Ratlarda kan kaybı ile elde edilen demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinde beyin hücrelerinde/nöronlar üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 996197
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ARZU YILMAZ, DR. NURETTİN ALICI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Wistar albino sıçan, demir eksikliği anemisi, demir eksikliği, nöron, beyin, apoptoz, kaspaz-3, Wistar albino rat, iron deficiency anemia, iron deficiency, neuron, brain, apoptosis, caspase-3
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Demir, merkezi sinir sisteminde nöronal gelişim, enerji metabolizması, nörotransmitter sentezi ve hücresel homeostazın sürdürülmesi açısından kritik bir elementtir. Demir eksikliği (DE) ve bunun klinik yansıması olan demir eksikliği anemisi (DEA), özellikle yüksek metabolik gereksinimi olan nöronlarda yapısal ve işlevsel bozulmalara yol açabilmektedir. Bu çalışmada, ratlarda kan kaybına dayalı flebotomi protokolleri ile oluşturulan DE ve DEA'nın beyin dokusu/nöronlar üzerindeki etkilerinin biyokimyasal, histopatolojik ve immünohistokimyasal (İHK) yöntemlerle değerlendirilmesi amaçlandı. Materyal ve Metot: Çalışma kapsamında 32 Wistar albino sıçan kullanıldı ve hayvanlar dört gruba ayrıldı (her grupta n=8): sağlıklı kontrol grubu ve flebotomi ile DE/DEA oluşturulan gruplar. Deney sonunda kan örneklerinden hemoglobin (Hb), ferritin, serum demir (Fe) ile ayrıca demir bağlama kapasitesi (SDBK/TIBC) düzeyleri analiz edildi. Beyin dokularının histopatolojik incelemesi hematoksilen-eozin (HE) boyaması sonrası yapıldı; nöronal apoptoz ise kaspaz-3 İHK boyaması ile incelendi. İstatistiksel analizler SPSS 26.0 programı ile gerçekleştirildi. Bulgular: Flebotomi uygulanan gruplarda Hb düzeylerinde azalma eğilimi izlenmiş; DEA grubunda Hb düşüşü belirginleşmiştir. Ferritin düzeylerinin müdahale gruplarında kontrol grubuna kıyasla daha düşük seyrettiği gözlenmiştir. Serum Fe ve SDBK/TIBC değerleri ise gruplar arasında değişkenlik göstermiş ve Hb'deki düşüş ile paralel bir azalma paterni sergilememiştir. Histopatolojik incelemede DE ve özellikle DEA gruplarında dejeneratif/nekrotik nöronlar, nöronofaji, gliyosis, astrogliyozis/mikrogliozis ve hiperemi bulgularının arttığı saptandı. İHK değerlendirmede kaspaz-3 pozitifliğinin, anemi şiddeti arttıkça anlamlı düzeyde yükseldiği gösterildi. Sonuç: Kan kaybına bağlı flebotomi protokolleri ile oluşturulan DE ve özellikle DEA, rat beyin dokusunda belirgin nöronal hasar ve artmış apoptotik aktivite ile ilişkilidir. Bulgular, nöronal hasarın özellikle Hb düşüşü ve demir depolarındaki azalma ile birlikte belirginleştiğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction: Iron is a critical element for neuronal development, energy metabolism, neurotransmitter synthesis, and the maintenance of cellular homeostasis in the central nervous system. Iron deficiency (ID) and its clinical manifestation, iron deficiency anemia (IDA), may lead to structural and functional impairments, particularly in neurons with high metabolic demands. This study aimed to evaluate the effects of phlebotomy-induced ID and IDA on brain tissue/neurons in rats using biochemical, histopathological, and immunohistochemical (IHC) methods. Materials and Methods: A total of 32 Wistar albino rats were included and allocated into four groups (n=8 per group): a healthy control group and groups in which ID/IDA was induced via phlebotomy. At the end of the experiment, hemoglobin (Hb), ferritin, serum iron (Fe), and total iron-binding capacity (TIBC) levels were analyzed from blood samples. Histopathological examination of brain tissues was performed after hematoxylin–eosin (H&E) staining; neuronal apoptosis was assessed using caspase-3 IHC staining. Statistical analyses were conducted using SPSS 26.0. Results: In the phlebotomy groups, a trend toward decreased Hb levels was observed, with a more pronounced Hb decline in the IDA group. Ferritin levels were lower in the intervention groups compared with the control group. Serum Fe and TIBC values varied across groups and did not show a decrease pattern parallel to the Hb decline. Histopathological evaluation revealed increased degenerative/necrotic neurons, neuronophagia, gliosis, astrogliosis/microgliosis, and hyperemia in the ID group and especially in the IDA group. On IHC assessment, caspase-3 positivity increased significantly as anemia severity increased. Conclusion: Phlebotomy-induced ID, and particularly IDA, is associated with marked neuronal damage and increased apoptotic activity in rat brain tissue. These findings suggest that neuronal injury becomes more evident in parallel with Hb reduction and depletion of iron stores.
Benzer Tezler
- Ratlarda kan kaybı ile elde edilen demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinin kalp kas hücreleri/miyositler üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MAİDENUR SERT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE EMEL ÖZYÜREK
UZMAN YASEMİN NURAN DÖNMEZ
- Ratlarda kan kaybı ile elde edilen demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinin hepatosit sitokrom P450 sistemi üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLNİHAL UZUNSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
GastroenterolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE EMEL ÖZYÜREK
DR. SEMİH SANDAL
- Ratlarda kan kaybı ile demir eksikliği ve demir eksikliği anemi modeli elde edilmesi
Establishment of iron deficiency and iron deficiency anemia model by blood loss in rats
KÜBRA YEYGEL ERÇORUMLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE EMEL ÖZYÜREK
- Deneysel alerjik rinit modeli oluşturulan ratlarda topikal intranazal curcuminin etkinliği
Effectiveness of topical intranasal curcumin in the experimentally induced allergic rhinitis model in rats
ERBAY DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Kulak Burun ve BoğazTrakya ÜniversitesiKulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHSİN KOTEN
- STZ ile diyabet oluşturulmuş ratlarda kekik (Thymus vulgaris L.) ve karabaş kekiğinin (Thymbra spicata L.) kan glikoz düzeyine, kilo değişikliğine ve öğrenmeye etkisi
STZ diabetic rats and thyme (Thymus vulgaris L.) and Black-headed thyme (Thymbra spicata L.) blood glucose level, weight changes and impact learning
MELEK DİKİLİDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eczacılık ve FarmakolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiFarmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZAFER AKAN
PROF. DR. HÜLYA ÖZDEMİR