Ratlarda kan kaybı ile elde edilen demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinin hepatosit sitokrom P450 sistemi üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 986110
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE EMEL ÖZYÜREK, DR. SEMİH SANDAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Gastroenteroloji, Hematoloji, Gastroenterology, Hematology
- Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği anemisi, hepatosit, CYP3A4, CYP2D6, karaciğer, detoksifikasyon, Iron deficiency anemia, hepatocyte, CYP3A4, CYP2D6, liver, detoxification
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Demir, hemoglobinin oksijen taşıma fonksiyonu, DNA sentezi ve mitokondriyal enerji üretimi gibi temel biyolojik süreçlerde görev alan hayati bir elementtir. Çocukluk çağında en sık görülen anemi tipi olan demir eksikliği anemisi (DEA), yalnızca hematopoetik sistemi değil aynı zamanda karaciğer metabolizmasını da etkilemektedir. Bu çalışmada, kan kaybı ile oluşturulan DEA'nin rat karaciğerinde hepatosit yapısı ve detoksifikasyon mekanizmasının temel bileşenlerinden olan sitokrom P450 (CYP450) enzim sistemi üzerindeki etkilerinin araştırılması amaçlandı. Yöntem: Çalışmada 32 adet erişkin dişi Wistar Albino rat dört gruba ayrıldı: sağlıklı kontrol grubu ve günlük farklı hacimlerde kan alınarak DEA oluşturulan üç deney grubu. Çalışma sonunda ratlardan karaciğer dokuları alınarak histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeler yapıldı. Histopatolojik değerlendirmede yağ vakuolleri, hepatik sinüzoid düzensizliği, çekirdek büyüklüğü ve hücre sınırları incelendi. İmmünohistokimyasal incelemede CYP3A4 ve CYP2D6 enzimlerinin ekspresyon şiddeti değerlendirildi. Veriler Kruskal–Wallis ve Dunn post-hoc testleri ile analiz edildi. Bulgular: DEA şiddeti arttıkça hepatositlerde yağ vakuolizasyonunun belirgin şekilde arttığı, sinüzoid düzeninin bozulduğu ve çekirdek değişikliklerinin belirginleştiği saptandı (p<0.05). Kontrol ve hafif DEA gruplarında minimal hasar izlenirken, orta ve ağır DEA gruplarında histopatolojik hasar belirgin düzeydeydi. İmmünohistokimyasal değerlendirmede CYP3A4 ve CYP2D6 boyanma şiddetinin DEA şiddeti ile ters orantılı olarak azaldığı görüldü (p<0.05). En düşük enzim ekspresyonu ağır DEA grubunda saptandı. Sonuç: Kan kaybı ile oluşturulan DEA, rat karaciğerinde belirgin morfolojik hasara yol açmakta ve CYP450 enzim sistemini doza bağımlı şekilde baskılamaktadır. CYP3A4 ve CYP2D6 düzeylerindeki azalma, hepatositlerin detoksifikasyon kapasitesinin zarar gördüğünü göstermektedir. Bu sonuçlar DEA'nin sadece hematolojik bir bozukluk olmadığı, aynı zamanda karaciğer metabolizması ve ilaç biyotransformasyonu üzerinde klinik açıdan önemli etkiler oluşturduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: Iron plays a vital role in key biological processes including oxygen transport, DNA synthesis and mitochondrial energy production. Iron deficiency anemia (IDA), the most common anemia in childhood, affects not only the hematopoietic system but also hepatic metabolism. This study aimed to investigate the effects of blood-loss- induced IDA on hepatocyte morphology and the cytochrome P450 (CYP450) enzyme system, a major component of hepatic detoxification. Methods: Thirty-two adult female Wistar Albino rats were divided into four groups: healthy control and three experimental groups in which IDA was induced by daily blood withdrawal at different volumes. Liver tissues were collected at the end of the experiment for histopathological and immunohistochemical analyses. Histopathological evaluation included lipid vacuoles, sinusoidal irregularity, nuclear morphology and cell membrane integrity. Immunohistochemical staining was performed to assess CYP3A4 and CYP2D6 enzyme expression. Statistical analyses were conducted using Kruskal–Wallis and Dunn's post-hoc tests. Results: Increasing severity of IDA resulted in significant histopathological alterations including prominent lipid vacuolization, sinusoidal disruption and nuclear irregularities (p<0.05). While minimal changes were observed in the control and mild IDA groups, moderate and severe IDA groups exhibited marked hepatocellular damage. Immunohistochemical analysis demonstrated a dose-dependent decrease in CYP3A4 and CYP2D6 staining intensity with increasing severity of IDA (p<0.05). The lowest enzyme expression was observed in the severe IDA group. Conclusion: Blood-loss-induced IDA causes significant hepatocellular injury and suppresses CYP450 enzyme activity in a dose-dependent manner. The decrease in CYP3A4 and CYP2D6 expression indicates reduced hepatic detoxification capacity. These findings highlight that IDA is not only a hematological disorder but also has clinically relevant implications on hepatic metabolism and drug biotransformation.
Benzer Tezler
- Ratlarda kan kaybı ile elde edilen demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinin kalp kas hücreleri/miyositler üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
MAİDENUR SERT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE EMEL ÖZYÜREK
UZMAN YASEMİN NURAN DÖNMEZ
- Ratlarda kan kaybı ile elde edilen demir eksikliği ve demir eksikliği anemisinde beyin hücrelerinde/nöronlar üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
ÖMER FARUK KAÇMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU YILMAZ
DR. NURETTİN ALICI
- Ratlarda kan kaybı ile demir eksikliği ve demir eksikliği anemi modeli elde edilmesi
Establishment of iron deficiency and iron deficiency anemia model by blood loss in rats
KÜBRA YEYGEL ERÇORUMLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE EMEL ÖZYÜREK
- Deneysel alerjik rinit modeli oluşturulan ratlarda topikal intranazal curcuminin etkinliği
Effectiveness of topical intranasal curcumin in the experimentally induced allergic rhinitis model in rats
ERBAY DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Kulak Burun ve BoğazTrakya ÜniversitesiKulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHSİN KOTEN
- STZ ile diyabet oluşturulmuş ratlarda kekik (Thymus vulgaris L.) ve karabaş kekiğinin (Thymbra spicata L.) kan glikoz düzeyine, kilo değişikliğine ve öğrenmeye etkisi
STZ diabetic rats and thyme (Thymus vulgaris L.) and Black-headed thyme (Thymbra spicata L.) blood glucose level, weight changes and impact learning
MELEK DİKİLİDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eczacılık ve FarmakolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiFarmakoloji ve Toksikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZAFER AKAN
PROF. DR. HÜLYA ÖZDEMİR