisi
Başlık çevirisi yok
M.ZEKİ TÜR
- Ratlarda massif ince barsak rezeksiyonu sonrası oluşan hiperasiditeye trunkal vagotominin etkileri
Başlık çevirisi yok
SALİH Z. PİŞKİN